Romy de Weert 14 april 2022, 13:18

Zo duurzaam zijn de elektrische fietsen van Mokumono: "Elektrisch betekent niet gelijk dat iets duurzaam is"

Hoe duurzaam zijn elektrische fietsen? Als je het aan de oprichters van Mokumono vraagt niet geheel. Hun idee: bouw een fiets met materialen die uit Europa komen, duurzaam geproduceerd én modulair. “Dat iets elektrisch is, betekent niet dat het ook duurzaam is.”

Mokumono | Credits: Mokumono

Elektrische fietsen zijn de laatste jaren in opmars. Maar over hoe duurzaam de gemiddelde e-bike is, valt nog te betwisten, ziet Tom Schiller, medeoprichter van Mokumono.

Businesscase

Het begon met een afstudeerproject van zijn broer Bob. Samen bedachten ze er een businesscase omheen. “In Europa – en in Nederland worden helemaal geen fietsonderdelen gemaakt. Terwijl we bij uitstek het land met de fietsen zijn”, zegt Schiller. Ze proberen die maakindustrie weer terug te brengen naar Europa. Het begon met normale fietsen, maar omdat ze de markt zien veranderen naar e-bikes maken ze sinds 2020 elektrische varianten.

Lees ook: Hoe duurzaam is een elektrische fiets?

Hoe duurzaam is een elektrische fiets?

Het maken van een elektrische fiets zorgt voor twee keer zoveel CO2-uitstoot dan een normale fiets, blijkt uit onderzoek. Dat komt vooral door de elektromotor. Want bij de productie van een batterij en het winnen van de materialen komt veel CO2 vrij.

“Dat iets elektrisch is, betekent niet dat het ook duurzaam is”, zegt Schiller. De elektrische fiets pakken in plaats van de auto is een duurzame keuze. En ook in vergelijking met een scooter stoot een elektrische fiets veel minder CO2 uit, omdat de batterij daarvan een stuk zwaarder is. “Maar als de elektrische fiets een fiets zonder accu of een wandeling vervangt, dan is het niet per se duurzaam.”

Levenduur

En dan heb je nog het probleem van de levensduur van een e-bike. “Normaal gesproken zie je dat fabrikanten de accu’s van e-bikes goed verstoppen in het frame, waardoor je er lastig bij komt. Een accu degradeert, en als je de accu wilt vervangen, kan het zijn dat de fabrikant die niet meer levert.”

En dat is zonde, ziet Schiller. Want een verder goed functionerende fiets is dan niet meer bruikbaar. “In ons nieuwe model hebben we ruimte in het frame vrijgemaakt waardoor de accu makkelijk vervangbaar is. Als de accu ‘op’ is, kun je met een nieuwe accu je fiets jarenlang gebruiken.”

Hoe lang de fiets van Mokumono precies meegaat, kan Schiller niet zeggen. “Maar kijk naar een gewone stadsfiets: die kan wel tientallen jaren meegaan, mits je ze goed onderhoudt. Dat geldt ook voor e-bikes.”

Materialen uit Europa

Nu komen de fietsonderdelen voor zowel elektrische als normale spullen vaak uit Azië. Maar dat moet veranderen. “In Europa worden geen fietsen meer gemaakt, alleen nog in elkaar gezet.”

Ook daar wil Mokumono verandering in brengen. “Europa is verleerd om fietsen te produceren. Bijna alles gebeurt in Azië, omdat het daar goedkoper is. Wij willen de maakindustrie voor fietsen weer naar Europa brengen, zodat we alles zelf kunnen maken en minder afhankelijk zijn.”

De eerste e-bike van Mokumono, de Delta, bestaat uit materialen die voor 65 procent uit Europa komen. Bij de nieuwe Polder fiets is dat al 90 procent. “De elektronica is het lastigste om uit Europa te halen. Maar we hebben goede hoop. De fabriek in Taiwan gaat in 2024 waarschijnlijk verhuizen naar een locatie in Duitsland. Zo komen we steeds dichter bij een volledig Europese e-bike.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Solar Boat Twente klaar voor WK in Monaco

Zonneauto’s hebben hun tweejaarlijkse World Solar Challenge in Australië. Zonneboten hoeven niet zo ver te reizen en hebben een iets luxere plek uitgekozen om tegen elkaar te racen: het prinsdom Monaco. In de komende Energy Boat Challenge, die van 4 tot en met 9 juli wordt gehouden, racen 35 teams uit twintig landen tegen elkaar in drie verschillende klassen. Staatshoofd Prins Albert is daar zelf bij aanwezig. De wedstrijd geldt als het officieuze WK voor zonneboten. Het team van de Universiteit Twente doet net als andere Nederlandse technische universiteiten de laatste jaren mee aan de prestigieuze wedstrijd. Snel en wendbaar Het team 2021/2022 dat dit jaar meedoet is al het vijfde team van de universiteit dat gaat racen. Elk jaar verbeteren de studenten de boot waarmee ze deelnemen. De romp is al het derde nieuwe model en is gemaakt van twee lagen koolstofvezel met schuim ertussen. Het materiaal is duurzamer, lichter en goedkoper, maar toch stijf genoeg. De boot is verder helemaal volgeplakt met zonnecellen, met nog een kleine opening voor de bestuurder. De studenten presenteerden hun nieuwste ontwerp onlangs tijdens Solar Solutions International, de grootste zonnevakbeurs van Noordwest-Europa die in de Expo Haarlemmermeer werd gehouden. De race in Monaco bestaat uit verschillende onderdelen zoals een kwalificatierace, een vlootrace, een slalomrace en een kampioenschapsrace. “Het gaat er dus niet alleen om wie het snelst en het langst kan varen, maar ook hoe wendbaar je boot is”, zegt communicatiemanager Sam van Roosendaal van het team van Solar Boat Twente. Sam van Roosendaal bij de nieuwste Solar Boat die het team van Universiteit Twente presenteerde tijdens Solar SolutionsVaren zo lang de zon schijnt De nieuwste boot van 1,6 bij 6 meter is niet meer de standaard speedboot, maar een draagvleugelboot die oprijst uit het water, als hij meer snelheid krijgt. Dan wordt de wrijving met het wateroppervlak nog kleiner. Via sensoren op de boot past een systeem steeds de hoek van de boot op het water aan voor de ideale ligging. Zo haalt de solar boat een snelheid van 36 kilometer per uur, puur en alleen op zonne-energie uit de panelen op de bovenkant. “Maar in principe kan hij doorvaren zo lang de zon schijnt. Bij 7 of 8 kilometer per uur wordt er evenveel stroom opgewekt als de boot gebruikt”, aldus Van Roosendaal. Hele maritieme sector inspireren Het uiteindelijke doel van de studenten is innovatie. Van Roosendaal: “We willen de meest efficiënte zonneboot ter wereld bouwen. Daar kun je als student veel van leren. Maar we willen tegelijk de hele maritieme sector inspireren.” De maritieme transportsector is nu verantwoordelijk voor ongeveer 2,5 procent van de globale uitstoot van broeikasgassen. In 2050 zal dat al 10 procent zijn, vooral omdat andere sectoren hun uitstoot sneller terugdringen. Zo stoten volgens onderzoek van CE Delft de zestien grootste zeeschepen evenveel CO2 uit als alle auto's op de wereld. Hoewel er proeven worden gedaan met het varen op CO2-neutrale methanol als brandstof, blijven schepen een grote bron van uitstoot van broeikasgassen. Pleziervaart aan de zonne-energie De studenten hopen dat hun onderzoek eraan kan bijdragen dat uiteindelijk alle schepen minder CO2 gaan uitstoten. “Wat we nu ontworpen hebben is een zonne-speedboot”, zegt Van Roosendaal. “Een containerschip is te groot en te zwaar om volledig op zonne-energie te kunnen varen. Daarom richten we ons nu op de pleziervaart. Dat is stap één. Vandaaruit willen we de hele sector bereiken. Zo kunnen binnenvaartschepen al zonnepanelen op de luiken van het ruim leggen.” Lees hier meer over de aanpak van de CO2-uitstoot van schepen