Anna Roos van Wijngaarden 01 december 2022, 13:00

Dierenrechtenorganisatie PETA zoekt duurzaam, veganistisch wol: winnaar krijgt 1 miljoen dollar

Wol ademt goed, is zacht en lekker warm – ideaal voor een modieuze trui. Maar als je een klimaatbril opzet, zie je dat er van alles mis mee is. Dierenleed blijft ook niet gespaard en daarom wil dierenrechtenorganisatie PETA actief op zoek naar een dier- en milieuvriendelijk alternatief. De organisatie lanceerde daarom een wedstrijd voor veganistisch wol.

Peta feature vegan wool competition 668x336 1 PETA is op zoek naar een dier- en milieuvriendelijk wolalternatief. | Credit: PETA

Het doel van de wedstrijd is om een materiaal te vinden dat qua look, textuur en functie vergelijkbaar is met dierlijk wol. Bovendien moet een groot kledingmerk het materiaal willen gebruiken voor een collectie die ook in de winkels komt te liggen.

Om in aanmerking te komen, moeten deelnemers online een vragenformulier invullen en een proefstukje veganistische wol opsturen naar PETA’s kantoor in Norfolk, een plaats aan de Engelse kust. Dat kan tot 28 juli 2023.

Met de wedstrijd wil PETA de schapen beter beschermen, het gebruik van duurzaam wol in de kledingindustrie op lange termijn mogelijk maken, en de klimaatimpact van schapenveehouderij verminderen. Dat zegt PETA’s Vice President Tracy Reiman in een persbericht.

Mishandelde schapen

Wol oogsten is meer dan alleen schapen scheren. Het gaat er gewelddadig aan toe. Dat bleek uit 14 video’s van 117 bedrijven uit de wolindustrie die PETA de afgelopen jaren verzamelde en publiek maakte.

Op de beelden is te zien hoe schapen worden mishandeld door arbeiders. Ze worden geschopt en verminkt – ook wel ‘mulesing’ genoemd. Mulesing is het verwijderen van de staart en stukjes huid rond het achterste van een schaap, om vliegen af te weren en zo infecties te voorkomen. Dit gebeurt zonder verdoving.

Lees ook: Schapen onder zonnepanelen maken meer en betere wol

Wol van schapen is vaak een bijproduct. | Credit: Adobe Stock

Wollen trui slecht voor het milieu

Schapen worden doorgaans ingezet voor begrazing en dat is niet per se slecht voor het milieu. Ze eten gras, woelen de grond om met hun hoeven en bemesten het land. Dat bevordert de biodiversiteit in graslanden en een gezonde bodem kan meer CO2 opslaan.

Dit werkt overigens alleen als schapen zich ook verplaatsen. Overbegrazing heeft namelijk het tegenovergestelde effect: het put de bodem uit. Schapen stoten ook broeikasgassen uit – zelfs meer dan koeien. Tot dertig procent van de opwarming van de aarde komt door de methaanuitstoot van al het vee.

Wassen in chemicaliën

Daarnaast heeft het verwerkingsproces van wol een enorme impact op het milieu. Na het scheren moet wol worden gesorteerd en gewassen in baden met chemicaliën. Puur wol is namelijk erg vies en er zit nog lanoline in, overtollig vet van de huid van de schapen.

De wol die overblijft wordt ‘gekaard’, zodat alle haren in dezelfde richting komen te liggen. Dan wordt de wol behandeld met chemicaliën voor de kleur en andere stofeigenschappen. Het totaalproces kost veel water en energie en schadelijke chemicaliën vervuilen het milieu.

Duurzaam wol uit Nederland bestaat nog niet

In Nederland produceren schaapsoorten zoals de Texelaar en de Dassenkop 1,2 tot 1,5 miljoen kilo wol per jaar van. Die schapen worden gehouden voor vlees en melk. De wol is slechts een bijproduct en levert financieel weinig op. Daardoor belandt 95 procent van dit woloverschot in de verbrandingsoven.

Voor de kledingmarkt is Nederlands wol te kriebelig en stug. Zachte truien worden gemaakt van hele fijne vezels, het liefst rond de 10 micron. In Nederland ligt de gemiddelde dikte hoger. Voor de stevigheid van de trui moeten de vezels bovendien lang zijn en ook dat is bij lokale schapen doorgaans niet het geval. Daarom geven kledingmerken de voorkeur aan soorten verder weg, zoals merinoschapen in Australië en Nieuw-Zeeland

Lees ook: Ode aan de Hollandse wol

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Wereldprimeur: eerste woningen verwarmd met waterstof via bestaand aardgasnet

Er kwam veel kijken bij de voorbereiding van deze bijzondere pilot, in de Lochemse wijk Berkeloord. Zo werden er extra gasleidingen aangelegd, om andere woningen in de wijk van aardgas te kunnen blijven voorzien. De twaalf monumentale woningen die wel meedoen, werden grondig geïsoleerd en uitgerust met 100% waterstof cv-ketels van Remeha. Ondertussen werden monteurs van Liander opgeleid en voorbereid op het pilotproject, zodat ze in staat zijn om het onderhoud van het waterstofnet voor hun rekening te nemen. Westfalen bouwde daarnaast een zogeheten invoedinstallatie in de regio. Daar wordt de druk van de aangeleverde waterstof geregeld, krijgt het een geurtje (omdat waterstof van nature geurloos is) en gaat het de aardgasleidingen in. Unieke en belangrijke waterstofprimeur Veel voorbereidingen dus. Maar volgens Van Schayk zijn die het dubbel en dwars waard. “Dit is de eerste plek ter wereld waar meerdere, bewoonde woningen verwarmd worden met waterstof. Niet voor een maandje, maar drie jaar lang. We gaan alle seizoenen en situaties meemaken en kunnen dus álle aspecten grondig testen. Dat is niet alleen uniek, maar ook enorm belangrijk.” In eerdere pilots werd al aangetoond dat waterstof prima getransporteerd kan worden door het bestaande aardgasnet. Tijdens deze pilot worden andere essentiële vragen beantwoord. Van Schayk: “We gaan bijvoorbeeld onderzoeken of (en aantonen dat) de gehele waterstofketen werkt, van producent tot eindgebruiker. En ook niet onbelangrijk: of verwarmen met waterstof ook voor genoeg comfort bij de eindgebruiker zorgt.” Verwarmen met waterstof: goed idee? Er worden weleens vraagtekens gezet bij het verwarmen van woningen met waterstof. Het schaarse gas kan veel beter ingezet worden voor de verduurzaming van industriële processen en zwaar transport, stellen tegenstanders. Van Schayk beaamt dat waterstof allereerst voor die doeleinden moet worden ingezet, maar het één hoeft het ander niet uit te sluiten. “De beschikbaarheid van waterstof voor de gebouwde omgeving zal nauw samenhangen met de infrastructuur”, zegt hij. “Er komt een steeds grotere waterstofinfrastructuur in Nederland en daar zullen ook steeds meer afnemers aan gekoppeld worden. Als een bepaald industrieterrein eenmaal een aansluiting krijgt, kan het wel degelijk meerwaarde hebben om een nabije woonwijk óók aan te sluiten.” Aardgasvrije wijken Waterstof kan een goed alternatief zijn voor woningen die moeilijk te isoleren zijn en waar volledige elektrificatie dus geen optie is, vervolgt hij. Ook voor wijken waar de aanleg van een warmtenet niet mogelijk is, kan waterstof uitkomst bieden. “Vergeet niet, de transitie naar aardgasvrije wijken gaat niet alleen om elektrificatie. We hebben meer opties nodig”, aldus Van Schayk. “Biomethaan wordt bijvoorbeeld ook een optie, verwacht ik. Maar denk ook aan hybride oplossingen, waarbij een woning grotendeels elektrisch verwarmd wordt. In die situaties zou je het resterende deel met waterstof kunnen opvangen.” Juist de mix van opties is belangrijk, benadrukt hij. “Alleen op die manier kunnen we oplossingen bedenken voor elke wijk in Nederland, die het beste aansluiten op de situatie. Waterstof wordt hoe dan ook een onderdeel van die puzzel.” Bewijslast nodig Daarom is deze pilot zo belangrijk, besluit Van Schayk. Verwarmen met waterstof kan namelijk alleen onderdeel van die puzzel worden als de benodigde technologieën grondig zijn getest: “We hebben bewijslast nodig, om te laten zien hoe en dát deze technologie werkt. Deze pilot gaat ons een uitstekend beeld geven van hoe het er in de werkelijkheid aan toe gaat.” Het pilotproject is een samenwerking van energiecoöperatie LochemEnergie, Remeha, Westfalen Gassen Nederland, Kimenai Installatiebeheer, Belangenvereniging Beschermd Stadsgezicht Berkeloord en Alliander. Het werd mede mogelijk gemaakt door de gemeente Lochem en de provincie Gelderland.Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.