Eva Segaar 02 augustus 2021, 14:44

Een energielabel, maar dan voor boodschappen: bij Lidl laat een letter zien hoe milieuvriendelijk koffie en thee zijn

Vanaf vandaag is in zeven Nederlandse Lidl-filialen te zien hoe milieuvriendelijk je favoriete koffiebonen of theezakjes zijn. Met een groene A, een gele C of een rode E – en alles daar tussenin – moet de score de consument meer inzicht geven in de impact die het product heeft op het milieu. Wat vinden de klanten daarvan?

Ecoscore lidl De eco-score prijkt sinds vandaag boven de koffie- en thee, om aan te geven hoe milieuvriendelijk het is. Beeld: Lidl.

In de Lidl in het Nijmeegse Oosterhout staat sinds vandaag naast de prijs ook een eco-score op de mokka-koffiepads van Bellarom: een groen blaadje met daarop een gele C. En daarnaast, op de groene thee van Lord Nelson, prijkt een groene A. Kortom, een duurzame- en minder duurzame keuze.

Lees ook: Lidl gaat eco-score testen in de Nederlandse supermarkt

Eco-score moet vooral de klant helpen

“Het is voor de klant niet altijd even makkelijk om voor duurzame producten te kiezen, omdat ze niet precies weten wat voor impact het heeft”, zegt Renee Bijvoets, duurzaamheidspecialist bij Lidl. “Met Eco-score is het transparant en kun je het eenvoudig zien. Als we alleen de CO2-voetafdruk bij de producten zetten, is dat minder goed te vergelijken. Terwijl dat bij eco-score in de berekening zit, maar het de bredere impact zichtbaar maakt. En doordat je een betere score krijgt als je gecertificeerd bent met een keurmerk, beloon je daarmee ook de leveranciers die daarbij aangesloten zijn.”

Eco-score is in Frankrijk bedacht en wordt berekend door te kijken naar de gebruikte grondstoffen, de herkomst van het product, het gebruik van duurzaamheidskeurmerken en het type verpakking. De Product Environmental Footprint, een methode die door de EU is ontwikkeld, vormt de basis van de score. Uiteindelijk komt daar een getal tussen de 0 en de 100 uit, wat de letter van de score bepaald. 

Lees ook: Alleen nog biologische melk bij supermarkt Plus

“Hartstikke goed”

Met een eco-score-uitgangbord in het schap, probeert Lidl de aandacht van de winkelbezoekers te trekken. Met een QR-code kan de consument er meer over te weten komen. Marion schuift met haar boodschappenkar langs het schap op zoek naar thee, de eco-score was haar nog niet opgevallen. “Maar ik vind het hartstikke goed dat ze dit doen. Net als met Fairtrade. Daar betaal je dan misschien wat extra voor, maar ik vind het fijn om te weten dat het niet onder erbarmelijke omstandigheden is geproduceerd.” Ook Jeanne van Berkel is enthousiast: “Ik zou daardoor wel een andere keuze maken. En misschien maakt het producenten ook milieuvriendelijker, want die willen natuurlijk geen E scoren.”

Even later is Sabine op zoek naar koffie. Het valt haar op dat er op eco-score-gebied voor haar weinig te kiezen valt: alle cups die in haar Nespresso-apparaat passen, krijgen een C. “Als er meer keuze is, zou ik ook echt voor de betere keuze gaan. En het zou goed zijn als het ook in andere supermarkten wordt ingevoerd, zodat je de producten onderling kunt vergelijken. Maar goed, als ik dan weer met mijn auto naar de Albert Heijn moet rijden omdat de koffie daar een A krijgt… dat heeft natuurlijk ook milieu-impact.”

Lees hier meer over hoe het havermelkproducent Oatly op de beurs vergaat. 

Draagvlak

Duurzaamheidspecialist Bijvoets legt uit dat er alleen voor koffie en thee is gekozen omdat daarmee de score makkelijk kon worden berekend. “De informatie is nu nog afkomstig uit een Franse database, waar Nederlandse keurmerken nog niet in zijn opgenomen. Daarom hebben we gekozen voor koffie en thee; producten die beiden gebruik maken van internationale keurmerken.”

Ze hoopt met de proef vooral te weten te komen of het duidelijk is voor de consument en om erover in gesprek te gaan met bedrijven en partijen zoals Milieu Centraal en de Consumentenbond. “Wij vinden dit een geschikte methode, maar vinden het ook belangrijk om te weten wat stakeholders ervan vinden. Of zij enthousiast zijn is voor ons een belangrijke graadmeter om het wel of niet verder uit te rollen. Want er moet wel draagvlak zijn. En de overheid moet het ook zien als de juiste route.”

De proef, die ook in Duitsland en België wordt gedaan, loopt tot eind oktober. Na de zomer komen consumentenorganisaties de eco-score in het schap bekijken. Bas van Ceelen is ook boodschappen aan het doen. Hij vindt het een stap in de goede richting van de super, maar heeft nog wel een tip: “Het verschil tussen een C en een D gaat mij niet bewegen anders te kiezen. Wel als je er alleen een A B of C op zet.”

Vijf ton subsidie voor duurzame, ultrasonische wc-borstel

“We zijn destijds begonnen met de ontwikkeling van een tandenborstel voorzien van een vergelijkbare techniek”, vertelt Dennis Luiten, die samen met Hidde Reitsma uitvinder is van de Bubbleflush, aan de telefoon. “Maar je loopt tegen allerlei ingewikkelde uitdagingen aan als je met een apparaat het lichaam binnentreedt.” Tot Luiten in mei 2019 een andere invalshoek bedacht. “Ik ergerde me mateloos aan de vervuiling in het toilet en bedacht me dat we een deel van de techniek uit de tandenborstel ook konden inzetten voor het reinigen van het toilet. In de sportschool, waar Hidde en ik wekelijks komen, opperde ik of we een deel van de techniek van onze uitvinding niet op wc’s konden richten. Een biertje na het sporten verder, leverden ons het inzicht op om voort te borduren op dit idee.”Ultrasonische trillingen De BubbleFlush is een accu-gevoed apparaat dat werkt met water en ultrasone trillingen. Door deze techniek ontstaan waterstofbelletjes die zodanig gaan trillen dat ze imploderen. Dit gaat gepaard met microstromingen die snelheden bereiken tot 400 kilometer per uur. Het gevolg is een temperatuur in de kern van de luchtbel tot 5.000 Kelvin (net iets kouder dan de oppervlakte van de zon). Het technisch hoogstandje zorgt ervoor dat vuilresten, bacteriën en kalkaanslag verdwijnen, zonder dat daar chemische middelen aan te pas hoeven te komen.Het apparaat wordt gemaakt van gerecycled plastic en is ook na zijn levensduur van drie tot vijf jaar volledig recyclebaar. Luiten: “De grootste milieu-uitdaging ligt bij de accu. Deze moet zo ingesteld worden dat hij zo min mogelijk degradeert door te lang of te laat laden. Daarnaast willen we dat gebruikte accu’s weer bij ons terechtkomen, zodat we ze kunnen recyclen.”Een grote uitdaging van deze tijd is het recyclen van oude accu’s. In Rotterdam kunnen binnenkort oude batterijen van elektrische auto’s gerecycled worden.Schone en duurzame toiletten De BubbleFlush werkt dus hoofdzakelijk op elektriciteit. De unit wordt aangestuurd op meer dan 1.000 volt. Dat is meer dan de 230 volt van stopcontacten in huizen. “Met onze eerste versie richten we ons vooral op de zakelijke markt”, vertelt Luiten. “De grote professionele schoonmaakbedrijven in Nederland hebben interesse in het product getoond. De meeste afkeur binnen de schoonmaakbranche is in het toilet. Om dit te voorkomen worden extra reinigingsmiddelen gebruikt, soms wel 300 milliliter per toilet. Daarom denken we dat juist hier nog veel milieuwinst te behalen is. Met een volle accu kan een schoonmaker ruim een dag lang toiletten schoonmaken zonder gebruik van chemische goedjes.” Overigens sluit Luiten niet uit dat particulieren straks ook gebruik kunnen maken van een consumentenversie van de BubbleFlush.Subsidie van vijf tonAfgelopen dinsdag werd bekend dat de regionale ontwikkelingsmaatschappij Horizon Flevoland de innovatie met een half miljoen euro steunt. Luiten: “Dit geld gaan we gebruiken om van het prototype een marktklare versie te maken. In het laatste kwartaal van dit jaar moet de BubbleFlush dan commercieel verkrijgbaar zijn.”In steeds meer apparaten zijn zeldzame metalen nodig, bijvoorbeeld in accu’s. Wat voor geopolitieke actie is nodig om de wereld van genoeg zeldzame metalen te voorzien?