Dat de overheid een relatief groot bedrag over heeft voor de bouw van dit pilotschip heeft een goede reden. De binnenvaart wil de komende jaren een aanzienlijke vergroening doorvoeren van de nog grotendeels op diesel gestookte vloot. In 2050 moet de sector uitstootvrij zijn, is afgesproken in het Klimaatakkoord.
Lange weg
Maar er is nog een lange weg te gaan voordat alle vijfduizend binnenvaartschepen zover zijn. Het elektrificeren van de schepen is mogelijk maar biedt vooralsnog alleen soelaas op korte afstanden. Voor een grote actieradius zijn teveel accu’s nodig wat ten koste gaat van het laadvermogen. De Antonie zal de benodigde waterstof meenemen in een standaard container. Met behulp van brandstofcellen kan dat worden omgezet in elektriciteit.
Lees ook: Straks vervoert men zout over de Rijn op waterstof
Veel zal afhangen van de praktijkervaring met de Antonie. De pilot is bedoeld om de techniek verder te ontwikkelen. “Een elektrisch aangedreven schip is niet nieuw, daar zijn er al 77 van”, zegt Harm Lenten, directeur van Lenten Scheepvaart BV dat eigenaar is van het schip. “Maar de brandstofcellen, die zijn nieuw.” Ook het vullen van de containers waarin de waterstof aan boord wordt opgeslagen is complex. Daarnaast bestaat er nog geen regelgeving rondom waterstof in de binnenvaart. “Dat zijn allemaal punten die we met deze pilot willen oplossen.”
Katalysator
De proef met de Antonie moet uitwijzen of het haalbaar is en ervoor zorgen dat de kosten omlaag gaan. “Het is een eerste kleine stap”, zegt Femke Brenninkmeijer van binnenvaartvereniging NPRC. “Er liggen nog flinke opgaves om de binnenvaart te verduurzamen. En daar is leiderschap voor nodig.” Volgens Brenninkmeijer maakt de proef met de Antonie het mogelijk om te leren en te innoveren en dient het als katalysator voor verduurzaming van de sector.
Volgens Brenninkmeijer is het project uniek vanwege de samenwerking tussen de industrie en het transport. Het 135 meter lange schip gaat zout vervoeren van de zoutfabriek Nobian (onderdeel van Nouryon) in Delfzijl naar de Botlek in Rotterdam. De groene waterstof waarop het gaat varen is een restproduct van het chemiebedrijf.
Miljarden
De nieuwbouw van de Antonie zal ruim 10 miljoen euro kosten. Een voorzichtige doorrekening leert dat voor het verduurzamen van de gehele binnenvaart al snel miljarden nodig zijn. “In dit project doen we alles voor het eerst. Door te standaardiseren kunnen de kosten omlaag. We gaan ervan uit dat dit op den duur goedkoper wordt”, zegt minister van Infrastructuur en Waterstaat Cora van Nieuwenhuizen. “We willen als overheid zoveel mogelijk stimuleren dat de sector die stappen maakt.”
Met vijfduizend schepen te verduurzamen heeft de binnenvaart nog een lange weg te gaan. De vraag is of de sector dat voor 2050 kan halen. “Alle begin is moeilijk. En als we het niet doen, dan komen we er zeker niet. Daarom is het zo belangrijk dat we deze proef nu doen”, zegt Van Nieuwenhuizen. Bovendien is varen op waterstof niet de enige oplossing. “Je moet niet op een paard wedden. Er zijn ook andere innovaties. We gaan de komende jaren zien welke het beste werkt.”
Lees ook: binnenvaart maakt schoon schip dankzij waterstof
Lees ook: Binnenvaart wordt duurzamer met netwerk van oplaadpunten
