Teun Schröder
17 juni 2020, 11:03

Smart city Seoul: technologie en data in alles verweven

Seoul haalde de afgelopen maanden geregeld het nieuws door zijn opvallende corona-aanpak. De hypermoderne stad bevindt zich in het centrum van de vierde industriële revolutie; een revolutie waarin alles draait om connectiviteit en vervagende grenzen tussen de fysieke, digitale en biologische wereld. Een inkijkje in een stad met unieke ideeën over mobiliteit, big data en de bestrijding van een pandemie.

Adobestock seoul zuid korea kleiner

Seoul wordt gezien als een smart city; een stad die verschillende technologieën gebruikt, koppelt en inzet om een positieve impact te maken op bewoners, bedrijven en het milieu. En de toepassingsmogelijkheden zijn eindeloos. De verzamelde data uit apparaat en mens wordt gebruikt om energie-, water- en afvalstromen te reguleren, misdaad te detecteren, verkeersaders in kaart te brengen, en zelfs een pandemie te bestrijden.

TOPIS kijkt mee

Op het gebied van mobiliteit heeft Seoul een aantal interessante technologieën ontwikkeld. Zo werd al in 2005 de ontwikkeling van TOPIS gestart. TOPIS is een volledig geïntegreerd verkeerscontrolecentrum dat alle verkeersactiviteiten in Seoul beheert. Sinds de jaren '80 zijn de verschillende vormen van openbaar vervoer in Seoul sterk toegenomen. TOPIS is opgericht om al deze complexe transportsystemen te beheren en de veiligheid te verhogen. Het systeem is ontworpen om informatie te verzamelen over busdiensten, persoonlijke informatie van ov-gebruikers, verkeersdichtheid, verkeerssnelheid, snelwegomstandigheden en incidenten zoals verkeersongevallen en protesten. Dit alles om verkeersopstoppingen op te lossen en onvoorziene verkeersproblemen te voorkomen.

Meten = weten = verduurzamen

TOPIS wordt ook ingezet om de luchtkwaliteit in de stad te verbeteren. Door op tijd voertuigen om te leiden in het geval van wegversperringen worden files voorkomen, waardoor er minder smog ontstaat. Fijnstof blijft een groot probleem in Seoul, met verkeer als grootste boosdoener. Om fijnstofuitstoot verder te verminderen zet Seoul TOPIS in om kentekens en emissiewaarden van auto’s te herkennen. Vervuilende voertuigen die zich binnen de groene zone in het centrum van de stad bevinden riskeren een boete. Ook monitort het systeem verkeersovertredingen en kan het boetes uitschrijven wanneer voertuigen onterecht bus- of fietsbanen gebruiken, of wanneer voertuigen verkeerd geparkeerd staan.

De kans op een boete is aanzienlijk dankzij het uitgebreide web van verkeerscamera’s. Deze camera’s registreren het kenteken, waarna TOPIS direct een push-notificatie kan sturen naar de geregistreerde eigenaar van het overtredende voertuig. Voertuigen die al geregistreerd zijn kunnen automatisch betalen volgens het ‘pay-as-you-go’ principe.

Lees en luister ook: Denker des Vaderlands Daan Roovers: ‘Je kan de mens niet definiëren zonder de stad’

Optimale nachtbusroutes

TOPIS werd ook gebruikt om de optimale routes van nachtbussen te bepalen. Voor de invoering van dit systeem was het voor nachtelijke reizigers lastig en duur om thuis te komen door het gebrek aan taxi’s. Om deze reden wilde het stadsbestuur een nachtbus introduceren. Maar op welke route moesten deze bussen rijden? Om ervoor te zorgen dat de meest efficiënte routes werden gekozen werd de GPS-locatie van 3 miljard nachtelijke telefoontjes geanalyseerd. Zo kon de overheid drukbezochte gebieden identificeren. In de pilot werden de routes nog eens bijgeschaafd door het aantal ingecheckte passagiers te monitoren. Het resultaat van dit alles zijn negen nachtbuslijnen die grotendeels naar vraag opereren, en zo de gereden kilometers maximaal benutten.

C-ITS als basis voor zelfrijdend verkeer

Op gebied van mobiliteit introduceerde Seoul nog een systeem, genaamd C-ITS, wat staat voor Cooperative Intelligent Transport Systems. C-ITS werd geïntroduceerd om de veiligheid en infrastructuur van Seoul te verbeteren naar aanleiding van het stijgende aantal verkeersdoden, met name onder de senioren bevolking. C-ITS geeft een vervoerder real-time informatie over het risico op ongelukken door rekening te houden met omringend verkeer en plotselinge wegversperringen. Dit systeem moet de basis vormen voor zelfrijdend verkeer, aangestuurd door het 5G netwerk.

In juni 2019 demonstreerde Seoul als een van de eerste ter wereld de toekomst van autonoom rijden op basis van het 5G netwerk. Hiervoor implementeerde het een pilotomgeving ter grootte van 2 vierkante kilometer met realistische verkeersomstandigheden. Met C-ITS uitgeruste bussen hebben eind 2019 de eerste driehonderd passagiers autonoom vervoerd.

Innovaties op de plank

In de komende jaren wil Seoul de vloot van zelfrijdende shuttlebussen uitbreiden met nieuwe modellen. Verder wordt het gebied voorzien van smart road technologie uitgebreid met nog eens 120 kilometer weg. De productie van C-ITS systemen wordt opgeschaald en Seoul bouwt aan een platform waar alle informatiestromen samenkomen. En daar houdt de ontwikkeling niet op: er komt een zelfrijdende taxiservice, een op waterstof aangedreven shuttlebus voor gehandicaptenvervoer, een automatische ‘parkeerplek-vinder’, en een gerobotiseerde pakketbezorgdienst.

Data als wapen tegen corona

In 2015 werd Seoul getroffen door MERS, een ander coronavirus. Hieruit trok het twee belangrijke lessen: in de bestrijding van infectieziekten zijn snelheid en transparantie cruciaal. Waar veel landen terughoudend waren met het invoeren van maatregelen en het openbaren van besmettingscijfers als reactie op Covid-19, heeft Seoul breed ingezet op informatieverspreiding. Zuid-Korea kreeg als één van de eerste landen echt grip op de corona-uitbraak, mede dankzij deze sterk technologische aanpak.

Eén van de eerste stappen in het proces om massale besmetting tegen te gaan is het snel detecteren en isoleren van patiënten. En Seoul schuwde geen methoden om dit te doen: om de routes van besmette gevallen te traceren werd GPS-tracking gebruikt, creditcard gegevens opgevraagd, bewakingscamera’s gecontroleerd en medische gegevens achterhaald. Allemaal zodat potentieel besmette gevallen zo snel mogelijk opgespoord en geïsoleerd konden worden.

Lees ook in onze reeks metropool & mobiliteit: Milaan richt de blik op de toekomst

Band met tracker

Eenmaal in thuisquarantaine werden patiënten in de gaten gehouden met een speciale app. Via de smartphone konden mensen zichzelf diagnosticeren, waarna ze hun status tweemaal per dag konden melden bij de verantwoordelijke instantie. Verder bood de app tips en regels en kreeg de gebruiker een notificatie wanneer de quarantaineperiode voorbij was. Personen die de richtlijnen negeerden en toch naar buiten gingen liepen het risico, op last van de politie, een zogeheten ‘veiligheidsband’ te moeten dragen die op basis van bluetooth je locatie monitort. Alhoewel deze maatregel grote zorgen opriep bij mensenrechtenactivisten bleek 80 procent van de Zuid-Koreanen voor een dergelijke maatregel te zijn. De maatregel werd uiteindelijk alleen toegepast op overtreders die vrijwillig kozen voor de band.

Naast dat er enorm veel data verzameld wordt, hecht Seoul ook veel waarde aan het openbaar maken van data. De website van de gemeente werd voortdurend geüpdatet met relevante informatie over het coronavirus zoals besmettingscijfers en risicogebieden. Ook kregen publieke wifi-plekken een landingspagina met Covid-informatie, zodat inwoners op de hoogte werden gehouden van het verloop van het virus.

Lees ook in onze reeks metropool & mobiliteit: Amsterdam wordt donut-stad

Transparantie en medezeggenschap

Dit transparantiebeginsel is in lijn met een ander speerpunt van Seoul, namelijk online betrokkenheid. Seoul maakt veelvuldig gebruik van digitale platforms om input van inwoners op te halen over gemeentelijke zaken. Seoul moedigt haar inwoners aan om betrokken te zijn bij bepaalde voorstellen en hun mening daarover te uiten. Voorstellen worden op een dashboard geüpload waarna inwoners erover kunnen stemmen. Stemmen kunnen uitgebracht worden via een app op de smartphone, genaamd M-Voting. Al meer dan een miljoen mensen hebben de app gebruikt om te stemmen op meer dan 5.000 verschillende voorstellen.

Zo heeft Seoul een aantal maatregelen in het leven geroepen, na een M-Voting proces, die inwoners moet aanmoedigen om energie te besparen. Andere kwesties waar inwoners over hebben gestemd: de beloopbaarheid van bepaalde delen van de stad, welke bibliotheken opgeknapt moeten worden, waar niet-roken gebieden komen, welke buslijnen geschrapt worden om luchtvervuiling te verminderen en de naam van een dierenasiel. Hoewel het stemmen geen wettelijke verbinding met zich meebrengt, kunnen inwoners wel de overheid sturen een bepaalde richting te kiezen.

Naast dat Seoul met smart city toepassingen zijn infrastructuur blijft innoveren, probeert ze de behoeften van haar inwoners ook beter te begrijpen. De input van burgers, of dit nou onttrokken wordt uit smartphonegebruik of 'stem-apps', draagt bij aan het oplossen van complexe stedelijke problemen. Technologie heeft niet alleen gezorgd voor verbeterde efficiëntie, ook weet Seoul door rechtstreeks contact met zijn inwoners waar gemeentelijke vraagstukken liggen en hoe ze opgelost kunnen worden.

Beeld: Adobe Stock

Green Leader Robin Berg zet elektrische deelauto’s in als ‘virtual power plant’

Robin Berg, directeur van We Drive Solar, was de laatste Green Leader die bij Paul van Liempt aanschoof voordat de studio vanwege de coronamaatregelen sloot. Eind maart was het even spannend voor het bedrijf, maar eind april zette het herstel alweer in. Inmiddels groeit We Drive Solar zelfs weer.Virtual power plantAutobatterijen inzetten als tijdelijke energieopslag is een idee dat veel enthousiasme oplevert, merkt Berg. Dat verbaast hem niet: “Het is een goed idee.” Op die manier kan schone, maar tijdelijke, energie uit zon en wind opgeslagen worden in geparkeerde auto’s. “Het enige wat we moeten doen is de boel aan elkaar knopen door slimme techniek en slimme systemen.”Dat is dan ook precies wat hij doet. "Wij bieden een vloot van elektrische deelauto's als een soort grote 'virtual power plant' aan het energiesysteem aan, om daar vervolgens het systeem mee te verduurzamen en zelf ook nog wijzer van te worden." Volgens hem is dit een noodzakelijke ontwikkeling. “Elke dag komt er meer zon en wind op het net en gaan er kolen- en gascentrales ergens in Europa uit. Uiteindelijk is het belangrijk dat het licht aan blijft en dat we onze huizen warm kunnen stoken. Dat kan alleen maar door dit slim te doen.”Utrecht als eersteBerg startte in zijn eigen wijk in Utrecht; daarna volgden andere stadswijken. "Utrecht wordt de eerste bi-directionele stad ter wereld, zoals we dat noemen. Oftewel de eerste stad die met 10.000 deelauto's de volledige energievoorziening duurzaam kan doen." Inmiddels zijn de elektrische deelauto’s ook in andere plaatsen te vinden, zoals Amsterdam, Arnhem, Driebergen-Zeist, Vianen, Meerkerk, Leerdam, Houten en Zoetermeer.Lees ook: Lot van Hooijdonk, wethouder Utrecht: “Ik ben meer van de evolutie dan de revolutie”Ondernemen in plaats van studerenAl vanaf zijn kindertijd is Robin Berg geïnteresseerd in het milieu. Door zijn interesse in ruimtevaart kreeg hij oog voor de situatie op aarde. Hij ging sociale geografie studeren aan de Universiteit Utrecht met het idee om vervolgens milieukunde te gaan doen, maar maakte de studie niet af. “Ik ben niet van de boeken.” Interview: Paul van Liempt | Fotografie: Céline Wagenmakers