Marc Seijlhouwer 12 november 2020, 16:26

Luchtvaartindustrie ziet kansen om in 2030 alleen op biobrandstof te vliegen

Volgens het World Economic Forum kunnen alle vliegtuigen in 2030 op biobrandstof vliegen. Er zijn genoeg grondstoffen (zoals gebruikte frituurolie) beschikbaar om 500 miljoen ton brandstof te maken in 2030. Dat is echter wel een erg optimistisch scenario.

Adobestock vliegtuig bijtanken kerosine

Het rapport “Clean Skies For Tomorrow” verscheen gisteren. Het is een uitgebreide studie, uitgevoerd door het World Economic Forum (WEF) en accountancybureau McKinsey, met input van een heleboel partijen uit de fossiele industrie en luchtvaartsector. Ook toekomstig producent van biokerosine SkyNRG is betrokken bij het project.

De conclusies zijn positief: er zijn genoeg bronnen voor biokerosine beschikbaar om in 2030 de hele luchtvaart wereldwijd te voorzien van duurzamere brandstof. (Landbouw)afval en kookolie zijn in theorie voorhanden, en die bronnen kunnen in grote raffinaderijen om worden gevormd tot brandstof voor vliegtuigen.

Lees ook: Grote fabriek voor biokerosine in Delfzijl

Niet genoeg grondstoffen

Maar zover is het nog lang niet, waarschuwt Karlijn Arts, die bij SkyNRG verantwoordelijk is voor duurzaamheid en beleid. "In theorie is er misschien genoeg grondstof beschikbaar, maar in de praktijk niet. Al is het maar omdat er meer sectoren zijn die de reststromen gebruiken". Volgens haar is een bescheidener doel (zoals de 14 procent biokerosine die Nederland in 2030 wil bereiken) realistischer.

Als onderdeel van de Green Deal wil Europa dat er meer sustainable aviation fuel wordt gebruikt. Dat is niet eenvoudig. "Er is een groot prijsgat tussen duurzame kerosine en fossiele kerosine. Het is nu nog twee tot drie keer zo duur. Dat gat was vroeger nog veel groter, maar er is beleid nodig om het verschil te overbruggen."

Belasting op kerosine

Belasting heffen op kerosine, wat nu niet gebeurt, kan daar maar beperkte invloed op hebben, zegt Arts. "Je moet wel hele hoge belastingen heffen om een verschil te maken, blijkt uit onderzoek. Wij denken eerder aan een bijmengingsplicht; dan zouden luchtvaartmaatschappijen in 2030 bijvoorbeeld 5 tot 10 procent duurzame kerosine bij moeten mengen."

Dat is een bescheiden hoeveelheid, maar op dit moment is er praktisch geen productie van sustainable aviation fuel (SAF). "Wij willen in Delfzijl een fabriek openen, en dat zou dan de eerste zijn die constant SAF produceert. Dat geeft aan hoe erg de markt nog in de kinderschoenen staat." Een voorzichtige opbouw is dus nodig. Ook om zeker te weten dat de grondstoffen uit duurzame bronnen komen. "Daarvoor moeten strenge duurzaamheidsvereisten aan de basis staan, zodat we in de toekomst zeker weten dat de grondstoffen groen zijn."

Waterstof voor vliegtuig

100 procent SAF in vliegtuigen is pas halverwege de eeuw haalbaar, denkt Arts. Tegen die tijd zal een deel van de luchtvaart ook elektrisch zijn, of op waterstof vliegen. "Dat is vooral voor korte vluchten geschikt. Dan wordt de vraag naar kerosine minder, en wordt het mogelijk om de resterende vraag op te vangen met SAF. Dan komt het einddoel, een emissievrije luchtvaart, in zicht."

Lees ook: Plannen om aanvoer biokerosine te verdrievoudigen

Beeld: Adobe Stock

TNO: zo komen we naar zo veel mogelijk circulair plastic in 2050

Dat stelt het instituut in een vandaag verschenen whitepaper. Het maatschappelijk draagvlak voor gebruik van plastic neemt steeds verder af, nu we zien hoe het de oceaan vervuilt. Maar alternatieven hebben vaak een grotere negatieve milieu-impact. Als we plastic zouden verbieden leidt dat tot een verdubbeling van energieverbruik en broeikasgasemissies, stelt TNO. We kunnen dus het best gebruik blijven maken van plastic, maar op een circulaire manier. Het onderzoeksinstituut zegt dat we in vier stappen kunnen komen tot een circulaire plasticketen, en dat Nederland met deze aanpak een gidsland kan worden.Lees ook: Hoe verwerk je gevaarlijk afval tot hoogwaardige producten?Circulaire waardeketensHet plastic-ecosysteem moet veranderen van een lineaire naar een circulaire keten. Het hele team moet met elkaar samenwerken: van het ontwerp tot de cirkelsluiter. "In plaats van bedenken wat we kunnen maken van plasticafval, moeten we bedenken hoe we terugredeneren van de producten die we willen zien," zegt onderzoeker Marinke Wijngaard van TNO. Volgens Wijngaard moet de industrie daarin het voortouw nemen.Ten tweede moeten innovaties in recycling snel worden toegepast om te komen tot hoogwaardiger recyclaat. Het gaat om mechanische, fysische en chemische recycling. Op dit moment doen we vooral aan mechanische recycling, waarbij de scheikundige verbindingen niet worden afgebroken. Dan wordt er van afvalplastic bankjes of bermpaaltjes gemaakt. Electronicaplastics zijn lastig te recyclen vanwege de vervuilende stoffen die erin zitten zoals brandvertragers, om ervoor te zorgen dat het apparaat niet in brand vliegt.Maar via fysische recycling kunnen elektronciaplastcis worden opgeknipt en kan het polymeer zonder schadelijkheden weer worden hergebruikt. Chemische recycling kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat matrassen kunnen worden gerecycled. Polymeren worden opgeknipt om de plastic-bouwstenen weer te krijgen, zogenoemde pyrolyse. Lees ook: Met één gezamenlijke vuilniswagen bedrijfsafval ophalen in de binnenstadBereken de kosten doorTNO beveelt daarnaast 'true pricing' aan, zodat de verborgen kosten voor gezondheid en biodiversiteit ook in de kostprijs van plastic worden opgenomen. Nu worden die nog betaald via afvalstoffenbelastingen, zorgverzekeringspremies en verminderde gezondheid. Als deze kosten worden doorberekend, stimuleert dat het gebruik van duurzame plastics, verbetering van de levenskwaliteit en verlaging van verborgen kosten. "Het huidige systeem kost de consument en de samenleving ook geld, maar dat rekenen we niet door," zegt Wijngaard. Daarmee voorkom je dat het door de lage olieprijs goedkoper is om nieuw plastic te maken dan te recyclen, zoals we zagen tijdens de eerste coronagolf.Ten vierde vindt TNO dat het verantwoordelijkheidsbesef van de producent moet worden gestimuleerd. Ook moet de bereidheid bij de consument worden gestimuleerd door wetgeving en stimuleringsmaatregelen zoals belastingverlaging voor duurzame initiatieven. In de paper wordt bijvoorbeeld aanbevolen de grondstoffentransitie op hetzelfde niveau te plaatsen als de energietransitie.Het onderzoeksinstituut stelt dat als de industrie het voortouw neemt en redeneert vanuit de marktvraag, we de transitie naar circulair plastic aanzienlijk versnellen en in 2050 bijna alle plastic kunnen hergebruiken. Lees ook: Europese regels moeten worden aangescherpt om van niet-recyclebaar plastic af te komenBron: TNO | Beeld: Unsplash