Marc Horckmans 19 september 2022, 10:15

NightJet concurreert met nieuwe nachttreinen tegen regionale luchtvaart

De Oostenrijkse spoorwegmaatschappij NightJet wil met een nieuwe vloot nachttreinen een belangrijk aandeel verwerven in het Europese reizigersvervoer. NightJet, een dochterbedrijf van de Österreichische Bundesbahnen (ÖBB), wil zich daarbij vooral als een duurzaam alternatief voor de continentale luchtvaart opwerpen.

Adobe Stock 523605114 NightJet heeft een bedrag van 700 miljoen euro gereserveerd voor de aankoop van drieëndertig nachttreinen. | Credits: Adobe Stock

Experts waarschuwen echter voor een aantal knelpunten, die dringend zouden moeten worden opgelost om de inzet van de nachttreinen meer slaagkansen te bieden.

Comfort

NightJet heeft een bedrag van 700 miljoen euro gereserveerd voor de aankoop van drieëndertig nachttreinen. “Bij het ontwerp is veel aandacht besteed aan de behoefte en het comfort van de reiziger”, merkt de Britse krant The Guardian op. “Daarmee hoopt de maatschappij klanten van de Europese vliegtuigverbindingen te kunnen weghalen.”

Onder meer wordt daarbij gewezen op de vraag van de consument naar een grotere veiligheid en privacy. Dat vertaalt zich in cabines die kunnen worden afgesloten, terwijl schuifpanelen tussen de verschillende bedden reizigers toelaten met elkaar te converseren.

Anderzijds zijn ook aansluitingen op het draadloos internet en het elektriciteitsnet van de trein voorzien. NightJet wil daarnaast ook antwoorden formuleren op uitdagingen zoals de energiecrisis en de klimaatverandering.

Eerste treinen volgende zomer

De treinen werden gefabriceerd door Siemens Mobility. De routes die de treinen naar verwachting zullen afleggen moeten verbindingen leggen tussen steden zoals Wenen, Boedapest, Berlijn, Milaan, Rome en Zürich.

De eerste trein wordt volgende zomer gelanceerd en tegen het midden van dit decennium zal de volledige moeten kunnen worden ingezet. De lancering van de treinen is vertraagd vanwege knelpunten met de toeleveringsketen en personeelsproblemen als gevolg van de uitbraak van de coronapandemie.

Elke trein bestaat uit zeven wagons, waaronder twee zitrijtuigen, twee slaaprijtuigen met tweepersoonscompartimenten en drie slaaprijtuigen met suites voor vier personen en minicabines voor individuele reizigers.

Concurrerende tarieven

Elke trein kan 254 passagiers vervoeren. Daarmee hebben de treinen een grotere capaciteit dan de vliegtuigen die op deze afstanden worden ingezet. NightJet heeft beloofd dat de prijzen concurrerend zullen zijn met de tarieven van de luchtvaartmaatschappijen. Naar verwachting zullen de prijzen tussen de 50 en 100 euro liggen. Ook voor rolstoelgebruikers zullen de rijtuigen toegankelijk zijn.

De treinen hebben een maximumsnelheid van 230 kilometer per uur. “Een reis met een NightJet is vijftig keer klimaatvriendelijker dan dezelfde verplaatsing met het vliegtuig”, zegt Leonore Gewessler, de Oostenrijkse minister van Milieu, die zich de voorbije periode als een promotor van het reizen met de nachttrein heeft opgeworpen.

Een reeks experts heeft echter gewaarschuwd voor de belofte van de nachttreinen en de verwachting dat deze vorm van reizen in toenemende mate de luchtvaart zou kunnen vervangen. “Een succes wordt heel moeilijk, tenzij bij nationale en Europese politici op een sterke steun kan worden gerekend”, luidt het.

Daarbij wordt door de specialisten op een aantal knelpunten – zoals de stijgende energiekosten, de chronische personeelskosten en aanhoudende vertragingen – van het huidige spoorvervoer de aandacht gevestigd.

‘Nachttrein blijft nicheproduct’

“De kans op hinderlijke problemen zal bovendien nog toenemen naarmate het reizigersverkeer, vooral tijdens de nacht, steeds meer gedwongen zal worden om ruimte te maken voor goederentreinen met steenkool en militaire uitrusting om het Oekraïense leger in zijn strijd tegen Rusland te ondersteunen”, merken de critici op.

“Vergeleken met dagtreinen blijven nachttreinen een nicheproduct”, benadrukt Philipp Kosok, expert openbaar vervoer bij de Duitse denktank Agora. “Indien er voldoende wil blijkt, biedt het concept een interessant potentieel.”

“Maar de nachttreinen worden met een aantal nadelen opgezadeld. Ze worden met hogere belastingen geconfronteerd dan vliegreizen en worden vaak gehinderd door een verouderde infrastructuur en een ontoereikende capaciteit.”

De Duitse Grünen, die sinds eind vorig jaar in hun land deel uitmaken van de regering, hebben geprobeerd om een plan te bedenken voor een samengevoegd Europees netwerk van nachttreinen, met een combinatie van ongeveer veertig bestemmingen zoals Warschau, Amsterdam, Wenen, Bordeaux, München, Barcelona en zelfs Londen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Deze 7 bedrijven gaan hun grootste duurzaamheidsuitdaging aan

Wat hebben een tankstationsketenbedrijf, meubelstoffenleverancier, industrieelgarenveredelaar, tapijtproducent, verpakkingsbedrijf, verwarmingsbedrijf en kunststofproducent met elkaar gemeen? Allemaal willen ze aan de slag met duurzaamheid. Op een doodgewone werkdag verzamelen collega’s van deze bedrijven zich in Circl. Met zijn grote houten balken en spijkerbroeken-isolatie ademt dit gebouw duurzaamheid. Het pand is in bezit van ABN AMRO. De bank helpt de bedrijven samen met TNW en Impact Hub bij het aangaan van hun grootste duurzaamheidsuitdaging. Zowel de bank als de bedrijven leggen geld in voor het Impact Nation programma. Welke uitdaging gaan de bedrijven aan? PVG: duurzame brandstoffen voor kachels Al ruim dertig jaar levert PVG klimaatproducten via leveranciers aan consumenten. Tegenwoordig gaat het steeds vaker om warmtepompen, maar het bedrijf werd groot met brandstofkachels. Nog steeds komt een groot deel van de omzet uit de brandstof die in die kachels gaat: paraffine. Dat is gezuiverde petroleum. Een olieproduct dus. Vooral op het Franse platteland zijn er veel mensen die hun huis bij-verwarmen met een brandstofkachel, omdat zij bijvoorbeeld geen centrale verwarming hebben. Ook is het vaak goedkoper. Het zijn vooral mensen met een smalle beurs die de brandstofkachels gebruiken. Voor specifiek deze doelgroep wil PVG op zoek naar een duurzaam, betaalbare alternatief. “Want het gebruik van fossiele brandstoffen moet verminderen”, zegt Lily Jong, CEO van PVG. Lees ook: Hans de Neve (Carbyon) haalt CO2 uit de lucht voor de productie van hernieuwbare kerosine Condor Group: automatten van plastic afval uit zee Condor Group produceert jaarlijks meer dan 140 miljoen vierkante meter textiel voor verschillende markten. Zo levert het bedrijf bijvoorbeeld automatten aan de auto-industrie. Kim Koning, marketingmanager bij Condor Group, vertelt dat ze daar al een duurzame lijn voor hebben, die gemaakt is van gerecycled polyester. Daar willen ze een volgende stap in zetten. Koning: “Nu willen we dat graag met materialen doen die we maken van plastic afval uit de zee.” Lees ook: Deze innovaties ruimen de plastic soep op Sollas: een alternatief voor plastic verpakkingsfolies Iedereen kent het plastic dat rond parfumdoosjes zit. Sollas is één van de bedrijven die deze verpakkingen produceert. Ook maken ze coatings voor op verschillende verpakkingen. “Wij kijken steeds meer naar andere materialen”, vertelt salesdirector Tobias Eggermont aan de groep. “Maar de juiste coating vinden om de verpakking dicht te krijgen blijft toch moeilijk, omdat de coating duurzaam moet zijn en geschikt moet zijn voor alternatieven voor plastic.” Met het programma van Impact Nation hoopt hij een goed alternatief te vinden. TP Industrial Yarns: duurzame coating voor de windmolenbranche TP Industrial Yarns is een veredelaar van industriële garens. Ze zijn een schakel in een enorme industrieketen waarin elke partij weer wat toevoegt aan een product. “Onze grootste uitdaging is tijd”, zegt Friso Heren, want de tijdsdruk maakt het lastig om aandacht te houden voor duurzaamheid. Met toeleveranciers wil het bedrijf een plantaardige coating ontwikkelen voor garens die worden gebruikt in de offshore windindustrie. De touwen waarop deze coating zit worden onder andere gebruikt om de windmolenplatforms aan de zeebodem vast te maken, onderdelen te hijsen en windmolens tijdens de bouwfase op hun plek te krijgen. Het bedrijf kiest gericht voor de offshore windsector. “Omdat het een industrie is die al redelijk groen is, maar momenteel materialen gebruikt die eigenlijk niet groen zijn.” AVIA Marees wil zelf duurzame brandstoffen produceren voor verbrandingsmotoren Familiebedrijf AVIA Marees heeft ongeveer 65 tankstations in de kop van Noord-Holland en Friesland. De tankstations zijn met name in en rond dorpen en langs doorgaande provinciale wegen te vinden. “Waar kunnen wij nou echt impact maken?”, vraagt Dick Jan Marees zich hardop af. Een gewaagde vraag voor een directeur van een tankstationsketen. Het bedrijfsmodel van tankstations drijft natuurlijk op olie: met de opkomst van auto’s ontstonden tankstations. Marees besluit met zijn collega’s voor Scope-3 te gaan. Voor mensen die aan de slag gaan met duurzaamheid een bekende term: het gaat om de CO2 die klanten uitstoten bij het gebruik van een product. Voor bedrijven zoals dat van Marees is die uitstoot groot. Die uitstoot gaan ze nu proberen te verminderen. Marees: “Wij willen de brandstof groen maken.” Lees ook: Bacteriën maken betere benzine Textaafoam gaat voor ander garen Textaafoam is een groothandel in meubelstoffen. Het bedrijf heeft zelf al onderzoek gedaan met behulp van levenscyclusanalyses. “De grootste impact zit hem in de garenproductie”, aldus duurzaamheidsmanager Bart Smarius. Deze zijn meestal van polyester. Daar wil het bedrijf een goed-recyclebaar en duurzaam alternatief voor vinden. “Door zelf mede aan de basis te staan van dit soort innovaties, willen we de transitie in onze toeleveringsketen helpen versnellen.” Sunware: geen opbergboxen maar rust in je hoofd Gekleurd, doorzichtig of met een printje: de kunststof opbergboxen van Sunware zijn er in allerlei kleuren en maten. De boxen zijn vaak van gerecycled materiaal en recyclebaar. Maar kunststof is een materiaal waar een “smet aan kleeft”, merkt het bedrijf. Wat is de volgende stap? Sunware heeft al zonnepanelen, producten van gerecycled materiaal en efficiëntere machines. Moet het materiaal anders? "Op een gegeven moment houdt het op: dan kan je niet beter verduurzamen", zegt financial director Leon Kuypers. Kuypers ziet ook dat we vooral minder spullen moeten verzamelen. Waar hebben we dan nog opbergmogelijkheden voor nodig? “Is dit op termijn nog wel houdbaar?”, vraagt hij zich hardop af. “Daarom zitten we hier. Ik merk dat we af moeten van ons traditionele idee van product-denken en een soort dienstverlener moeten worden.” Hij wil de aandacht verleggen naar bewustwording. “Dat je met minder spullen toekunt.” Hij verwacht dat zijn bedrijf nog steeds opbergboxen zal leveren, alleen minder. De nadruk ligt op een opgeruimd gevoel creëren bij de klant. “De oplossing hoeft niet per se een box te zijn. Het hoeft zelfs niet per se ons product te zijn. Het gaat om de dienstverlening. Hoe je je leven anders kan inrichten met minder spullen en minder opbergen. Maar wel op een doordachte manier.” 100 dagen Nu de bedrijven hun uitdaging hebben bepaald, gaan ze op zoek naar partners met wie ze deze aangaan. “Het was wel spannend”, zegt Jeljer Haarsma van ABN AMRO. De vraag is of bedrijven kiezen voor een uitdaging waarmee ze echt verschil maken of dat ze voor de gemakkelijke weg gaan door iets te kiezen dat weliswaar verduurzaamt maar in hun veld niet de allergrootste impact maakt. Dit keer doen er een aantal bedrijven mee die veel werken met fossiele grondstoffen. Dat maakt het extra spannend, want dit soort bedrijven liggen onder een vergrootglas. “Je wil niet bijdragen aan greenwashing”, benadrukt Haarsma. Maar ook deze bedrijven stellen ambitieuze doelen. PVG is één van hen. “Het is geen gemakkelijke opgave”, zegt Jong. Maar zij denkt dat Impact Nation haar kan helpen om geconcentreerd aan een oplossing te werken. “Het is geen garantie dat het gaat lukken, maar als het lukt… Jeetje wat kunnen we dan een grote impact maken als bedrijf en voor onze klanten.”Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.