Jeroen de Boer
29 juni 2026, 07:11

Nieuwsupdate: Luchtvaart krijgt hoge rekening voor CO2-uitstoot en Nederland kan zichzelf in theorie net voeden

De groei van het vliegverkeer gaat luchtvaartmaatschappijen een hoge rekening bezorgen bij de inkoop van compenserende CO2-certificaten. Verder in het nieuws: waarschijnlijk genoeg politieke steun voor stikstofpakket en onderzoek toont aan dat Nederlands landbouwareaal nét groot genoeg is voor zelfvoorziening met een meer plantaardig dieet.

luchtvaart CO2 uitstoot | Credits: Getty Images

Luchtvaart kan via carboncredits rekening van $ 127 miljard krijgen

De groei van de het vliegverkeer in de komende tien jaar kan internationale luchtvaartmaatschappijen opzadelen met een forse kostenpost bij de inkoop van compenserende CO2-certificaten. Dat meldt zakenkrant FT op basis van een rapport van MSCI Carbon Markets. Zo’n 400 luchtvaartmaatschappijen doen mee aan het Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (Corsia). Dat is een programma voor koolstofcertificaten, waarbij de opbrengsten geïnvesteerd worden in onder meer herbebossingsprojecten.

Volgens de prognoses van onderzoeksbureau MSCI Carbon Markets moeten luchtvaartmaatschappijen door de groei van het vliegverkeer de komende tien jaar meer carboncredits gaan inkopen, waarbij prijzen kunnen oplopen tot 100 dollar per ton uitgestoten CO2. Voor de periode tussen 2024 en 2035 kan de totale kostenpost oplopen tot 127 miljard dollar.

Lees ook: Duurzamer vliegen: biobrandstof heeft het moeilijk, maar er zijn ook andere opties

Waarschijnlijk genoeg politieke steun voor stikstofplannen kabinet

Het kabinet-Jetten heeft een redelijke kans om de vrijdag gepresenteerde plannen om de stikstofcrisis op te lossen door de Tweede en Eerste Kamer te loodsen. Volgens de Volkskrant heeft landbouwminister Jaimi van Essen al afstemming gezocht met PRO in de Tweede Kamer en kunnen voor de Eerste Kamer ook met ChristenUnie zaken worden gedaan. De vraag is vooral hoe het kabinet zal omgaan met kritiek van boerenorganisaties, die zich al lijken op te maken voor protestacties.

De plannen behelzen onder meer een daling van de stikstofuitstoot van de landbouw met 46 procent in 2035 ten opzichte van 2019. Verder wil het kabinet een maximum van 2,6 koeien per hectare in 2035 en stikstofvrije zones van 1 kilometer rond vijftien grote beschermde natuurgebieden. Voor de plannen wordt 20 miljard euro uitgetrokken om boeren te begeleiden bij de overgang.

Lees ook: We kúnnen van het stikstofslot, de vraag is of de politiek het wil

Huishoudens krijgen aanbod om stroomnet te ontlasten tegen vergoeding

Netbeheerders Liander, Enexis en Stedin en enkel energieleveranciers gaan huishoudens met warmtepompen, thuisbatterijen, laadpalen en elektrische auto’s op grote schaal voorstellen om op vrijwillige basis flexibiliteit te creëren voor het stroomnet. Hiermee zou 255 megawatt aan flexibele capaciteit gecreëerd kunnen worden.

Tegen een financiële vergoeding kunnen huishoudens in Gelderland, Flevoland, Utrecht en Noord-Brabant dan toestemming geven om bijvoorbeeld hun warmtepomp of thuisbatterij op afstand te laten aansturen. Dat kan het stroomnet op piekmomenten ontlasten en op momenten van weinig vraag ondersteunen. Het is de bedoeling dat deelnemende huishoudens niet inleveren op wooncomfort. De energiebedrijven hopen dat 50.000 tot 70.000 huishoudens meedoen.

Lees ook: Stroomvraag elektrisch rijden wordt bijna 13 keer zo hoog (maar dat hoeft geen probleem te zijn)

Nederland kan zichzelf net voeden met eigen landbouwgrond

Nederland profileert zichzelf als voedselexporteur, maar is tegelijk sterk afhankelijk van de import van onder meer diervoeding om de vleesexport te ondersteunen. Uit een nieuwe studie van hoogleraar Imke de Boer van Wageningen University & Research blijkt dat Nederland geen netto exporteur is als je naar de energie- en eiwitwaarde van de import- en exportstromen kijkt.

Interessant is dat het onderzoek ook heeft gekeken naar de vraag: kan Nederland zichzelf in theorie voeden met het huidige agrarische areaal (ongeveer 1,6 miljoen hectare)? Het antwoord is ja, als plantaardige eiwitten een grotere rol krijgen in het dieet van Nederlanders. Ruimte voor andere activiteiten − zoals een grote exportmarkt, het gebruik van landbouwgrond voor biobased materialen, of het inwisselen van landbouwgrond voor natuur − blijft er dan niet over.

Lees ook: Boeren zetten stappen richting duurzame veehouderij: ‘Dieren blijven onderdeel van ons voedselsysteem’

Parijs wil ondergronds koelcircuit tegen hittestress uitbreiden

Ook Parijs is getroffen door de hittegolf die Europa teistert. Het telde afgelopen vrijdag 109 geregistreerde doden bij hulpdiensten, ongeveer 15 keer zo veel als het gemiddelde per dag in deze periode. Toch kun je niet zeggen dat Parijs weinig aandacht besteedt aan strategieën tegen hittestress. De Franse hoofdstad heeft bijvoorbeeld een vrij unieke strategie ontwikkeld voor massale koeling: een ondergronds pijpleidingnetwerk van inmiddels 120 kilometer lang.

Koud water uit de Seine wordt via leidingen onder gebouwen als ziekenhuizen, scholen, musea en kantoren gebracht. Daar vindt temperatuuruitwisseling plaats met waterleidingcircuits die warmte van gebouwen afvoeren. Warmtewisselaars zorgen ervoor dat de leidingen met koud rivierwater een deel van gebouwwarmte opnemen en afvoeren naar de rivier. Het systeem wordt ondersteund door ijsreservoirs op strategische plekken in het netwerk.

Volgens experts die The Guardian sprak, is dit systeem efficiënter dan het installeren van individuele airco’s die warmte uit gebouwen naar de buitenlucht brengen. Hoewel het afgevoerde water een iets hogere temperatuur heeft dan het oorspronkelijke rivierwater, zijn er tot nog toe geen aanwijzingen dat het ecosysteem van de Seine schade lijdt. Parijs wil het project ‘Fraîcheur de Paris‘ de komende jaren daarom fors uitbreiden.

Lees ook: De prijs van extreem weer: verzengende hitte kost levens − en bakken met geld

Ook in de media:

  • Minister Van Veldhoven wil ook statiegeld op plastic melk- en sapflessen tot 3 liter (Ministerie van KGG)
  • Frankrijk wil lithiummijn openen in Auvergne, maar omwonenden zijn sceptisch (Trouw)
  • Top van BP was 22 jaar geleden direct betrokken bij wetenschappelijke studie die schaalbaarheid van CCS overdreef (ProPublica)
  • Kabinet-Jetten pleit bij EU voor verbod op plastics in kauwgom (NOS)
  • Duitse voedingsreus Döhler lijft Britse startup in die cacaovrije chocola maakt (Green Queen)
  • Ceo Vattenfall: verzwakking van Europese beprijzing van CO2 is slecht voor concurrentiekracht (FD)
  • Europese hittegolf mogelijk aangezwengeld door ‘cold blob’ in de Atlantische Oceaan (Phys.org)
  • Tata Steel vindt opvolger voor ontslagen Donald Pols (Nu.nl)

Topverhalen van de week: Snelladen in de binnenstad, financiering van maatschappelijke waarde en Transition2026

Met snellaadpalen in de binnenstad mikt GOase op een heel nieuwe doelgroep: 'Laadtijd wordt shoptijd'Veel meer snellaadpalen voor elektrische auto’s, en dat zonder een eigen aansluiting op het stroomnet. Dat is het doel van de Eindhovense startup GOase. Met zijn laadpalen op zonne-energie wil het ‘de Fastned van de binnenstad’ worden.Waarom moet je dit lezen: De vraag naar (snel)laden in steden neemt toe, maar het volle stroomnet gooit roet in het eten. Niet bij GOase, dat zonne-energie met batterijen, een energiemanagementsysteem en overcapaciteit van lokale partijen combineert.Lees hier hoe de Eindhovense startup GOase wil uitbreiden met 150 laadpleinen in vier jaar tijd.5 lessen van Transition2026: 'Je hoeft niet in duurzaamheid te geloven om toch duurzaam te doen'Dinsdag bracht het evenement Transition2026 van Change Inc. 300 beslissers in duurzaamheid bij elkaar in Felix Meritis in Amsterdam. Zij spraken over de grote kansen en uitdagingen voor onder meer de energie- en circulaire transitie − én over het leiderschap dat daarvoor nodig is. Met bijdragen van o.a. Tom Middendorp, Sandra Phlippen, Cindy Kroon, Quirine de Weerd en Jan Rotmans.Waarom moet je dit lezen: De duurzame transitie vraagt om krachtige leiders. Maar hoe gaan die te werk? Dat vertelden ze op het podium tijdens Change Inc.’s evenement Transition2026. We bundelden de belangrijkste inzichten.Lees hier de lessen van onder anderen Jan Rotmans, Quirine de Weerd en Sandra Phlippen.'We willen dat geld en impact hand in hand gaan', zegt mede-oprichter Ruben Koekoek van Social Finance NLRuben Koekoek richtte samen met Björn Vennema Social Finance NL op om maatschappelijke waarde structureel te laten meetellen bij financiering. ‘Dat is nodig om echte systeemverandering te realiseren.’Waarom moet je dit lezen: Het doel van Ruben Koekoek is om tot een structurele aanpak te komen waarbij overheden resultaatgerichte financiering standaard opnemen in de begroting. Op die manier kun je maatschappelijke problemen op grotere schaal oplossen, zegt de changemaker van de week.Lees hier het interview met changemaker Ruben Koekoek.Van 'schaambedrijf' naar positieve impact: dan moet je als leider lastige vragen durven stellen, volgens Sven RickliStel dat jouw bedrijf morgen verdwijnt. Wie zou dat echt merken? Volgens Sven Rickli, grondlegger van de Menselijke Revolutie, is het antwoord vaak pijnlijk: bijna niemand. Door andere vragen te stellen kunnen bestuurders hun bedrijf transformeren.Waarom moet je dit lezen: De meerderheid van de organisaties in Nederland, 246.000 stuks, zal over tien jaar niet meer bestaan. ‘Het zijn schaambedrijven’, zegt Sven Rickli. De asociale mindset is passé. Met Rickli's ‘tegenfeitelijke vragen’ geef je jouw organisaties wél bestaansrecht.Lees hier welke vragen je jezelf moet stellen om te sturen op bestaansrecht.Ceo Future Up over duurzame coalities die wél werken: 'Begin met die stip op de horizon'Een duurzame economie maak je niet alleen, weet Ankie van Wersch van Future Up. Maar samenwerken is zo makkelijk nog niet. ‘Regelmatig zijn bedrijven het niet eens over de eerstvolgende stap die gezet moet worden. Daarom beginnen we met de stip aan de horizon’, zegt Van Wersch in de podcast Mastering Transitions van nlmtd en Change Inc.Waarom moet je dit luisteren: Voor echte verduurzaming heb je vaak de hele keten nodig. Maar hoe krijg je die mee? Ankie van Wersch van Future Up smeedde talloze coalities en deelt haar ervaringenLuister hier de podcast met Ankie van Wersch. Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:Stroomprijzen de lucht in door hittegolf en routekaart bidirectioneel laden gepresenteerd (25 juni 2026) Den Haag moet beslissen over bijmengverplichting groen gas en topwissel bij The Vegetarian Butcher Collective (24 juni 2026) Nederlandse ondernemers willen stevig klimaatbeleid en grote deal voor ijzerluchtbatterij van Ore Energy (23 juni 2026) Opnieuw meer hernieuwbare energie en kabinet gaat energieleveranciers betalen voor reservecapaciteit (22 juni 2026)