Martijn Hagens, CEO van Eneco, opende het seminar met een blik op de stand van de energietransitie. Die wordt volgens hem steeds complexer. Waar voorheen de nadruk vooral op duurzaamheid lag, spelen nu ook betaalbaarheid en leveringszekerheid een belangrijke rol. ‘We hebben te maken met netcongestie, hoge kosten en veel regels. Dat maakt het complex.’
Toch is dat volgens Hagens geen reden om stil te staan. Er is al veel bereikt: van de grootschalige aanleg van windparken op zee tot de groei van zonnepanelen op daken. Bovendien zijn duurzame oplossingen betaalbaarder geworden. ‘Het is geen supermakkelijk werk’, erkent hij. ‘Maar we hoeven ook niet vanaf nul te beginnen.’
Maar waar begin je als je als ondernemer wilt bijdragen aan de energietransitie? Tijdens het seminar deelden verschillende koplopers hun ervaringen. Eén ding werd duidelijk: er is vaak meer mogelijk dan je denkt.
Les 1: Kies een richting
Volgens Hagens begint verduurzaming met een duidelijke strategie. ‘Een van de belangrijkste dingen is om het niet meer als een set van losse maatregelen te zien, maar als een strategisch vraagstuk voor het bedrijf.’
Hoe belangrijk dat is, weet ook Dimitri Bonthuis, duurzaamheidsmanager van de Eneco Tour en betrokken bij de organisatie en verduurzaming van de Formule 1 in Zandvoort. Tijdens het seminar deelde hij zijn lessen. Toen hij zich over de duurzaamheidsstrategie boog, lagen er maar liefst 27 verschillende initiatieven op tafel. Die vormden volgens hem “een beetje los zand”. Aan ambitie geen gebrek, maar een duidelijke koers ontbrak.
De organisatie had geprobeerd om aan zoveel mogelijk Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties bij te dragen. Maar niet ieder duurzaamheidsdoel is even relevant voor een evenement als de Formule 1. Bonthuis besloot daarom keuzes te maken:
- Welke doelen passen bij het evenement?
- Waar kan de organisatie het meeste verschil maken?
- Wat gaat er eigenlijk al goed?
Op basis van die vragen werd de duurzaamheidsstrategie opnieuw ingericht, met zes duidelijke pijlers: mobiliteit, energie, natuur, sociale impact, economische impact en nieuwe initiatieven. ‘De eerste letters van deze pijlers vormen samen het woord “mensen”. En uiteindelijk is dat ook waar het om draait’, vertelt Bonthuis. ‘We doen dit voor mensen.’
Les 2: Zoek elkaar op
Een duidelijke koers bepalen is een goed begin, maar hoe breng je je plannen vervolgens in de praktijk? Volgens Martijn Hagens is samenwerking daarbij cruciaal. De energietransitie brengt zoveel technische, financiële en maatschappelijke uitdagingen met zich mee dat organisaties die onmogelijk allemaal zelf kunnen oplossen.
Zo werkte Bonthuis samen met onder meer de NS, de gemeente en de netbeheerder om het Formule 1-evenement te verduurzamen. ‘We hebben het met NS voor elkaar gekregen dat ze eigenlijk een soort metrodienst hebben gebouwd tussen Amsterdam en Zandvoort’, vertelt hij. Zo konden er ieder uur zo’n 10.000 bezoekers per trein worden vervoerd.
Ook sportambtenaren van de gemeente Den Haag zochten de samenwerking op, vertelden ze tijdens het seminar. Voor de aanleg van een collectorveld dat warmte uit kunstgras wint, keek de gemeente naar de ervaringen in Eindhoven. Daar was het eerste collectorveld van Nederland aangelegd, maar dat werkte niet goed. Dankzij de lessen uit Eindhoven heeft Den Haag inmiddels een werkend collectorveld waarmee een school wordt verwarmd.
Les 3: Kijk naar wat nu al kan
Ook als je tegen beperkingen aanloopt, is er vaak nog veel mogelijk. Volgens Hagens draait de volgende stap in de energietransitie niet alleen om het opwekken van meer duurzame energie, maar ook om het slimmer benutten van de beschikbare energie. Bijvoorbeeld door aardgas te vervangen door elektrische oplossingen en het stroomverbruik beter over de dag te spreiden.
Dat kan meerdere voordelen tegelijk opleveren. Door piekmomenten te vermijden, kunnen bedrijven hun energiekosten verlagen en ruimte vrijmaken op het stroomnet. Hoe dat werkt, laat Schaatsbaan Rotterdam zien. Met een batterij slaat de schaatsbaan stroom op wanneer die goedkoop is en gebruikt die tijdens dure piekuren.
‘Er is niet één weg die voor alle bedrijven geldt’, benadrukt Hagens. Maar uitzoeken wat voor jouw bedrijf mogelijk is, blijkt niet altijd eenvoudig. Marijn Steegstra, bij Rabobank onder meer verantwoordelijk voor de energietransitie in Europa, vertelde tijdens het event dat veel ondernemers wel willen verduurzamen, maar niet weten hoe ze dat moeten aanpakken of financieren.
Loop je daar tegenaan, dan kan het helpen om experts in te schakelen. Via GroenGebouw brengt Eneco ondernemers die willen verduurzamen in contact met Rabobank en helpt die bank bij het vinden van financiële oplossingen.
Les 4: Breng anderen in beweging
Wie vooroploopt, kan ook anderen in beweging brengen. Schaatsbaan Rotterdam is daar opnieuw een mooi voorbeeld van. Tijs Nederlof stond dertien jaar geleden mede aan de basis van deze mobiele schaatsbaan, die drie maanden per jaar open is. Dankzij een tunnel rondom de ijsbaan ligt het energieverbruik zo’n 60 procent lager dan bij een conventionele ijsbaan.
Ook financieel is het concept succesvol. Waar andere schaatsbanen vaak met ingewikkelde gemeentelijke constructies werken, kan Schaatsbaan Rotterdam zelfstandig opereren. ‘We kunnen onze eigen broek ophouden’, aldus Nederlof. Inmiddels zijn er vergevorderde plannen voor een vergelijkbare schaatsbaan in Assen en wordt ook in Duitsland naar de mogelijkheden gekeken.
Maar anderen inspireren kan ook binnen je eigen organisatie. Dat merkte ook Bonthuis bij de Formule 1 in Zandvoort. Nadat duurzaamheid een duidelijke plek in de strategie had gekregen, begon het organisatieteam zelf met nieuwe ideeën te komen. Zo kreeg een gebouw van de Floriade een tweede leven op het circuit. Dat idee kwam niet van Bonthuis, maar uit de organisatie zelf.
Je kunt natuurlijk ook een voorbeeld zijn door bewustwording te creëren. Zo brengt Marianne van Leeuwen met Cycling4Climate mensen letterlijk in beweging voor het klimaat. Tijdens de jaarlijkse Climate Classic fietsen zo’n 2.500 deelnemers langs de toekomstige kustlijn van Nederland bij een stijgende zeespiegel.
Koers kiezen
De energietransitie is nog geen gelopen race. De uitdagingen zijn groot, maar de voorbeelden tijdens het seminar laten zien hoeveel er mogelijk is. Door koers te kiezen, samen te werken en in beweging te komen, kun je het verschil maken. Nog voordat het startschot voor de wielrenners klonk, vertrokken de aanwezigen met ideeën om zelf aan de slag te gaan.
Dit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner Eneco. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.
