3 minuten lezen

Vliegen is nog veel slechter voor het milieu dan we dachten, maar er zijn oplossingen

Vliegtuigen produceren meer broeikasgassen waardoor de aarde drie keer sneller opwarmt dan gedacht. Niet de CO2-uitstoot, maar de uitstoot van andere stoffen die het broeikaseffect versterken blijken het grootste probleem. De Europese Luchtvaartorganisatie EASA ontdekte dat na een uitgebreid onderzoek. Er moet actie worden ondernomen om de schadelijke broeikasgassen terug te dringen, maar snelle oplossingen zijn er niet.

Vliegen is nog veel slechter voor het milieu dan we dachten, maar er zijn oplossingen

Vliegtuigen stoten naast CO2 als gevolg van de verbranding van kerosine nog andere stoffen uit. Sommige daarvan hebben een koelend effect, anderen zorgen juist voor een sterk opwarmend effect. Netto zorgen die stoffen voor een belangrijk deel van de opwarming van de aarde, blijkt uit het EASA-onderzoek. Het is voor het eerst sinds 2008 dat de Europese organisatie onderzoek doet naar de uitstoot van niet-CO2 broeikasgassen. Deze uitstoot laat zich lastiger meten, en het effect op het klimaat is minder duidelijk dan bij CO2.

Stikstof en waterdamp

De onderzoekers zien vooral dat stikstofoxiden en waterdamp een probleem zijn. Waterdamp veroorzaakt wolken (‘contrails’) die de warmte van de aarde terugkaatsen. Stikstofoxiden reageren met deeltjes in de lucht en produceren ozon, een stof die de opwarming versnelt. Het effect van deze stoffen blijkt groter dan gedacht, en dat heeft grote gevolgen. De EASA zegt dat de luchtvaart de aarde drie keer sneller opwarmt dan men eerst dacht.

Lees ook: Nederland moet vooroplopen met duurzame luchtvaart

Dat betekent dan ook dat deze niet-CO2 emissies snel aangepakt moeten worden. EASA heeft drie paden om te bewandelen voor verbetering: de markt reguleren, eisen stellen aan brandstof en slim management van vliegroutes. De opties kunnen allemaal uitgevoerd gaan worden, of afzonderlijk van elkaar.

ETS en biokerosine

Markregulering kan bijvoorbeeld via het emissiehandelssysteem van de EU. Stikstofoxiden vallen daar nog niet onder, maar als dat wel zo zou zijn wordt het duurder om ze uit te stoten. Luchtvaartmaatschappijen gaan dan proberen minder uit te stoten, zo is het idee. Er is wel een probleem: het meten van de precieze stikstof-uitstoot is niet makkelijk, en er is nog geen eenduidigie richtlijn voor. Die moet eerst gemaakt worden, en dus kan er pas over 5 tot 8 jaar een heffing komen.

Vliegtuigbrandstof kan schoner worden, bijvoorbeeld door biokerosine te gebruiken. Ook kunnen brandstofleveranciers de hoeveelheid aromaten in de kerosine omlaag brengen. Dan is de brandstof schoner en komen er minder vervuilende deeltjes los bij verbranding. Het maakt de brandstof echter wel duurder, omdat producenten hun proces aan moeten passen. Overstappen naar schonere en/of duurzamere brandstoffen zal dus ook jaren duren.

Door gebieden waar de atmosfeer kwetsbaarder is voor broeikasgassen te vermijden kan het effect van de uitstoot minder worden. Daarom zouden maatschappijen hun vliegroutes moeten aanpassen. Maar daarvoor moeten wetenschappers eerst in kaart brengen wat de meest kwetsbare gebieden zijn, en vervolgens moet het hele internationale systeem van vliegroutes op de schop. Ook deze maatregel zal dus niet op korte termijn komen.

Minder vliegen

Hoewel de onderzoekers dus slimme oplossingen voor het grotere klimaatprobleem van luchtvaart geven, is geen van de mogelijkheden snel in te voeren. Alleen minder vliegen kan zowel de CO2- als de niet-CO2-uitstoot omlaag brengen.

Lees ook: Grote werkgevers willen ook na corona minder vliegen

Bron: EASA | Beeld: Adobe Stock

Lees ook

Kan de Formule 1 in 2030 klimaatneutraal zijn?

Change Transport en mobiliteit

Kan de Formule 1 in 2030 klimaatneutraal zijn?

De Formule 1 wil in 2030 een klimaatneutrale sport zijn. Coureurs als Lewis Hamilton en Sebastian Vettel spreken zich publiekelijk uit voor een milieuvriendelijkere autosport. Maar er is ook veel scepsis over de groene plannen van de Formule 1, die vooral bekend staat om zijn pijlsnelle, vervuilende en ronkende bolides.  Viervoudig wereldkampioen Vettel staat vierkant achter de plannen die de FIA, de organisatie die de Formule 1 organiseert, om in 2030 klimaatneutraal te worden. “Naarmate je ouder wordt, leer je meer en meer. Vooral wanneer je kinderen krijgt, begin je steeds meer na te denken over de wereld die je achter zal laten en de wereld waarin zij zullen moeten opgroeien”, zei hij afgelopen week in een interview met Sky Sports.  Eind 2019 liet de FIA weten dat zowel de races als de logistiek rond het rondreizende Formule 1-circus duurzamer moeten worden. Mercedes-rijder Lewis Hamilton, die onlangs voor de zevende keer wereldkampioen werd, laat zich al regelmatig horen om maatschappelijke kwesties als duurzaamheid en diversiteit onder de aandacht te brengen.  Lees ook: Waterstofauto neemt het op tegen supercars op benzine Hoe de Formule 1 precies klimaatneutraal moet worden is niet helemaal duidelijk. De FIA noemt zijn eigen plan ‘ambitieus, maar haalbaar’. De projecten om de koolstofuitstoot te verminderen zullen ‘onmiddellijk van start gaan’ om zo een ‘duurzamere’ sport te ontwikkelen, verklaarde de organisatie bij de presentatie van de ambities. Om de CO2-uitstoot te verminderen zal de Formule 1 overstappen op een efficiëntere logistiek, minder reizen en 100 procent duurzame kantoren, faciliteiten en fabrieken. Vanaf 2025 moeten ook alle grands prix duurzaam zijn. Er komt een verbod op het eenmalig gebruik van plastic en er wordt werk gemaakt vaan afvalrecycling. Fans worden gestimuleerd om op een ‘groene’ manier naar de races te komen. De vanwege corona afgeblazen Formule 1-wedstrijd op Zandvoort kwam in dit kader met een plan om bezoekers zoveel mogelijk met de fiets naar het circuit te laten komen, wat ook belangrijk zou zijn om niet urenlang in de file terecht te komen op de smalle toegangswegen naar het kustplaats. Innovatie voor de auto-industrie Naast de steun van Hamilton en Vettel voor de duurzaamheidsplannen, is er ook stevige kritiek. "Soms vraag ik me af welke idioot al deze onzin bedacht heeft,'' zei oud-coureur Olivier Panis eerder tegen RMC Sport. ''Eerlijk, soms zie ik het verschil niet meer tussen politiek correct zijn en daadwerkelijke groen en goed voor het milieu zijn. Als het echt je doel is om groen te zijn, doe dan geen Formule 1, dat is de beste oplossing.'' Maar de Formule 1-adepten wijzen vooral op de innovaties en de technologische doorbraken die vanuit de racesport doorsijpelen naar de auto-industrie. ”Weinig mensen weten dat de huidige Formule 1 hybride-krachtbron de meest efficiënte motor ter wereld is, deze levert meer vermogen met minder brandstof en dus stoot deze minder CO2 uit dan welke auto dan ook”, zei Formule 1-CEO Chase Carey bij de presentatie van de plannen eind vorig jaar. ”Wij geloven dat de Formule 1 nog steeds een leider kan zijn in de auto-industrie en samen kan werken met de auto- en energiesector om ’s wereld eerste klimaatneutrale hybride verbrandingsmotor te ontwikkelen om CO2-uitstoot over de hele wereld te verminderen.” Lees ook: Waarom groeiende populariteit Formule E goed nieuws is voor bedrijven Vettel ziet vooral kansen in de ontwikkeling van nieuwe brandstoffen, zo vertelt hij in het gesprek met Sky Sports. “Het interessantste is volgens mij het voornemen om in de toekomst biobrandstoffen of synthetische brandstoffen te gebruiken. Dat kan echt een verschil maken. We hebben de technologie en de juiste mensen in huis om grote stappen te maken en progressie te boeken.” Hybride motoren Overstappen op een elektrische motor of een op waterstof zit er voorlopig niet in. De Formule 1 maakte eerder deze maand bekend ook voor de volgende generatie motoren een beroep te blijven doen op de hybride motoren. De duurzaamheidsinvesteringen concentreren zich vooral op investeringen in duurzame brandstof. Carey: "Omdat meer dan een miljard van de 1,1 miljard wagens ter wereld verbrandingsmotoren gebruiken, hebben we de kans om de toon aan te geven met technologie die de CO2-uitstoot wereldwijd kan doen afnemen." Red Bull, het team van de Nederlander Max Verstappen, heeft het 'No Bull'-programma aangekondigd. Het team wil de CO2-uitstoot voor komend seizoen (met 23 grands prix) met 5000 ton verminderen. Het gaat een samenwerking aan met Gold Standard, een onderneming die de CO2-uitstoot berekent en ook adviseert hoe de uitstoot gecompenseerd kan worden.

5 minuten lezen


join the changesluit je gratis aan

Bij een ecosysteem van 42.512 professionals, bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst. Met dagelijks kwaliteitsjournalistiek, inzichten en evenementen, want morgen wordt vandaag bedacht.

Join the change, word lid
Afbeeldingen van changemakers

Aansluitend artikel

Luchtvaartindustrie ziet kansen om in 2030 alleen op biobrandstof te vliegen

Volgens het World Economic Forum kunnen alle vliegtuigen in 2030 op biobrandstof vliegen. Er zijn genoeg grondstoffen (zoals gebruikte frituurolie) beschikbaar om 500 miljoen ton brandstof te maken in 2030. Dat is echter wel een erg optimistisch scenario.

Luchtvaartindustrie ziet kansen om in 2030 alleen op biobrandstof te vliegen

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Producten & Diensten


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken by Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu