Raksha Hoost 20 juli 2012, 14:01

Roetz-Bikes: roetzen door de stad op duurzame fiets

IJverige handen monteren het beukenhouten spatbord aan de fiets. De kurken handvatten en lederen zadel verraden dat een Roetz-bike niet zomaar een fiets is.

DSC02561 e1342776584486

Dat de roodglimmende frames afkomstig zijn van fietswrakken is niet meer te zien. Afgedankte Nederlandse kwaliteitsfietsen krijgen een nieuw leven in de werkplaats van Roetz-Bikes.

Uitdaging

“Ik had altijd al affiniteit met fietsen,” vertelt Tiemen ter Hoeven, één van de initiatiefnemers. De combinatie met een bewondering voor remanufacturing leidde vervolgens tot het idee van Roetz-Bikes.

Samen met medeoprichter Mark Groot Wassink leek het hergebruiken van fietsmaterialen een logische oplossing voor de stijgende materiaalprijzen. En daarnaast wordt de afvalberg verkleind.

Goedkope producten uit Azië bestellen en de fiets daar of hier in elkaar te laten zetten vergt natuurlijk veel minder inspanning. Maar de initiatiefnemers van Roetz-Bikes kozen toch voor het duurzame pad vanwege de grote uitdaging.

We zochten een uitdaging.

Natuurlijk materiaal en hergebruik

Het bedrijf Roetz-Bikes stript sinds 2011 oude fietswrakken, voornamelijk afkomstig van fietsdepots, en hergebruikt zoveel mogelijk materialen om er hippe, stijlvolle fietsen van te maken.

Daarnaast zet het bedrijf natuurlijke materialen in voor nieuwe onderdelen, zoals houten spatborden, zadels van plantaardig gelooid leer, kurken handvatten en verlichting door middel van oplaadbare batterijen.

Met al het materiaal dat niet hergebruikt kan worden, weet Roetz-Bikes ook raad. “Bij een fietsdepot gaat alles van zo’n fiets in één schrootbak,” legt Tiemen uit. Verschillende materialen die samen worden gevoegd voor recycling resulteren dan in een laagwaardig metaal. Dit kan niet meer gebruikt worden om dezelfde producten mee te maken.

De fietsen die bij Roetz-Bikes terecht komen worden daarom gesorteerd op onderdelen die niet meer hergebruikt kunnen worden. Dus de rubberen zadels gaan op de rubberen kunststofhoop en alle metalen gaan in de metalenbak. “In die zin verwerken wij de fietsen beter dan hoe dat normaliter gebeurt.”

Meer dan alleen materiaal

De robijnrode Roetz-Roads en de exclusievere Roetz-Retro worden in elkaar gezet in sociale werkplaatsen. Samenwerking met zulke werkplaatsen toont hoezeer de ondernemers de begrippen duurzaam en sociaal met elkaar associëren.

Duurzaamheid betekent voor de oprichters van Roetz-Bikes namelijk meer dan alleen maar groen. Een duurzaam product moet technisch optimaal zijn, het moet lokaal te realiseren zijn, en het sociale aspect mag ook niet vergeten worden. “Het mag niet gebaseerd zijn op het uitbuiten van mensen.”

Een product moet mensen niet uitbuiten.

Identiteit

Zowel de fietsendealer als de consument moet zich willen onderscheiden met een Roetz-Bike. “De fietsenwinkel moet ervoor open staan om een fiets met een verhaal te verkopen en een consument moet met onze fiets zijn eigen identiteit kunnen versterken.”

Mensen die op de groene fiets willen ‘roetzen’ door de stad, kunnen hiermee tonen dat ze zich associëren met de waarden van Roetz-Bikes: het tot stand brengen van een product op een duurzame, sociale en lokale manier. “Maar als mensen een Roetz-Bike kopen omdat ze het design mooi vinden, is dat natuurlijk ook erg leuk,” zegt Tiemen.

De focus hoeft namelijk niet constant te liggen op duurzaamheid, maar wel dat je er bewust van bent. “Duurzaamheid moet een lifestyle worden.”

Duurzaamheid moet een lifestyle worden.

Roetz-Bikes is hard bezig om dit te realiseren. De nieuwe lading met glimmende frames en houten kratjes staat al klaar om vervoerd te worden naar de fietsendealers.

Managementgoeroe Porter: duurzaamheid biedt groei

trong> Grote Uitdagingen Grondstoffenschaarste, milieuvervuiling, watertekort, bevolkingsgroei, verlies van biodiversiteit, groeiende ongelijkheid, klimaatverandering, het zijn allen uitdagingen waar we wereldwijd de komende decennia mee te maken gaan krijgen. De problemen zijn zo alomvattend en complex dat een oplossing niet direct te vinden lijkt. Michael Porter zegt een oplossing te hebben gevonden in het concept van creating shared values (CSV). En wie moeten dit gaan doen? Het bedrijfsleven wereldwijd. Kritiek op bedrijfsleven Porter is kritisch op het functioneren van bedrijven. Naar zijn mening richten deze zich teveel op winst en laten ze zich leiden door kortetermijndenken. Daarnaast percipiëren bedrijven zich als een op zichzelf staande entiteit, waarbij sociale- of gemeenschapsproblemen buiten hun scope vallen. Bedrijven hebben door hun eenzijdige focus op het creëren van economische waarde decennia lange tijd geen oog gehad voor de sociale, milieutechnische en economische problemen die het gevolg waren van beleid. Het kapitalistisch systeem is ongeëvenaard in het vermogen om aan menselijke behoeften te voldoen, efficiëntie te verhogen, banen te creëren en welvaart te verhogen. En ondernemingen zijn met hun innovatieve instelling de ideale instanties om verandering aan te wakkeren. Bedrijven die zich als bedrijven gedragen, en niet als charitatieve instellingen, zijn het best uitgerust om de gigantische problemen aan te pakken waar we mee geconfronteerd worden, aldus Porter. Societal needs, not just coventional economic needs, define markets, and social harms can create internal costs for firms. CSR is niet de oplossing… In de afgelopen decennia hebben bedrijven gemerkt dat ze niet helemaal in isolatie kunnen functioneren. Deels door druk van buitenaf en deels door mentaliteitsverandering, zijn veel bedrijven een meer duurzame koers gaan voeren. Ze schreven een CSR-beleid, probeerden een hun impact op het milieu te verminderen en rapporteerden netjes in het jaarverslag hun vorderingen op het gebied van verduurzaming. Volgens Porter is CSR echter niet de oplossing, omdat het nooit tot de kern van het bedrijf, het zou alleen maar gan om randverschijnselen. Not all profit is equal. Profits involving a social purpose represent a higher form of capitalism, one that creates a positive cycle of company and community prosperity. … Maar CSV wel Het pad van corporate social responsibility is dan ook niet het juiste, aldus Porter. Hij stelt voor het pad te kiezen van creating shared value. Het concept kan gedefinieerd worden als beleid en bedrijfsvoering die gericht is op het verstreken van de competitiviteit van een bedrijf terwijl tegelijkertijd de economische en sociale voorwaarden van de gemeenschap waarin het bedrijf opereert worden verstrekt. Een bedrijf moet zichzelf afvragen hoe het competitiever en winstgevender kan worden en tegelijkertijd zijn bedrijfsvoering zo kan inrichten dat het een positieve invloed heeft op de omringende gemeenschap. CSV vs CSR CSV gaat veel verder dan CSR. Waar de impact van CSR gelimiteerd is door een CSR budget, is CSV vervlochten met het gehele budget van de organisatie. Waar CSR zich beperkt tot filantropie of duurzaamheid, richt zich CSV zich op waardevermeerdering voor onderneming én gemeenschap. En waar CSR vrijblijvend kan zijn of een reactie is op externe druk, is CSV essentieel bij concurrentie en competitie. Maar hoe implementeer je CSV? Porter oppert drie manieren waarop bedrijven zowel economische als maatschappelijke waarde kunnen creëren 1. Afstemmen op behoefte van de consument De maatschappij heeft enorme behoeftes; gezondheid, goede huisvesting, goede voeding, financiële zekerheid en een gezond milieu. Teveel bedrijven hebben de belangrijkste vragen uit het oog verloren: zijn mijn producten goed voor onze consumenten en bevredigen ze werkelijke behoeftes? In Kenia, waar banken niet makkelijk toegankelijk zijn voor armen, helpt Vodafone meer dan 10 miljoen arme boeren door hen te laten sparen door middel van goedkope telefoons die toegang bieden tot mobiele bankdiensten. Voor het eerst kunnen deze boeren beetje bij beetje en op een veilige manier sparen voor investeringen in hun boerderijen. Met als gevolg een grotere productie. Het is zo'n succes dat het totale spaargeld van deze boeren gelijk staat aan 11 procent van het BNP van Kenia. 2. Ketendenken De waardeketen van een bedrijf heeft grote invloed op verschillende maatschappelijke problemen als schaarste van grondstoffen, waterverbruik, gezondheid en veiligheid, werkomstandigheden etc. Door de gehele productieketen tegen het licht te houden kunnen bedrijven bezuinigen, hun concurrentiepositie verstreken terwijl ze ook een positieve impact hebben op de maatschappij. Een goed voorbeeld hiervan is Wal-Mart. Het bedrijf bespaart jaarlijks $200 miljoen en heeft haar CO2-uitstoot weten te verlagen door het gebruik van verpakkingen te verminderen en meer dan 150 miljoen kilometer af te halen van leveringsroutes. Een ander voorbeeld is Johnson & Johnson dat door een investering van enkele tientallen miljoenen dollar meer dan $250 miljoen bespaart op medische kosten. Goed voor het bedrijf en goed voor de werknemers. 3. Het stimuleren van ontwikkeling van lokale gemeenschappen Geen enkel bedrijf is autonoom. Het succes van elk bedrijf is afhankelijk van ondersteunende bedrijven en de omringende infrastructuur. Porter benadrukt dan ook dat ondernemingen zorg moeten dragen voor deze ondersteunende structuren in de gemeenschap waarin ze actief zijn. Yara is 's werelds grootste minerale meststofproducent en een goed voorbeeld van een bedrijf dat verantwoordelijkheid neemt in de gemeenschap waarin het opereert. Yara realiseerde zich dat een gebrek aan infrastructuur in bepaalde delen van Afrika verantwoordelijk was voor het feit dat boeren maar matig toegang hadden tot meststoffen en andere essentiële producten voor een boerenbedrijf. Daarnaast hadden de boeren ook geen toegang tot afzetmarkten. Het bedrijf besloot om $60 miljoen te investeren in havens, bruggen en wegen in Mozambique en Tanzania om agrarische corridors te creëren in beide landen. Bij dit initiatief wordt samengewerkt met lokale overheden. Uiteindelijk zullen meer dan 200.000 boeren profiteren van deze investeringen en zullen er 350.000 nieuwe banen bij komen. En niet alleen heeft Yara hierdoor een grotere afzetmarkt, tegelijkertijd heeft het de hele agrarische sector tot bloei laten komen en de infrastructuur verbeterd. Volgens Porter is shared value de sleutel tot een nieuwe golf van innovatie en groei. Goed voor het kapitalisme én de wereld. Bron: http://hbr.org/ Foto: Gates Foundation