Marc Seijlhouwer 06 oktober 2020, 16:38

Zijn benzinebusjes straks verboden in de binnenstad?

Vanaf 2025 mogen steden een emissievrije zone instellen. Daar mogen dan geen bestelbusjes en vrachtwagens meer rijden op fossiele brandstof. Wil je nog wel met je busje de stad in, dan moet het elektrisch zijn of op waterstof rijden. Om de transitie naar duurzame logistiek minder pijnlijk te maken komt de overheid met een subsidie voor groene busjes.

Busje bezorgen

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (I&W) maakte gisteren bekend dat ze een overeenkomst heeft gesloten met gemeenten en ondernemers uit de transportsector. Met de nieuwe plannen komt een emissievrij stadscentrum, een wens van steden als Amsterdam en Rotterdam, een stuk dichterbij. Voor ondernemers zorgt de subsidie op een elektrisch busje ervoor dat het werk door kan gaan.

Lees ook: Transporthub moet van Amsterdam de eerste emissievrije stad maken

Overstap naar elektrisch

Als steden zo’n zone in willen stellen, moeten ze dit in 2021 laten weten. Dan hebben bezorgers, supermarkten en andere partijen die met zwaar vervoer in de binnenstad moeten zijn de tijd om over te stappen op duurzamer vervoer. De zone geldt dan vanaf 2025, maar alleen voor nieuwe voertuigen; bestaande fossiele bestelbusjes mogen nog tot 2027 rondrijden, ‘mede in het licht van de coronacrisis’, aldus het persbericht. En voor vrachtwagens is er zelfs coulance tot 2029. Voor mensen die een bestelbus hebben, maar als particulieren wonen in de stad, zijn er bovendien ontheffingen. Net als voor ‘bepaalde categorieën voertuigen waarvoor nog geen goed emissieloos alternatief beschikbaar is.’

Kortom: het zal nog wel even duren voordat er geen enkele dieselwagen meer rijdt in de stad. Utrecht en Rotterdam willen dat de bevoorrading van de binnenstad al in 2025 helemaal emissievrij gebeurt. Of deze plannen nu opschuiven door de coulances in het plan van de overheid is niet bekend; de gemeenten waren niet bereikbaar voor commentaar.

Een derde van de CO2

De logistiek is een belangrijke bron van vervuiling. In Rotterdam is bijvoorbeeld een derde van de CO2-uitstoot afkomstig van stadslogistiek: vrachtwagens en busjes die bijvoorbeeld pakketjes bezorgen. Deze voertuigen nemen zelfs de helft van de luchtvervuiling (fijnstof) voor hun rekening. Door een eis te stellen aan busjes, zal deze vervuiling afnemen. Ook kan het zijn dat bedrijven naar andere manieren van bezorging kijken. Amsterdam experimenteert bijvoorbeeld al met levering via de gracht met elektrische boten, en ook de bezorgfietsen en elektrische scooters worden steeds populairder. Daarmee neemt ook de verstopping in de binnenstad af.

Lees ook: Groothandel levert via de grachten aan Amsterdams hotel

Bron: Rijksoverheid | Beeld: Adobe Stock

Groot waterstofproject voor kunstmestproducent

De plannen van de twee Scandinavische bedrijven (Yara is Noors, Ørsted is Deens) werden deze week bekend. De windparken Borssele 1 & 2 hebben samen een capaciteit van 750 megawatt. 100 daarvan gaan straks naar een waterstoffabriek. Die levert groene waterstof, die van stikstof ammoniak gaat maken. Yara kan dat vervolgens gebruiken als grondstof voor kunstmest, of direct verkopen als scheepsbrandstof.Nederland gebruikt veel waterstofOnlangs bleek uit een onderzoek van TNO dat Nederland meer waterstof gebruikt dan gedacht. Het grootste deel ervan is nodig voor de kunstmestproductie. Nu gebruikt deze sector waterstof uit aardgas en water, waarbij CO2 vrijkomt. Hoewel een deel van die CO2 weer nodig is voor de productie van kunstmest, gaat er bij Yara bijvoorbeeld nog 800.000 ton zuivere CO2 de lucht in. “Dus als we groene waterstof hebben, waarbij geen CO2 ontstaat, kunnen we de CO2 die nu de lucht in gaat gebruiken. Dan wordt de totale uitstoot steeds lager”, vertelt Gijsbrecht Gunter van Yara Sluiskil.De fabriek zou een van de grootste van Nederland worden als hij er komt. Het voordeel is dat de windparken die de groene stroom moeten leveren er al zijn. Gunter: “We hebben een afspraak met Ørsted dat zij ons altijd groene stroom leveren. Het zal dus niet voorkomen dat er op momenten grijze stroom in de waterstofmaker gaat.”Lees ook: Groene waterstof geeft Groningen een toekomstToch is het nog niet zeker dat dit project van start gaat. “We doen al diepgaand onderzoek om het technisch allemaal klaar te krijgen. Maar waterstof uit groene stroom is aanzienlijk duurder dan grijze waterstof, en voor dat verschil hebben we subsidie nodig.” Of die subsidie er komt is nog onduidelijk. De regering heeft de ambitie om een waterstofeconomie op te zetten in Nederland, en daar is dit soort projecten voor nodig.Lees ook: Nederlandse waterstof gefnuikt door Brussel, maar ons eigen subsidiesysteem rammelt ookCO2-heffingHet is voor Yara van belang om de bedrijfsvoering groener te maken. Nu is kunstmestproductie een van de grootste vervuilers. Ook de waterstoffabriek, die op jaarbasis voor 100.000 ton minder CO2 zorgt, brengt daar weinig verandering in; het is maar een paar procent van de uitstoot van het bedrijf. Maar zowel Europa als Nederland komen met strengere heffingen voor CO2-uitstoot. Yara gaat die heffingen voelen als het niet op tijd een manier vindt om groener te worden. Overigens zorgt die CO2-heffing wel voor perverse prikkels, volgens Gunter: “Als je CO2 onder de grond opslaat, telt het niet mee voor het emissiehandelssysteem. Maar als je de CO2 gebruikt, bijvoorbeeld bij kunstmestproductie of door het te leveren aan glastuinbouw, telt het wel als uitstoot en moet je betalen. Dan loont opslaan dus meer dan nuttig gebruiken.”Eind 2021 of begin 2022 maken Ørsted en Yara de definitieve beslissing over het waterstofproject. Daarmee komt het op een lange lijst te staan van goede voornemens over duurzame waterstof. Van een elektrolyser in de haven van Rotterdam tot een gigaproject in Groningen; overal in Nederland hebben bedrijven goede voornemens. Hoeveel hiervan uiteindelijk tot wasdom komt, ligt voor een belangrijk deel aan de subsidies van Europa en de Nederlandse staat.Lees ook: In deze windturbine wordt de stroom direct omgezet in waterstofBron & Beeld: Yara