Hannah van der Korput
12 augustus 2024, 09:00

Schiphol test met aggregaat op waterstof en heeft de wereldprimeur

Heel veel luchthavens, waaronder Schiphol, maken gebruik van Ground Power Units (GPU’s). Van oudsher werken deze op diesel, maar er zijn inmiddels ook elektrische uitvoeringen. Nu is er ook een GPU die werkt op waterstof. Schiphol heeft het al in gebruik en heeft daarmee de wereldprimeur.

Waterstof gpu De GPU die werkt op waterstof is ontwikkeld door Zepp.solutions uit Delft en het Oostenrijkse Dynell. | Credits: Schiphol

GPU’s zijn aggregaten die de vliegtuigen van stroom voorzien wanneer ze op de grond staan. Die stroom is nodig om de verlichting en de systemen aan boord draaiende te houden. Waar deze aggregaten van oorsprong op diesel draaien, worden deze langzaam maar zeker vervangen door elektrische varianten, de e-GPU’s. Op die manier worden veel stilstaande vliegtuigen aan de gates op Schiphol elektrisch van stroom voorzien. Maar nog niet allemaal.

Capaciteit

De e-GPU’s zijn enkel geschikt voor kleinere toestellen, denk aan het formaat van de Cityhopper. Voor grotere toestellen heeft de e-GPU te weinig capaciteit. De vliegtuigen van formaat kunnen gebruikmaken van walstroom dankzij een Fixed Power Unit. Maar als zo’n toestel bij een gate staat waar nog geen Fixed Power Unit is, wordt alsnog aanspraak gemaakt op vervuilende dieselgeneratoren.

Waterstof

Sinds deze maand wordt op Schiphol getest met Ground Power Unit op waterstof. De H2-GPU is ontwikkeld door Zepp.solutions uit Delft en het Oostenrijkse Dynell en kan ter plaatse worden bijgetankt. Dat scheelt veel tijd en voertuigbewegingen. De pilot richt zich op de gebruiksduur van de H2-GPU en het gebruikersgemak.

“Ik ben enorm trots dat we op Schiphol deze innovatie als eerste luchthaven wereldwijd kunnen testen. De op waterstof aangedreven GPU past binnen onze ambitie om in 2030 uitstootvrij te willen zijn met onze eigen activiteiten op de grond”, zegt Sybren Hahn, Executive Director Infrastructure bij de Schiphol Group.

Partners

De proef loopt tot 2025 en wordt gesubsidieerd door de EU. Er zijn diverse partners bij betrokken, waaronder KLM. Maarten Koopmans, directeur van KLM Cityhopper, ziet de noodzaak van de pilot. “Het is belangrijk dat we waterstof aangedreven apparatuur ontwikkelen om een emissievrije grondoperatie te realiseren. De batterijoplossingen van nu voldoen namelijk niet altijd aan de operationele eisen. Bij KLM Cityhopper werken we samen met onze partners hard aan technologische oplossingen die we uiteindelijk standaard kunnen gebruiken in onze operatie.”

Ook TULIPS, een Europees samenwerkingsverband met 29 luchtvaartpartijen en kennisinstituten, is betrokken en kijkt met belangstelling naar de resultaten. Wanneer de proef succesvol blijkt, kunnen andere luchthavens ook aggregaten op waterstof overwegen. Dit is voor luchthavens interessant, omdat die hun grondoperaties willen verduurzamen. En voor diverse luchthavens zijn e-GPU’s niet de oplossing omdat de elektrische infrastructuur in hun start- en landingsterrein tekortschiet.

Lees ook:

Opmerkelijk: vaccinatie vermindert de methaanuitstoot van koeien

De intensieve veehouderij trekt een zware wissel op het klimaat. Vooral de uitstoot van methaan is hoog, een broeikasgas dat 28 keer zo sterk is als CO2 en dus zorgt voor een nog snellere opwarming van de aarde. Van alle methaan in Nederland is volgens de WUR 70 procent afkomstig van de veehouderij. Door de scheten en boeren van koeien en andere herkauwers zoals geiten en schapen komt het methaan vrij in de atmosfeer. Omdat de mondiale vleesconsumptie nog altijd lijkt te stijgen, wordt gekeken naar manieren om die methaanuitstoot te verminderen. Denk aan het aanpassen van dierenvoeding, het toevoegen van bijvoorbeeld zeewier of het ombinden van koeienmaskers. Een start-up uit de Amerikaanse stad Boston heeft iets opmerkelijkers gedaan: het ontwikkelen van een speciaal koeienvaccin. Micro-organismen Het vaccin van ArkeaBio, zoals de biotech-start-up heet, richt zich op micro-organismen die in het speeksel en spijsverteringssysteem van koeien leven. Die organismen zijn verantwoordelijk voor het uitstoten van methaan. Het vaccin produceert antilichamen die de methaan-uitstotende organismen ‘aanvallen’. Op basis van een eerste experiment, ingezien door wetenschapsplatform New Scientist, blijkt de vaccinatie succesvol in het terugdringen van methaanuitstoot. Uit een groep van tien koeien kregen er vijf een prototype-vaccin toegediend, gevolgd door een booster zo’n twee maanden later. De vijf gevaccineerde koeien stootten uiteindelijk 13 procent minder methaan uit gedurende 105 dagen. Er traden daarbij geen bijwerkingen op voor de koeien. Inmiddels loopt een tweede experiment met veertien koeien om de werking beter te kunnen meten. Natuurinclusief boeren Het zal naar verwachting nog even duren voor ArkeaBio’s vaccin op de markt verschijnt. Het bedrijf denkt zelf aan tweeënhalf tot drie jaar, maar dat is een ruwe schatting. In de tussentijd zullen er dus andere maatregelen nodig zijn om de methaanuitstoot van de veeteelt terug te dringen. Experts wijzen op meer natuurinclusief en regeneratief boeren. Dat is niet alleen goed voor het klimaat, ook voor het dierenwelzijn kan dat voordelen opleveren. Dat laatste wordt met een vaccin namelijk niet aangepakt. Lees ook: Opmerkelijk: een zomerse rosé van tafeldruiven die normaal al in de prullenbak zouden liggenOpmerkelijk: een kernreactor… maar dan in de ruimteOpmerkelijk: door klimaatverandering gaan onze dagen langer duren