Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) beschrijft in nieuw onderzoek in hoeverre reizigers in de toekomst verleid kunnen worden om de trein te pakken in plaats van korte vluchten. De onderzoekers keken naar verschillende ontwikkelingen in het spooraanbod bij verbindingen tussen Amsterdam en dertien steden in Europa: Londen, Bristol, Birmingham, Parijs, Basel, Brussel, Berlijn, Hannover, Hamburg, Düsseldorf, Frankfurt, München en Kopenhagen. Tussen Schiphol en deze bestemmingen gaan dagelijks rechtstreekse vluchten. Alle steden liggen niet verder dan 800 kilometer van Amsterdam.
Trein kan 5.600 vluchten vervangen
Het KiM verwacht dat in 2030 per jaar ongeveer 5.600 vluchten van en naar deze dertien Europese steden vervangen worden door de trein. Bij een gemiddelde vliegtuigbezetting van honderdvijftig passagiers betekent dit dat per jaar ongeveer 850.000 reizen met de trein in plaats van met het vliegtuig kunnen worden gemaakt. In 2040 gaat het om 11.000 vluchten, wat neerkomt op 1,6 miljoen vliegreizen per jaar. Deze vliegreizen zijn goed voor 6 tot 10 procent van alle vliegreizen op de dertien verbindingen die het KiM heeft onderzocht.
Betere, snellere verbindingen
Volgens Gerbert Romijn, medeauteur van het onderzoek, zorgen betere en snellere verbindingen voor een grotere bereidheid om de trein te nemen. “Wanneer er wordt geïnvesteerd in het internationale spoor, dan kun je bepaalde mensen verleiden om een treinreis in plaats van een vliegticket te boeken. In het onderzoek hebben we dan ook gekeken naar de plannen in de pijplijn. Verbeteringen in de infrastructuur op het spoor die nu worden gebouwd of nog gebouwd gaan worden, hebben zeker effect.”
Zo is de verwachting dat treinen op bepaalde trajecten in de toekomst steeds vaker zullen gaan rijden. “Na 2030 gaan we ervan uit dat er bijna ieder uur een trein vertrekt van en naar Berlijn. Dit is gebaseerd op het plan van de Duitse spoorwegen.”
Ook de verbinding naar Kopenhagen wordt beter, zegt Romijn. “De Fehmarnbelttunnel wordt nu gebouwd. Deze gaat Hamburg en Kopenhagen met elkaar verbinden. Dat levert veel tijdwinst op. Hierdoor wordt een treinreis vanuit Amsterdam naar Kopenhagen met ruim twee uur ingekort tussen nu en 2040. Dat gaat zeker effect hebben. De verwachting is dat het marktaandeel van de trein erdoor zal vertienvoudigen. Al moet worden gezegd dat het marktaandeel nu gering is. We gaan dus van een heel klein beetje naar een beetje meer.”
Milieu-impact
De trein veroorzaakt aanzienlijk minder uitstoot dan het vliegtuig. Wanneer meer mensen gebruikmaken van de trein, lijkt dat dus goed nieuws. Maar volgens Romijn is het niet zo zwart-wit. “We hebben het milieu-aspect niet uitgebreid onderzocht, maar in de analyse hebben we dit onderwerp wel aangestipt. Wanneer er minder vluchten nodig zijn om naar Europese bestemmingen te vliegen, dan komt die capaciteit op Schiphol vrij. De vraag is wat daarmee gebeurt. De kans is groot dat deze vrije plekken weer worden opgevuld door andere, langere vluchten. Het is dus de vraag of dat gunstig is voor de CO2-uitstoot.”
