Infographic: Het kan, van 250 naar 27,5 kilo restafval per jaar

Hoe Landal GreenParks ruimte maakt voor circulaire innovatie

Circle Economy, MVO Nederland, Accenture en DuurzaamBedrijfsleven Media organiseren dit jaar voor het eerst het nationale onderzoek Circular Economy Index. Dit interview is onderdeel van het rapport 'From rhetoric to reality, The Circular Economy Index of Dutch businesses'. Andere geïnterviewden zijn Philips Lighting, HP, Brabantia en ProRail en Royal HaskoningDHV.Drie jaar geleden startte Landal GreenParks met het actief invulling geven aan zijn duurzame strategie. De CO2-uitstoot door energieverbruik en mobiliteit moet in 2030 verdwenen zijn. Het bedrijf wil geen impact meer uitoefenen op drinkwatervervuiling. Verder reduceert Landal het grondstoffenverbruik, door zich te richten op 100 procent afvalscheiding en circulair inkopen.“Het is de kunst om de beleving van onze gasten te vergroten, de tevredenheid van medewerkers, partners en franchisenemers te verbeteren en tegelijkertijd onze impact op het milieu te reduceren”, zegt Tanja Roeleveld, programma manager duurzaam & betrokken ondernemen van Landal GreenParks. “We willen onze duurzaamheidsdoelen dus niet realiseren met het sluiten van zwembaden of niet doorgaan met verdere verluxing van onze accommodaties.”VoedselverspillingSinds dit jaar is Landal een hernieuwde samenwerking aangegaan met Van Gansewinkel. Samen met het grootste afval- en recylingbedrijf van ons land heeft het concern nog een forse uitdaging om het grondstoffenhuishoudboekje op orde te krijgen. “Gasten gooien aan het einde van hun verblijf veel van wat over is weg, en nog veel te vaak in één afvalbak”, zegt Roeleveld. “We hebben te maken met grote hoeveelheden voedselverspilling. Halve pakken vla, zakken uien, potjes jam. Het gaat allemaal de vuilnisbak in.” Binnen de poorten van de parken wordt nu 25 procent van het afval gescheiden ingezameld. Drie kwart verdwijnt nog met het restafval. "Daarbij is het voor gasten nog niet zo eenvoudig om hun afval te scheiden in hun accommodatie, daar ligt voor ons nog een uitdaging.”Met 12 miljoen overnachtingen per jaar is dat een flinke afvalberg. “Door die inkoopkracht kan Landal echt bijdragen aan de circulaire economie”, zegt Florens Slob, directeur business development van Van Gansewinkel.De beide bedrijven zoeken binnen de samenwerking naar mogelijkheden om te experimenteren met methoden om het recyclingpercentage naar een hoger niveau te brengen. Tot in de beide Raden van bestuur is de circulaire economie onderwerp van gesprek. Slob: “In de tender was prijs belangrijk. Maar er is ook ruimte voor innovatie. Wat nog veel te weinig echt gebeurt en wat in deze tender wel het geval was, is de echte en inhoudelijke betrokkenheid van de duurzaamheidsmanager bij het inkoopproces. Een eerste stap naar duurzamer inkopen is om naar total cost-of-ownership te kijken in plaats van naar enkel de kosten per lediging of per ton. Wanneer je daar duurzaamheid aan toevoegt, kun je ineens grote stappen zetten.”Positieve business caseEen eerste stap zijn proeven met PMD-inzameling op de parken. Plastic, metaal (blik) en drankpakken worden los van het restafval ingezameld. Ook voor luiers hebben Van Gansewinkel en Landal een inzamelsysteem opgezet. “We moeten investeren”, zegt Roeleveld. “Maar die investeringen betalen zich hopelijk terug door de waarde van het afval. Dat is een heel sterk verhaal naar franchisehouders. Doel is dat we kunnen vertellen dat de gescheiden inzameling zich in een aantal jaar terugverdient. Dan is het een positieve business case, en het heeft ook nog eens toegevoegde waarde voor de beleving van de gasten en de milieuimpact.”"Dan is het een positieve business case, en het heeft ook nog eens toegevoegde waarde voor de beleving van de gasten en de milieuimpact"Als private partij heeft Landal die business case hard nodig. In tegenstelling tot gemeenten die PMD gescheiden willen inzamelen, kan het bedrijf geen aanspraak maken op vergoedingen uit het Afvalfonds, dat wordt gevuld door producenten van verpakkingen.Ook aan de inkoopkant werkt Landal aan circulariteit. Bijvoorbeeld in de snackbars op de parken. Roeleveld: “Al het verpakkingsmateriaal dat wij inkopen, wordt uiteindelijk afval. Dat is een enorme kans. Voor de frietbakjes is er de keuze tussen bioplastic, papier en verpakkingen op basis van suikerriet. Allemaal duurzaam, maar het is een ingewikkelde analyse van de hele keten om echt de juiste te kiezen. Die analyses hebben we tot nu toe te veel zelf willen doen. Samen met Van Gansewinkel bouwen we aan die ketens, doen we testen en gaan we het gesprek aan met die ketenpartners.”Landal voert het ketendenken ook door in andere inkoopprocessen. In de accommodaties van het bedrijf liggen PVC-vloeren. “Een materiaal dat je liever niet gebruikt als je als je naar alleen de productie ervan kijkt”, zegt Roeleveld. Het bedrijf houdt echter vast aan de vloeren, omdat ze goed schoon te maken zijn met minder agressieve schoonmaakmiddelen. Roeleveld: “Schoonmaak is een belangrijk onderdeel van de ervaring van onze gasten. Gasten eisen dat alle sporen van hun voorgangers gewist zijn. Anders gaat het ten koste van de beleving.”Slob: “PVC is een complex product, dat vaak niet hoog op duurzaamheidslijstjes staat. Maar eenmaal geproduceerd is het wel goed te recyclen. PVC kan daardoor wel de duurzaamste keuze zijn voor deze toepassing. Als je de vloeren dan maar apart inzamelt en recyclet. Het gaat allemaal om de afwegingen die je maakt op basis van een levenscyclusanalyse.”Roeleveld: “Sinds we tot die conclusie zijn gekomen, legt de leverancier de vloeren anders: modulair en niet verlijmd. De vloer is dan dus inderdaad voor een groot gedeelte herbruikbaar.“Lig-urenLandal voert ook gesprekken over duurzaamheid met bijvoorbeeld zijn matrassenleverancier. “Om lig-uren in te kopen in plaats van matrassen”, vertelt Roeleveld. “Voor circulariteit is het niet belangrijk dat Landal veel matrassen bezit, wel dat de leverancier ze terug kan nemen voor recycling.”"Duidelijk kiezen voor duurzaamheid is stoer, want het vergt ook echt een investering in de toekomst"Van Gansewinkel heeft zelf geen matrasrecyclingfabrieken, maar helpt Auping in het retoursysteem dat deze fabrikant al heeft opgezet. Slob: “Voor de recyclingbranche zijn matrassen ondingen. Ze zijn groot, lastig handelbaar en bevatten veel materialen die kunnen gaan broeien. Maar de stoffen waar de goede matrassen van gemaakt zijn, zijn wel van hoge kwaliteit. We bekijken nu bijvoorbeeld weer samen met textielrecyclingbedrijven hoe we de stof die om matrassen heen zit, opnieuw in de keten kunnen brengen. Met de juiste partners kun je dit soort ketens sluiten.”Om de business case voor afvalstromen als luiers sluitend te maken, heeft Landal eigenlijk meer schaalgrootte nodig, vertelt Roeleveld: “Voor ons, maar ook voor Van Gansewinkel helpt het als andere partijen zich aansluiten bij deze manier van denken en ziekenhuizen of verzorgingstehuizen ook deelnemen aan zo’n ‘incontinentieroute’. Nu is die route nog duurder dan restafval, maar we zien hier wel potentie in. Natuurlijk ook omdat we weten dat Van Gansewinkel ook op zo’n manier denkt en bezig is met nieuwe verwerkingstechnieken voor luiers.”Roeleveld ziet er geen bezwaar in om die samenwerking met concurrenten op te zoeken. “Het is maar net hoe je concurrentie definieert. We hebben een voldoende onderscheidende propositie, waarmee we de juiste gasten trekken. Sommige mensen kiezen eerst een plek, en zoeken daar een park of een hotel bij. Maar andere gasten kiezen voor Landal vanwege de beleving. Duurzaamheid draagt ook bij aan die beleving.”StoerDe sleutel voor een succesvolle samenwerking tussen afvaldienstverlener en de ‘ontdoener’ is volgens Roeleveld voldoende experimenteerruimte. “We hebben ruimte ingebouwd in ons contract om te investeren. Maar we moeten ook kunnen bijsturen. Open staan voor argumenten is belangrijk. Wanneer een bepaalde stroom gescheiden inzamelen niet werkt, moeten we daar een eerlijk gesprek over voeren.”Slob: “Voor dit soort samenwerkingen geldt: zet meerdere partijen uit de voorkant en de achterkant van de keten aan tafel. Dan is al heel snel duidelijk met wie je stappen kunt zetten. En zet die stappen dan ook. Landal durft een duidelijke keuze te maken voor duurzaamheid. Dat is stoer, want het vergt ook echt een investering in de toekomst.”Foto header en intekst: Landal GreenParks, Foto footer: Van Gansewinkel (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven)