Eva Segaar 22 april 2022, 13:00

Suzanne van Straaten van Sprinklr heeft een hekel aan 'plofplanten'

Suzanne van Straaten is oprichter van Sprinklr, een bedrijf dat biologische tuin- en kamerplanten verkoopt. Zo gaat ze de strijdt aan met de bespoten planten uit de tuincentra. “De Nederlandse sierteelt is onnodig schadelijk voor het klimaat”

51162414362 bbc74bc1a1 c Suzanne van Straaten (links) met collega Liedewij Loorbach.

De planten en bloemen die wij uit de winkel en het tuincentra halen, zijn vaak bespoten met pesticiden. Dat is een van de redenen dat insecten wereldwijd uitsterven, en daarmee biodiversiteit verminderd. Van Straaten begon daarom Sprinklr. Daar worden biologische tuinplanten en duurzaam gekweekte kamerplanten verkocht. Die zien er niet altijd perfect uit, maar moet je volgens Van Straaten ook helemaal niet vergelijken met ‘de plofplanten uit de kas’.

Wat is biodiversiteit en waarom is het belangrijk?

Hoe zorg jij voor snelle verduurzaming?

Sprinklr is een webshop voor biologische tuinplanten en kamerplanten. Onze missie is het vergroten van het aandeel biologische kweek en het duurzaam vergroenen van Nederland. Het is helaas nog steeds zo dat de meeste planten die je koopt in een tuincentrum verwarmd zijn in grote kassen en bespoten zijn met pesticiden die schadelijk zijn voor insecten. De sierteelt, waar Nederland internationaal een grote speler is, is onnodig schadelijk voor het klimaat vanwege het energiegebruik, en de biodiversiteit vanwege het gebruik van pesticiden. De politiek weigert regels op te leggen die nodig zijn, en de industrie blijft maar zegen dat biologisch telen te ingewikkeld is en niemand het wil kopen. Wij willen die cirkel doorbreken. Door te laten zien dat er wel mensen bereid zijn te betalen voor planten die opgekweekt zijn zonder warmte en gif. En door biologische kwekers te helpen groeien.”

Suzanne van Straaten: “Omdat ik een optimist ben, ben ik met meerdere onsucsesvolle proefbalonnetjes misschien iets te lang doorgegaan.”

Wat is daarvan de impact op biodiversiteit?

“Planten zijn in de basis erg belangrijk. Niet alleen voor het oog, in een stad waar het grijs en grauw is. Ze doen het ook goed in een veranderend klimaat, omdat ze overtollig regenwater opvangen en verkoelen bij extreme hitte. En insecten die de bloemen en planten bestuiven kunnen er goed leven. Dat is waarom ik Sprinklr ben begonnen. In 2016 las ik een rapport dat het dramatisch gesteld is met onze biodiversiteit. En er was onderzoek gedaan waaruit bleek dat alle planten uit het tuincentrum waren bespoten met pesticiden – ook de planten met eigenschappen die juist goed zijn voor bijen en vlinders. Biologische planten zijn niet bespoten en verhogen daarmee de biodiversiteit. Steeds meer mensen zijn zich daarvan bewust, en weten dat ze die planten bij ons kunnen bestellen. En als er meer mensen voor biologisch kiezen, creëren we vanzelf een beweging, want dan gaan kwekers ook meer biologisch kweken.”

Waar heb je spijt van?

“Omdat ik een optimist ben, ben ik met meerdere onsucsesvolle proefbalonnetjes misschien iets te lang doorgegaan. Toen werd gevraagd of wij onze planten niet op Amsterdam Centraal in een pop-up store wilde verkopen, gingen we dat natuurlijk doen. Maar ik kwam er al snel achter dat niemand een plant koopt als hij een trein moet halen. Ook ben ik erachter gekomen dat retail voor ons een lastig verkoopkanaal is, omdat biologische planten er anders uitzien dan gekweekte planten. Die gekweekte varianten zijn al zo groot, en dat kan alleen doordat het is opgekweekt in een kas en er daarom perfect uitziet. Een plofplant noem ik dat. Maar daar wordt het dus ook veel bespoten en het kost veel energie. Als je het in de natuur kweekt is het soms ook minder weer en groeit het langzamer. De inhoud is top en veel bestendiger, maar de buitenkant is niet perfect. Maar dat weet je niet als je er langsloopt. Retail is daarom een enorme verspilling van tijd en energie geweest. Maar het heeft ook geholpen te komen waar we nu zijn.”

Lees ook: Hoe zit het met biodiversiteit onder zonnepanelen?

Ben je tevreden met wat je zelf al bereikt hebt?

“Ik ben enorm trots op Sprinklr. Niet alleen groeien we hartstikke hard, waarmee we laten zien dat het echt anders kan. We creëren voor iedereen die met ons in aanraking komt toch ook het gevoel dat hun keuze er toe doet. Je bent onderdeel van een verandering.

Als bedrijf zitten we in de transitie naar een Steward Ownership, wat betekent dat alle winst van het bedrijf terugvloeit naar de missie. Dat is best lastig als je bij de start investeringen nodig had en dus ook traditionele aandeelhouders in je bedrijf hebt. Want bij de banken hoef je met deze ideeën niet aan te kloppen. Wij proberen de aandeelhouders die ook met de lange termijn missie bezig zijn te laten zitten, en anderen die er meer voor het geld inzitten, te verleiden om eruit te gaan. Want zij snappen ook wel dat wij niet het bedrijf zijn waar je een grote exit maakt. Ons doel is ook niet om verkocht te worden. We gaan voor die lange termijn.”

Welk lange termijn doel heb je voor ogen?

“Onze missie is het vergroten van het aandeel biologische kweek én het duurzaam vergroenen van Nederland. Ik zou willen dat iedere persoon die planten koopt, weet wat het verschil is tussen biologisch en niet-biologisch. En dat meer dan de helft kiest voor biologisch en daar op een of andere wijze makkelijk aan komt. Of dat nu via ons is, of via het tuincentrum. Dan ben ik wel tevreden.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Matthijs Westerwoudt maakt thee van 'onkruid': "Onze hang naar leiderschap heeft ervoor gezorgd dat we onszelf boven de natuur stellen"

Met Wilder Land stimuleert Westerwoudt boeren om hun onkruid te laten staan. Van die kruiden, zoals kamille en weegbree, wordt kruidenthee gemaakt. Wilder Land betaalt een bedrag voor die kruiden, afhankelijk van hoeveel de boer zelf aan de productie doet. Doel is om de regeneratieve Unilever te worden: een bedrijf dat in harmonie met de natuur staat en ook zo aan haar producten komt. Hoe zorg jij voor snelle verduurzaming? “Door een verdienmodel voor boeren op biodiversiteit te creëren. Boeren zijn de grootste landgebruikers van Nederland, zo’n 65 procent van onze grond is landbouwgrond. We scoren heel goed op efficiënte landbouw maar bungelen onderaan als het gaat om biodiversiteit. Dat komt omdat we hier veel monocultuur verbouwen. Dat is begrijpelijk, want het is een efficiënte manier om zo goed mogelijk je grond te benutten. De boer verdient aan gras door er melk van te maken, of aan mais voor veevoer. Maar daardoor is het heel intensief voor de bodem, en is er minder plek voor inheemse bloemen kruiden waar insecten zoals bijen en vlinders juist zo afhankelijk van zijn. Ze kunnen op geen enkel bloemetje landen en vallen bij wijze van spreken dood neer als ze daar rondvliegen. Door een duurzame incentive voor biodiversiteit te creëren komen er vanzelf meer insecten. En door dat zo te doen, blijft het niet alleen een hobby voor filantropen. Doordat je eraan kunt verdienen, laat een boer weer onkruid toe op zijn land. En van die paardenbloemen kunnen wij prima thee zetten.” Hoe doen jullie dat? “Door het laagdrempelig te maken, helpen we boeren een stap te zetten richting regeneratief boeren. Dat betekent dat je boert met oog voor de natuur. Veel boeren willen dat ook, maar ze vragen zich af hoe ze daaraan geld kunnen verdienen. Wij helpen ze om die voorwaarden te creëren, waardoor boeren stap voor stap hun land kunnen laten verwilderen. Dat we er thee van maken is pas de eerste stap. Uiteindelijk willen we de regeneratieve Unilever worden. Door meer producten op de markt te brengen die bijdragen aan de biodiversiteit.”De oprichters van Wilder Land, Matthijs Westerwoudt en Daan van Diepen.Wat kun je nog meer maken van onkruid? “De eerste stap is dat we er ook ijsthee van maken. Ook kijken we naar een frisdrankenlijn. Voor de gewassen kijken we steeds naar inheemse soorten die oorspronkelijk in Nederland voorkomen, en wat we daarmee kunnen. Een hazelaar leent zich goed voor hazelnootpasta. En ook dranken als vodka op basis van kruiden. Door het via onze website te verkopen, of bij kleine lokale winkels in de buurt, houden we de keten kort. Want door minder schakels wordt de boer minder uitgeknepen. Doel is om de helft van onze omzet online te halen, en de andere helft via retail en horeca. Onze thee ligt nu al bij veel boerderijwinkels en je kunt het bestellen via Crisp. Langzaamaan weet ook steeds meer horeca ons te vinden.” Welk doel heb je voor ogen? “Als heel Nederland een paar keer per jaar producten van Wilder Land koopt, kunnen we veel boeren helpen en daarmee ook meer biodiversiteit creëren. En het zou mooi zijn als we het concept internationaal kunnen uitrollen. Niet door het te exporteren, maar het concept waarbij je lokaal onkruid kunt verwaarden tot thee. En hoe meer mensen onze thee drinken, hoe meer onkruid wij moeten zaaien bij boeren en hoe meer bijen, vogels en vlinders terugkomen in Nederland.” Welk type leider is daarvoor nodig? “Praten over leiderschap… daarbij denk ik altijd, lekker boeiend! Niet praten maar doen, dat is mijn credo. Zo van: lets go, fix het gewoon. Sowieso heeft het weinig zin om over leiderschap te praten bij een natuurproduct. Je kúnt de natuur namelijk niet opleggen hoe het moet. Onze hang naar leiderschap en controle zorgt er juist voor dat we onszelf boven de natuur gaan stellen. Terwijl dat ons heeft gebracht waar we nu zijn. Ik geloof dat we juist meer onderdeel van de natuur moeten worden om haar te herstellen.”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.