Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 30 januari 2019, 13:17

Design challenge: plastic soep tegengaan met innovatie

Er wordt steeds meer gedaan om de groeiende berg plastic verpakkingsafval aan te pakken. Aangescherpt Europees beleid voor kunststof wegwerpverpakkingen; grote merken die hun verpakkingsportfolio stapsgewijs verduurzamen. Verpakkingsgigant Smurfit Kappa levert zijn bijdrage met innovatie en roept ontwerpers wereldwijd op om mee te doen.

Innovatie verpakking

Met de Better Planet Packaging Design Challenge, zoekt Smurfit Kappa naar duurzame alternatieven om alledaagse verpakkingen die niet biologisch-afbreekbaar zijn te vervangen. De nieuwe verpakkingsoplossingen moeten op papier gebaseerd zijn. Tot 29 maart kunnen deelnemers een ontwerp voor twee specifieke uitdagingen inzenden, waarmee ze kans maken op een geldprijs en de tentoonstelling van het ontwerp op een innovatie-evenement van de organisator.

Papieren alternatief voor plastic wikkelfolie

De eerste uitdaging vraagt om een duurzame oplossing voor plastic wikkelfolie, dat rond pallets wordt gebruikt. Deze wikkelfolie is nu noodzakelijk om stabiliteit te bieden tijdens het transport en de opslag van goederen. Alhoewel het een efficiënte en kosteneffectieve oplossing is, creëert het ook plastic afval, dat mogelijk niet gerecycled wordt. Deelnemers worden uitgedaagd om een op papier gebaseerde oplossing met dezelfde eigenschappen te creëren, die de wikkelfolie kan vervangen. Het papieren alternatief moet volledig recyclebaar of herbruikbaar zijn.

Pakket op papierbasis met thermische bescherming

E-commerce verpakkingen voor temperatuurgevoelige producten, zoals chocolade, bevatten vaak EPS (geëxpandeerd polystyreen) of koeloplossingen zoals cool packs. Voor de consument is het lastig om al deze verschillende materialen op de juiste wijze te recyclen. Daarom zoekt de tweede uitdaging naar een pakket van papier dat makkelijk recyclebaar is, maar ook de nodige thermische bescherming biedt. Bij papier kan ook gedacht worden aan golfkarton, massief karton, honingraatkarton of pulp.

Papier versus karton

Van alle op de markt gebrachte verpakkingen van papier wordt in Nederland jaarlijks 87 procent gerecycled. Het materiaal dat onverhoopt in het milieu terechtkomt wordt binnen enkele maanden biologisch afgebroken. Het verschil met kunststof verpakkingsafval is op deze gebieden groot. Daarvan werd in 2017 slechts de helft gerecycled, en het plastic afval dat in de oceanen terecht komt kan daar honderden jaren drijven. Het is daarom een aantrekkelijke gedachte om plastic verpakkingen met papieren alternatieven te vervangen.

"Innovatie is de sleutel naar duurzame oplossingen voor verpakkingen"

Zo eenvoudig ligt het natuurlijk niet. ‘Plastic en papier hebben totaal verschillende technische eigenschappen. Het is daarom niet mogelijk om al het plastic met papier te vervangen’, zei Erik Bunge, CEO van Smurfit Kappa Benelux, al eerder tijdens een podcast. Het plastic om een komkommer, dat bederf tegengaat, is daar een voorbeeld van. Toch zijn er mooie voorbeelden waarbij het wel gelukt is om plastic met papier te vervangen, en dat gaat ook verder dan verpakkingen.

Zo is er een papieren alternatief ontwikkeld voor mulches. Dit zijn stroken die boeren over het grondoppervlak plaatsen om vocht te behouden en onkruid tegen te gaan. Daarvoor wordt veelal polyethyleen gebruikt. Na de oogst worden de stroken verwijderd en verwerkt, waarbij brokken plastic achter kunnen blijven. Zogenoemd Agropaper kan dit probleem oplossen. De papieren stroken verbeteren net als de traditionele plastic variant de bodemgesteldheid maar breken uiteindelijk vanzelf af.

Better Planet Packaging

De uitdagingen rondom plastic verpakkingsafval, waarbij het vaak over de plastic soep gaat, lijkt een uitgelezen businesskans voor de papierindustrie. Bunge ziet het echter ook als een verantwoordelijkheid om in te spelen op de uitdagingen van het milieu en de maatschappij. Deze taak heeft zich vertaald in het Better Planet Packaging initiatief, dat enkele maanden geleden internationaal gelanceerd werd. Het initiatief richt zich op duurzaam productontwerp, uitgebreid onderzoek en ontwikkeling en samenwerking met bestaande en nieuwe partners.

De ontwerpwedstrijd is een belangrijk onderdeel van het initiatief. “Wij zijn heel benieuwd naar de inzendingen. Innovatie is de sleutel naar duurzame oplossingen voor verpakkingen”, zegt Bunge. Een jury van ervaringsdeskundigen beoordeelt de inzendingen. Het winnende ontwerp zal op 16 mei te bewonderen zijn op Smurfit Kappa’s Innovation Event.

Foto: Adobe Stock

Q&A met de Climate Cleanup: 'Gewoon de omgekeerde weg betreden'

Het internationaal onderzoeksproject Drawdown presenteert 80 doorgerekende klimaatoplossingen en 20 veelbelovende innovaties die de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen binnen 30 jaar kan terugdringen. Het boek werd op initiatief van Climate Cleanup en Maurits Groen naar het Nederlands vertaald. Wat betekent project Drawdown voor Nederland?Drawdown is een inspiratie om klimaatverandering systemisch aan te pakken. Ons plan is om met een netwerk van ondernemers en financiers 1.500 gigaton aan broeikasgassen vast te leggen en zo de CO2-balans weer te herstellenHoe gaan jullie de CO2-balans weer herstellen?We kijken naar de natuur als inspiratiebron want zij absorbeert al CO2. Planten, bomen, zeewier en zand kunnen bijvoorbeeld CO2 uit de lucht halen. Maar we werken alleen aan methodes die repliceerbaar zijn, ecosystemen versterken én een goede businesscase hebben.Kan je een voorbeeld geven?Denk bijvoorbeeld aan bedrijven die bouwmaterialen maken van bomen, bamboe en hennep. Die materialen zijn CO2-slurpers en je kan er fantastisch mee bouwen. Onlangs is in groningen een woonhuis van hennep geopend. Zeewier is ook een oplossing die eigenlijk voor de hand ligt, maar toch lange tijd over het hoofd is gezien. Zeewierstekjes zijn al na een paar maanden oogstbaar. Een deel laten we zinken om CO2 op te slaan en er liggen goede businesscases rond voedsel (voor mens en dier), kleding en energie.En waar wordt de CO2 dan uiteindelijk opgeslagen?De CO2 zit uiteindelijk opgeslagen in de diepe zee, in de aarde of in een bouwmateriaal. Het blijft daar misschien wel 100 jaar zitten, of langer als het materiaal ook nog hergebruikt wordt. Hoe langer het vast blijft zitten, hoe beter natuurlijk. Maar de noodzaak om de CO2 uit de atmosfeer te halen is inmiddels zo groot dat ook kortere cycli aan te bevelen zijn. Zoals we CO2 in de lucht hebben gebracht, kunnen we het er ook weer uithalen. Gewoon de omgekeerde weg betreden. Het is best simpel.Lees ook het interview met Chad Frischmann, onderzoeksdirecteur van Drawdown: Het kan wel! 100 oplossingen tegen klimaatverandering