Romy de Weert 19 april 2023, 10:51

Strenger Europees klimaatplan zorgt voor minder CO2-uitstoot bij bedrijven

Het Europees Parlement is akkoord gegaan met strengere regels voor het Europese emissiehandelssysteem voor de CO2-rechten. De kosten om te mogen vervuilen als bedrijf gaan flink omhoog.

Adobe Stock 197650381 Doordat de certificaten steeds duurder worden, is het voor bedrijven op termijn aantrekkelijker om te investeren in verduurzaming. | Credits: Adobe Stock

Sinds de invoering van het emissiehandelssysteem in 2005 is de uitstoot van bedrijven met 43 procent minder geworden. Maar de EU vindt dat het tijd is voor opfrisbeurt van het beleidsinstrument. Door de regels aan te scherpen, wil de EU de CO2-uitstoot tegen 2030 met 62 procent verminderen ten opzichte van 2005.

Wat is het Europese emissiehandelssysteem voor de CO2-rechten?

Het emissiehandelssysteem (in het Engels: Emission Trade System of ETS) is het belangrijkste beleidsinstrument van de Europese Unie om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Een bedrijf dat CO2 uitstoot, moet betalen voor een zogenoemd ETS-certificaat om dat te mogen doen. De certificaten zijn verhandelbaar en het aantal wordt steeds minder. Daardoor worden ze steeds duurder en kost het bedrijven dus steeds meer om te vervuilen. Het is aan de bedrijven zelf of ze die extra kosten doorberekenen naar de consument.

‘Vanaf 2027 is het tijd voor de crisis’

In het nieuwe plan worden 90 miljoen CO2-vergunningen uit de handel gehaald in 2024 en nog eens 27 miljoen in 2026. “Vanaf 2027 is het tijd voor de crisis”, zei hoofdonderhandelaar Peter Liese van het Europees Parlement eerder. “Tegen die tijd moet iedereen zijn uitstoot verminderen of zal hij veel moeten betalen.”

Scheepvaart moet ook betalen

Daarnaast worden de emissies van de scheepvaart vanaf 2024 aan het systeem toegevoegd. Dan zal die sector, net als andere vervuilende industrieën, moeten betalen voor de broeikasgassen die ze uitstoot.

De wetten moeten nog definitief worden goedgekeurd door de EU-landen, die ze de komende weken zullen beoordelen. De goedkeuring is meestal een formaliteit, maar het proces werd vorige maand op zijn kop gezet toen Duitsland op het laatste moment bezwaar maakte tegen een ander beleid om auto’s op fossiele brandstoffen uit te faseren.

Voor het eerst 100 euro per ton CO2

EU-koolstofvergunningen werden dinsdag verhandeld tegen ongeveer 94 euro per ton, na bijna een verviervoudiging in waarde sinds het begin van 2020. In februari steeg de prijs voor het eerst boven de 100 euro per ton.

Eerder steunden wetgevers de Europese plannen om in 2027 een nieuwe koolstofmarkt op te zetten die de uitstoot van brandstoffen van auto’s dekt. Om mensen tegemoet te komen, zou er een fonds van 86,7 miljard euro beschikbaar worden gesteld.

Meer lezen?

Verticale zonnepalen geven consumenten stroom via het balkon

De consumentenmarkt voor zonnepanelen nam in 2022 een grote vlucht. Er werd door huiseigenaren 1,75 gigawattpiek geplaatst: een groei van 30 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Maar wat als je geen (plat) dak hebt? Eigenaren van appartementen kunnen lastiger verduurzamen, ziet Enrico de Vries, oprichter van Balkonzon. Met zijn verticale, lichtgewicht zonnepanelen wil hij daar verandering in brengen. Inspiratie uit Berlijn De Vries bevond zich altijd al in het hart van de energietransitie: voor een energiebedrijf installeerde hij windmolens op zee. “Ik woonde zelf een tijd in een appartement in Rotterdam, en merkte toen dat er weinig mogelijkheden waren om zelf duurzame energie op te wekken. Tijdens mijn werk op zee sprak ik met een collega die uit Berlijn kwam. Hij vertelde me dat hij op een wachtlijst stond voor zonnepanelen op zijn balkon. Dat was voor mij de trigger om hiermee door te gaan.” Bij het ontwerp moest De Vries rekening houden met het gewicht van het paneel. “Veel bestaande panelen zijn te zwaar om aan een balkon te hangen. Daarom hebben wij een paneel ontwikkeld dat slechts 23 kilo weegt.” De installatie is volgens De Vries simpel: je hoeft alleen de stekker van het paneel in het stopcontact te steken. 260 kilowattuur per jaar Eén paneel zorgt voor een opbrengst van zo’n 260 kilowattuur per jaar. “Dat is genoeg om het hele jaar door je koelkast, vriezer en nog wat extra huishoudelijke apparaten van stroom te voorzien”, zegt De Vries. “Op dit moment zijn zonnepanelen vooral beschikbaar voor mensen met geld. Dat moet anders”, zegt hij.Zijn paneel kost zo’n 500 euro en moet gemiddeld 25 jaar meegaan. “En via het Stimuleringsfonds voor Volkshuisvesting kunnen mensen een duurzaamheidslening aanvragen.” De opgewekte stroom wordt eerst gebruikt voor de eigen woning. Daarna wordt het terug geleverd aan het elektriciteitsnet. “Dat kan tientallen euro’s besparen op de energierekening.” Schaarse grondstoffen Voor de productie van zonnepanelen is onder andere de grondstof silicium nodig. Maar die grondstof is niet oneindig aanwezig op aarde. Bovendien heeft het mijnen van de grondstof een behoorlijke impact op het milieu. Dat realiseert De Vries zich maar al te goed. “Maar we moeten ergens beginnen. Het doel is om uiteindelijk panelen uit Europa te halen, maar die zijn nu nog heel schaars. En als ze beschikbaar zijn, dan zijn ze extreem duur.” Er zijn ook andere manieren om te verduurzamen. Zo kun je samen met bewoners van een appartement via een Vereniging van eigenaren (VvE) zonnepanelen plaatsen op het dak, mits het geschikt is en een plat dak heeft. Zijn panelen op het dak geen oplossing? Dan kun je kiezen om panelen te huren via een coöperatie. Meer lezen over zonne-energie? Gigantische schotel produceert waterstof uit zonlichtJaar van de ommekeer? Ember voorspelt daling van wereldwijde emissie van broeikasgassenMeer dan de helft van alle stroom in maart was groen