Marc Seijlhouwer 03 februari 2022, 11:20

Rotterdamse haven gaat CO2-uitstoot schepen in kaart brengen

Na het nieuws dat de Rotterdamse haven de vervuilendste van Europa is, wil het havengebied de uitstoot van schepen in kaart brengen. Dat kost wel tijd; eind dit jaar zal de haven de resultaten kunnen delen.

Haven rotterdam containers Containerterminal in de Rotterdamse haven | Credits: Adobe Stock

Rotterdam werkt samen met BigMile. Dat is een bedrijf dat reders, transporteurs en andere logistieke bedrijven nauwkeurig CO2 laat meten. Het idee is dat met kennis over uitstoot sneller gewerkt kan worden aan het milieuvriendelijker maken van de scheepvaart. Meten is immers weten.

In de tweede helft van het jaar hoopt de haven genoeg informatie te hebben om rederijen en terminals te laten zien wat de uitstoot is van alle schepen. Nu kan men al zien hoeveel CO2 een schip dat aan de kade ligt uitstoot. Het zijn dat soort ‘stationaire’ momenten waar de meeste milieuwinst te halen is. Je kunt een schip bijvoorbeeld aansluiten aan een stopcontact (met groene stroom), zodat het niet hoeft te draaien als het stil ligt.

Het verduurzamen van de scheepvaart is net zo ingewikkeld als duurzame luchtvaart. Er zijn geen goede, betaalbare alternatieven voor de stookolie waar grote schepen nu op varen. Elektriciteit is geen optie; een schip moet maanden kunnen varen. Waterstof is te duur en niet genoeg beschikbaar. Er wordt wel volop onderzoek gedaan naar alternatieven, omdat ook de scheepvaart in 2050 duurzaam moet zijn.

Rotterdam de vervuilendste haven

Gisteren kwam de haven van Rotterdam naar voren als de vervuilendste van Europa. Een rapport van milieuorganisatie Transport & Environment (T&E) laat zien dat de schepen die komen en gaan in totaal 14 miljoen ton CO2 uitstoot – evenveel als een vervuilende kolencentrale.

Maar de lijst rekent alleen absolute aantallen. Rotterdam is ook verreweg de grootste haven van Europa, waardoor de absolute uitstoot hoog is. De lijst van vervuilendste havens van T&E leest dan ook vooral als een lijst van de grootste Europese havens. Antwerpen op twee (in vervuiling en afmeting), Hamburg op drie.

Opvallender is dat de haven van Bremerhaven (nummer vier qua drukte, nummer acht qua uitstoot) het heel goed doet. En relatief is de haven van Amsterdam juist erg vervuilend: op nummer 10 in de toplijst van vervuilers, maar geeneens in de top 20 van drukste havens. Let wel: de cijfers (via Wikipedia) lopen tot 2018 en gaan over containers. Kijken we naar vervoerde tonnen, dan stond Amsterdam in 2011 op plek vier qua drukte.

Gemiddelde uitstoot

T&E gebruikte emissiegegevens die de scheepvaartindustrie in Europa moet rapporten. Deze algemene uitstootgegevens koppelt het vervolgens aan de gemiddelde uitstoot van bepaalde scheepstypes (containerschip, olietanker enzovoort), en kijkt hoeveel van elk scheepstype een haven ontvangt. Zo kwam het op de rangorde uit; het is dus begrijpelijk dat de haven die de meeste schepen ontvangt op één eindigt.

Het onderzoek van de Rotterdamse haven zal in ieder geval een nauwkeuriger beeld geven. Het moet de haven ook laten zien waar de meeste CO2-winst te halen is. Misschien dat Rotterdam straks dan niet meer op de eerste plek staat.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Keurmerken voor duurzame producten weinig effectief

Labels, keurmerken, certificaten en bedrijfslogo’s. Als je door de supermarkt loopt, kom je er wel honderden tegen. Ze zijn er om de consument te helpen bij het maken van een duurzamere en gezondere keuze. Maar volgens het onderzoek van Wageningen University and Research (WUR) blijken ze juist averechts te werken. Het blijkt dat consumenten labels niet altijd helemaal begrijpen of vertrouwen. Ze maken eerder keuzes op basis van de prijs en waar het product vandaan komt. Wat werkt wel? Hoe duidelijker en herkenbaarder een label is, hoe succesvoller het kan zijn. Dat blijkt uit het onderzoek. Een duidelijk keurmerk geeft de consument meer vertrouwen in het label. Daardoor zijn ze bereid om meer te betalen voor het product. Maar wat is de definitie van een duidelijk label? De WUR noemt een aantal randvoorwaarden. Zo moeten duidelijke labels niet te veel informatie bevatten. Daarnaast moet het duurzaamheidsvoordeel dat het label oplevert heel concreet gemaakt worden. De WUR noemt als voorbeeld: “Er zijn meer bijen op deze boerderij.” Ook interessant: Noorse supermarkt ziet verkoop vlees dalen na CO2-uitstootstempel En dan is er ook nog een verschil binnen de doelgroep van consumenten. “Goed geïnformeerde en gemotiveerde consumenten, vooral vrouwen, zijn het gevoeligst voor labeling”, schrijft de WUR in het onderzoek. Kwetsbaardere groepen worden minder bereikt door de keurmerken. Labels combineren Om meer mensen te bereiken, moeten labels dus begrijpelijker worden.Een andere manier om labels effectiever te laten zijn, is door ze te combineren. Het blijkt dat de combinatie van het eco-, fairtrade-, én het klimaatneutraallabel veel sneller meer mensen over de streep haalt dan afzonderlijke labels. Die combinatie van labels gebeurt al enigszins bij het verkeerslichtlabel Nutri-Score, maar daar ligt de focus vooral op gezondheid en minder op duurzaamheid. Nu willen labels consumenten vooral op een cognitieve manier beïnvloeden. De WUR pleit voor een andere aanpak: de beïnvloeding van het onderbewustzijn. De beïnvloeding van het onderbewustzijn, zoals de sociale omgeving, kan volgens de WUR veelbelovende resultaten opleveren om milieuvriendelijker gedrag aan te moedigen. Vooral bij de groepen die nu nog niet bereikt worden. Zoals mensen die minder te besteden hebben, de Nederlandse taal minder goed beheersen of zich minder bezighouden met duurzaamheid. Maar die manier van beïnvloeden, vereist eerst meer onderzoek. Eerder maakten we een videoreportage over het enorme woud aan voedselkeurmerken. Want hoe kun je de juiste keuze maken, als er wel honderd verschillende keurmerken zijn? “Consumenten die voor het schap staan gebruiken een halve seconde om een keuze te maken”, zei hoogleraar Jaap Seidell. Bekijk de video. Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.