Marc Seijlhouwer 28 februari 2020, 18:05

Trein in plaats van vliegtuig kan 8 mln ton CO2 besparen

Als een deel van de Europese reizigers de trein pakt in plaats van het vliegtuig, kan er 1,7 tot 8,3 mln ton CO2 bespaard worden. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek in opdracht van spoorbeheerder ProRail. Voorwaarde is wel dat de EU investeert in hogesnelheidslijnen op de populairste reistrajecten.

1280px thalys pbka refurbished nederland

Het onderzoek, uitgevoerd door onderzoeksbureau Rebel, laat zien wat de potentie van de trein is. Hoewel het spoor nog niet overal in Europa volledig op groene stroom draait, bespaart een beter hogesnelheidsnetwerk gemiddeld méér CO2 dan alle Nederlandse mobiliteit (vliegtuigen, auto’s en vrachtwagens) samen produceren.

Green Deal

Daarom roept ProRail de EU op om treinvervoer voor passagiers als expliciet punt op te nemen in de Green Deal. “Het rapport laat concreet zien dat Europese inzet op een goed functionerend spoornetwerk dat de hele EU bestrijkt, zinvol is en een substantiële bijdrage kan leveren aan het klimaatbeleid en de Europese Green Deal van Frans Timmermans”, aldus ProRail in een nieuwsbericht.

Lees ook: Nederland gaat vaker met vliegtuig op reis dan met de auto

Het onderzoek bekijkt verschillende scenario’s voor de toekomst van treinvervoer. In het meest optimistische geval stapt elke reiziger die 400 kilometer of minder aflegt over op de trein. Bij verdere reizen zal een steeds kleiner deel overstappen. In een gemiddeld scenario wordt voor 200 kilometer reizen of minder altijd de trein genomen, en vanaf 500 kilometer neemt de helft van de mensen de trein in plaats van het vliegtuig. In dat laatste scenario wordt er bijna 5 mln ton CO2 per jaar bespaard.

HSL voor heel Europa

Alle scenario’s gaan ervan uit dat de EU een goed hogesnelheidsnetwerk aanlegt voor treinen. Nu ontbreekt dat nog. “Op dit moment zijn er nog te veel verschillende spoorsystemen in Europa. Daardoor is het internationale treinverkeer nog niet optimaal, met lange reistijden als gevolg”, schrijft ProRail.

Lees ook: Hoe is het aan boord van de Eurostar?

Een voorbeeld van goede samenwerking kan de reiziger vanaf april ervaren: dan rijdt de Eurostar direct van Amsterdam naar Londen, zonder tussentijdse paspoortcheck in Brussel. Daardoor duurt de reis vier uur en concurreert hij met het vliegtuig. Als zulke verbindingen er ook komen voor andere populaire bestemmingen zoals Londen-Parijs, Lisabon-Madrid en Düsseldorf-Londen, kan het spoor volgens het rapport echt gaan bijdragen aan CO2-reductie.

Vliegtuig voor lange afstanden

De mogelijke besparing is maximaal tien procent van de CO2 die de luchtvaart in 2018 uitstootte voor EU-vluchten. Dat is relatief beperkt, doordat het overgrote deel van de vluchten (85 procent) langer dan 800 kilometer is. Op dergelijke afstanden pakken mensen volgens het rapport minder snel de trein, zelfs als deze sneller en goedkoper wordt dan nu het geval is.

Bron: Prorail/Rebel | Beeld: Ad Boer

Duurzame kastelen: Schotland wil monumenten van het gas af in 2032

Vorige week kwam HES met een nieuw rapport waarin de ambities duidelijk werden. Om in 2032 geen enkel monument meer met gas te verwarmen, moeten er veel warmtepompen geplaatst worden. Elektrificatie van verwarming is volgens de organisatie de beste oplossing voor de monumenten.30 procent minder energieSchotse monumenten variëren van oude woningen in de steden tot afgelegen ruïnes en kastelen. Op dit moment wordt het grootste deel nog met gas verwarmd. De afgelopen jaren boekte HES wel vooruitgang. Edinburgh Castle werd bijvoorbeeld beter geïsoleerd, waardoor er 30 procent minder energie nodig was. De renovatie kostte een half miljoen euro, maar betaalt zichzelf volgens de organisatie in vijf jaar terug.Lees ook: Onzichtbare zonnedakpan maakt monumenten duurzamerUiteindelijk moeten de monumenten in 2045 allemaal klimaatneutraal zijn, net als heel Schotland. Het land heeft zich voorgenomen om vijf jaar voor de deadline al te voldoen aan de klimaatdoelen van Parijs. De monumentenorganisatie heeft daar zelf ook belang bij, zeggen ze in het rapport. Als het door klimaatverandering meer gaat regenen in de hooglanden, worden bestaande paden onbegaanbaar en zal het bezoek aan kastelen afnemen. Dat moet voorkomen worden.Verduurzaming Nederlandse monumentenOok Nederland wil het monumentenpark verduurzamen, hoewel de plannen (nog) niet zo ambitieus zijn als die van Schotland. Toch is er ook in ons land de ambitie om monumenten voor 2050 klimaatneutraal te maken. Sinds oktober is er een kennis- en innovatieplatform dat verzorgers helpt om de monumenten te verduurzamen. Het platform faciliteert bijvoorbeeld een studie naar de isolerende werking van oude bakstenen.Lees ook: Alternatieve vorm van isolatie helpt monumentenEr bestaat een Routekaart Verduurzaming, waarin staat dat monumenten een CO2-reductie van 40 procent in 2030 en 60 procent in 2040 moeten realiseren, als gemiddelde over de gehele monumentenvoorraad in Nederland. “Maar de verduurzaming moet wel gebeuren met oog voor de cultuurhistorische waarden van de monumenten,” vertelt Karin IJzendoorn van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.Het ingewikkelde is dat er geen maatregelen zijn die voor elk monument werken. “Verduurzaming van monumenten vraagt om maatwerkoplossingen, maar de overtuiging is dat ook monumenten kúnnen en móeten verduurzamen,” aldus IJzendoorn. Het moeilijkst zijn volgens IJzendoorn de grote monumenten. “Maar ook die kunnen energiezuinig worden gemaakt.”Bron: HES | Beeld: DAVID ILIFF. License: CC BY-SA 3.0