Sanne Bode 17 juli 2020, 13:49

Renewi: "De businesscase voor duurzaamheid is er bijna altijd"

Met 64,7 procent heeft afvalrecycler Renewi één van de hoogste recyclepercentages ter wereld. Maar dat is voor het bedrijf niet ambitieus genoeg: over vijf jaar moet 75 procent van al het afval worden gerecycled. Daarmee wil het een nog hogere bijdrage leveren aan de circulaire economie. “Het tij zit gelukkig mee”, zegt Bas van Ginkel, director strategy & business development bij Renewi.

Renewi profile picture bas

Daarmee bedoelt Van Ginkel dat er vanuit zowel bedrijven als consumenten een toenemende vraag is naar duurzame producten, die op een verantwoorde manier zijn gemaakt. “Daardoor neemt de vraag naar grote, stabiele stromen hoogwaardig recyclaat toe, die Renewi maakt uit de 13 miljoen ton afval die het jaarlijks verwerkt."

Toenemende vraag naar recyclaat

Die beweging wordt steeds sterker doordat het klimaat en circulariteit prangende thema’s voor het grote publiek zijn. Van Ginkel noemt het een kentering in de afvalindustrie. “De ‘oude stijl’ is een industrie waarin de focus lag op het oplossen van het afvalprobleem. Afval werd tegen betaling verwerkt en het maakte de klant minder uit wat ermee gebeurde, als ze er maar vanaf waren.”

Lees meer: Een versnelling van de circulaire economie dankzij China's afvalban?

Inmiddels neemt de vraag naar gerecyclede producten toe in de samenleving. “We transformeren naar een markt waarin afval wordt verwerkt en het recyclaat wordt doorverkocht aan producerende bedrijven, die er nieuwe circulaire producten van maken. Dit is onderdeel geworden van ons businessmodel”, aldus Van Ginkel.

Duurzaamheid als hoofdzaak

Ook binnen de Verenigde Naties (VN) staat duurzaamheid hoog op de agenda. Met de zogenaamde '2030 Agenda voor Duurzame Ontwikkeling' lanceerden de 193 lidstaten in 2015 een plan voor een betere wereld, waarbinnen de visie om voor iedereen een groenere, eerlijkere toekomst te garanderen, centraal staat. Onderdeel daarvan zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG's). Deze doelen ondersteunen de missie van de VN om de wereld bij elkaar te brengen en armoede uit te roeien, ongelijkheden te bestrijden en klimaatverandering aan te pakken. Van Ginkel: “Renewi staat achter deze visie. Met onze huidige bedrijfsvoering en nieuwe duurzaamheidsstrategie sluiten we inmiddels al aan bij zes van de zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen.”

Daarnaast past deze omwenteling op nationaal niveau ook in de urgentie en de ambitie van de Nederlandse overheid naar een volledig circulaire samenleving in 2050. Met het huidige recyclepercentage van 64,7 procent heeft het bedrijf al één van de hoogste recyclingpercentages ter wereld, en levert het al een significante bijdrage aan de circulaire economie. De ambitie reikt echter verder, met als tussentijdse doelstelling om in 2025 75 procent van het afval te recyclen. “Duurzaamheid is hoofdzaak, het is onze core business. Hoe succesvoller wij zijn, hoe meer impact we maken op de maatschappij.”

Daarnaast is Van Ginkel trots op de duurzaamheidsvisie van Renewi – waste no more –, die wordt gedragen door alle medewerkers. “Mensen komen bij ons werken omdat ze gegrepen zijn door het thema”, aldus Van Ginkel, die ook verantwoordelijk is voor de innovatie-activiteiten binnen het bedrijf.

Innovaties en technologische ontwikkelingen

In 2025 wil Renewi minimaal 1 miljoen ton afval behandelen met nieuwe innovatieve technologieën om daar vervolgens hoogwaardig secundair materiaal van te maken. “Het totale volume dat we verwerken is meer dan 10 miljoen ton, maar hierbij gaat het om methodes die nu nog niet op grote schaal worden gebruikt”, legt Van Ginkel uit.

"Ons bedrijfssucces vertaalt zich direct in duurzaamheidssucces"

Daarbij gaat het niet alleen om het verhogen van de volumes, maar ook om de kwaliteit van het recyclaat dat voortkomt uit het gerecyclede afval. Daarvoor zijn hoogwaardige, innovatieve verwerkingsmethodes nodig.

Het verhogen van het recyclingpercentage tot hoogwaardige secundaire grondstoffen is volgens Van Ginkel niet eenvoudig, maar wel haalbaar. “Als het simpel was, dan hadden we allang alle stromen gered van de verbrandingsoven of stortplaats. De complexiteit zit hem in het feit dat recycling steeds lastiger wordt naarmate je het recyclingpercentage verhoogt. De voor de hand liggende stromen zijn er al uit gehaald. We zijn daarom continu op zoek naar stromen die we er toch nog uit kunnen halen. Daarnaast zoeken we continu naar nieuwe technologische ontwikkelingen en naar nieuwe partnerships om de stromen te kunnen recyclen.”

Nieuwe recyclingstromen

Een voorbeeld van een nieuwe stroom die Renewi wil gaan recyclen, zijn luiers en incontinentiematerialen. Deze producten bevatten onder meer cellulose, super absorbers en plastics, die allemaal hergebruikt kunnen worden. Van Ginkel: “Alleen in Nederland gaat het al om een kleine half miljoen ton per jaar. Door deze producten te recyclen, red je een grote stroom afval van de verbrandingsoven.”

Een ander voorbeeld is de samenwerking tussen Renewi, Shell en Nordsol om een bio-LNG installatie te realiseren. Door gezamenlijk bio-LNG te produceren, wordt organisch afval omgezet tot een brandstof voor het langeafstand transport. Naar verwachting produceert de installatie volgend jaar de eerste bio-LNG.

Door het afval te recyclen, ontstaan nieuwe businessmodellen

Nog een afvalstroom die wordt gerecycled, zijn matrassen. Renewi heeft samen met IKEA geïnvesteerd in RetourMatras om de recyclingcapaciteit verder uit te breiden tot meer dan een miljoen matrassen per jaar in Nederland. Deze stroom werd voorheen verbrand of gestort, maar nu gerecycled. RetourMatras haalt diverse materialen uit de matrassen, zoals stof, schuim en veren, die weer als grondstoffen worden afgezet bij diverse producenten.

Andere businessmodellen

De grootste concurrent van recyclen is het verbranden of storten van afval. Van Ginkel:  “Verbranden of storten dragen bepaalde kosten met zich mee, waarmee wij moeten concurreren.” Door het afval te recyclen, ontstaan er nieuwe businessmodellen. Die bestaan uit een aantal componenten. “De businesscase voor duurzaamheid is er bijna altijd. De technologische businesscase is er vaak ook, maar de financiële businesscase is meestal het lastigst.”

De prijs van het recyclaat is een belangrijke drijfveer voor afnemers. Dat brengt bepaalde grillen in de markt met zich mee omdat de prijs van het recyclaat varieert. “De prijs van papier is nu bijvoorbeeld bijzonder laag, net als de prijs van olie. Dat heeft weer invloed op de prijs van plastics. Het vinden van een geschikte afzetmarkt voor het recyclaat is dan een uitdaging”, besluit Van Ginkel.

Lees ook dit artikel: Meinderdjan Botman, Renewi: Van logistiek naar waarde creëren uit afval

Beeld: Renewi. 

Nieuw opslagsysteem voor waterzuivering helpt bij toepassing slib

Het Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) zuivert het afvalwater van een half miljoen huishoudens en 30.000 bedrijven in de provincie Limburg. Op jaarbasis produceert WBL 150.000 miljoen kubieke meter gezuiverd water, en daarbij 100.000 ton zuiveringsslib.Dennis Janssen is als teamleider productie sliblijn bij WBL verantwoordelijk voor slimme verwerking en opslag van dit slib: “Zo'n 65% van al het ontwaterde slib wordt bij ons omgezet in brandstof en herbruikbare grondstoffen voor de cementindustrie. Het organische deel wordt gebruikt als brandstof en het anorganische deel als vulstof. Een slibdroger-installatie droogt het slib tot granulaat en dat product gaat vervolgens naar cementproducent CBR vlak over de grens in Luik. Het restant dat niet wordt gedroogd gaat naar afvalverwerker Indaver in Doel, vlakbij Antwerpen, waar het wordt meeverbrand met huishoudelijk afval.” Lees ook: De waterzuivering van de toekomst is flexibel inzetbaarTijdelijke opslag van slib  Afvalwater en slib bieden dus volop kansen voor het terugwinnen van waardevolle grondstoffen. Maar soms is het aanbod van slib groter dan de afnamecapaciteit. Zo had de acute sluiting van het Amsterdams Energie Bedrijf in 2019 een grote impact op alle andere slibverwerkers in Nederland en België die het slib moesten opvangen.Zulke gebeurtenissen stellen de waterschappen voor de uitdaging om het slib tijdelijk op te slaan. Janssen: “De tijdelijke opslag in duwboten waar we vorig jaar mee hebben gewerkt is een solide, maar kostbare aangelegenheid. Daarom zijn we ook op zoek gegaan naar alternatieve opslagmogelijkheden.”  Het bedrijf Feedtuber, gespecialiseerd in de opslag van biomassa en veevoeders in folieslurven, bood uitkomst. Janssen: “De folieslurven blijken goed inzetbaar voor de tijdelijke opslag van zuiveringsslib. Uit tests die we hebben uitgevoerd op onze rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) in Susteren bleek slibopslag in folieslurven een flexibele, compacte en voordelige oplossing te zijn om perioden van tijdelijke disbalans tussen aanbod en verwerking van slib te overbruggen.”Terugwinning van fosfaat in vivianiet Het investeren in tijdelijke opslag van zuiveringsslib is niet alleen opportuun vanwege de productie van brandstof en grondstoffen voor de cementindustrie. WBL doet ook onderzoek naar de mogelijkheden om andere waardevolle grondstoffen te winnen uit de afvalwaterketen.Dat kan op diverse plaatsen, bijvoorbeeld op de zuivering, maar ook uit het slib – en zelfs uit de assen van de slibverbrandingsprocessen. Janssen: “Op de RWZI in Hoensbroek bekijken wij nu de mogelijkheid om fosfaat terug te winnen in de vorm van vivianiet. Vivianiet kan mogelijk worden ingezet als meststof of als grondstof voor de kunstmestindustrie, maar er zijn ook totaal andere toepassingen denkbaar: bijvoorbeeld als brandvertragers of als alternatief opslagmedium voor lithium in batterijen.”  De bevindingen van de RWZI in Hoensbroek worden gedeeld binnen de Energie- en Grondstoffenfabriek: een gezamenlijk initiatief waarin 21 Nederlandse waterschappen samenwerken aan het winnen van energie en grondstoffen uit afvalwater. "Daar wordt niet alleen onderzoek verricht naar het terugwinnen van fosfaten en stikstof (nutriënten), maar ook naar het winnen van cellulose, bioplastics en vetzuren, kaumera, biomassa, energie – en zelfs water.”  Lees ook: Aardgas winnen uit rioolwater met filtersysteemBron & Beeld: Waterschapsbedrijf Limburg