Op 1 januari 2026 is de nieuwe Energiewet officieel in werking getreden, een mijlpaal die verouderde regels uit 1998 vervangt. Waar de oude wetgeving uitging van een centraal gestuurd systeem, faciliteert de nieuwe wet een markt waarin iedereen energie kan produceren, opslaan en slim sturen.
Voor ondernemers is energie niet langer slechts een kostenpost, maar een strategisch onderdeel van de bedrijfsvoering. Afgelopen najaar organiseerde Change Inc. in samenwerking met Eneco een webinar over de nieuwe Energiewet en op 31 maart gingen we in een volgend webinar in gesprek met drie experts over de dagelijkse praktijk sinds de nieuwe wet in werking is getreden.
In dit artikel behandelen we belangrijke aandachtspunten en kansen die de nieuwe Energiewet biedt voor ondernemers, met inzichten van energie-expert Tjebbe Yska van Eneco.
De nieuwe Energiewet: waar staan we?
De nieuwe Energiewet vervangt wetgeving die stamt uit een tijd waarin zonnepanelen en elektrische auto’s nog nauwelijks bestonden. Yska: ‘Hoewel de wet al sinds begin dit jaar van kracht is, merken de meeste ondernemers daar nog niet heel veel van. Dat is wel vaker zo bij wet-en regelgevingswijzigingen. De enorme impact op de mogelijkheden die deze wet biedt zal vertraagd in beleid en kaders zichtbaar worden.’
De wet biedt meer flexibiliteit en vergroot de keuzevrijheid van producenten en consumenten. ‘De Energiewet faciliteert nieuwe oplossingen, bijvoorbeeld bij het onderling delen van energie en de inzet van flexibiliteitsopties. Dat kan onder meer verschil maken bij het aanpakken van netcongestie.’
Wat merken ondernemers op dit moment van de Energiewet?
Directe impact van de nieuwe wet is er vooral voor ondernemers die nieuwe energiecontracten afsluiten. Dan gaat het om zaken als de manier waarop een onderneming wordt geclassificeerd. Yska legt uit dat de traditionele scheidingslijn op basis van de grootte van netaansluitingen niet meer doorslaggevend is. De bedrijfsgrootte qua omzet en medewerkers van een onderneming is juridisch gezien bepalend.
Naast administratief-juridische veranderingen is het vooral belangrijk om als ondernemer grip te hebben op je energieprofiel, met het oog op strategische keuzes. Bedrijven moeten bijvoorbeeld begrijpen hoe hun toekomstige stroomverbruik zich verhoudt tot hun gecontracteerde vermogen, zeker als ze plannen hebben om productie uit te breiden of hun wagenpark te elektrificeren. Met de toename van verbruik als gevolg van elektrificatie is het van belang dat het verbruik wel past binnen de maximale grenzen die zijn afgesproken met de Systeembeheerder (netwerkbeheerder).
Welke kansen zijn er voor ondernemers?
Bedrijven die op zoek zijn naar ‘no-brainers’, doen er goed aan om in ieder geval kansen voor optimalisatie achter de meter in kaart te brengen. Wanneer een onderneming bijvoorbeeld aan de ene kant zonnepanelen heeft en anderzijds laadpalen, dan is dat volgens Yska op zich al een interessant uitgangspunt. ‘Een ondernemer kan slim inspelen op zijn energieverbruik door overtollige zonnestroom op gunstige momenten in te zetten voor laden én deze, dankzij een batterij, op dure piekuren opnieuw te gebruiken.’
Het plaatsen van batterijen biedt dus mogelijkheden om eigen opwek van energie beter te benutten en overtollige productie te voorkomen. De energie-expert noemt een aantal redenen om in te zetten op batterij-opslag. Zo kunnen batterijen financieel gezien een kostenbesparing opleveren of mogelijkheden bieden om bedrijfsactiviteiten uit te breiden zonder een groter beroep op de capaciteit van het elektriciteitsnet.
Voor grotere stroomverbruikers die te maken hebben met wachtrijen voor uitbreiding van het gecontracteerde vermogen, zijn zogenoemde groepstransportcontracten een optie. Daarbij worden individuele contracten met de netbeheerder vervangen voor een collectief contract. ‘Als blijkt dat binnen een bedrijventerrein het ene bedrijf vooral veel stroom verbruikt in de zomer en een ander in de winter z’n piekverbruik heeft, kan het interessant zijn om capaciteit te delen via een groepstransportovereenkomst’, zegt Yska. Dergelijke contracten worden administratief geborgd bij netwerkpartijen. ‘Je ziet hier dus al enige versnelling ontstaan.’
Feitelijke zaken waar je de komende maanden alert op moet zijn
Er zijn volgens Yska drie zaken die voortvloeien uit de nieuwe Energiewet, waar ondernemers de komende maanden alert op moeten zijn. Zo gaat toezichthouder ACM strenger handhaven op zaken als leveranciersvoorwaarden, overstappen en facturatie. Het tweede aandachtspunt draait om datauitwisseling, onder meer vanwege nieuwe standaarden, verplichtingen en audits voor Normo, het platform voor gegevensuitwisseling. Tot slot staan netbeheerders en energiediensten onder verhoogd toezicht bij de uitrol van slimme meters, mede met het oog op dataprivacy. De ACM doet dit om veiligheid van data uitwisselingen te waarborgen voor ondernemers en dat de voorwaarden gehandhaafd zijn. Dit om de afnemers te beschermen.
Voor de langere termijn is het essentieel om mogelijkheden te benutten die de nieuwe Energiewet biedt voor slimmere sturing via energiemanagement. Yska: ‘De vraag is hoe energieleveranciers, netbeheerders en bedrijven elkaar kunnen helpen door beter samen te werken. Als daar interessante oplossingen voor worden gebouwd, kan dat tot een aanzienlijke versnelling leiden bij het aanpakken van problemen rond netcongestie. Eneco volgt de markt voor flexdiensten nauwlettend en verbindt daarbij netwerkpartijen, bedrijven en wetgeving, zodat we hierin een voortrekkersrol kunnen pakken .’
Bekijk hier het webinar terug:
Meer weten over Eneco? Kijk hier
Dit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Eneco. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.
