Chantal Blommers 30 juni 2023, 16:00

Textielproducenten vanaf zaterdag zelf verantwoordelijk voor afgedankte kleding

Producenten zijn vanaf 1 juli zelf verantwoordelijk voor afgedankte kleding. Dan gaat namelijk de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) in. Het doel is dat er meer hergebruik, minder verspilling en minder vervuiling.

Adobe Stock 550735413 Afvalbergen van kleding moeten met de UPV voorkomen worden. | Credits: Adobe

Over het invoeren van de UPV wordt al jaren gepraat in Den Haag. De reden laat zich raden: beelden van afvalbergen op verschillende plekken in de wereld tonen wel aan wat er met afgedankte kleding gebeurt. Eerder onderzoek wees uit dat slechts 1 procent van alle kledingstukken wordt gerecycled tot nieuwe kleding. De rest wordt verbrand of gedumpt in armere landen. Door producenten en importeurs nu zelf verantwoordelijk te maken – in plaats van gemeenten en consumenten zelf – moet daar eindelijk verandering in komen.

Alle producenten die kleding en huishoudtextiel op de Nederlandse markt brengen, moeten aan de UPV voldoen. Zij worden nu verplicht een ‘passend innamesysteem’ te organiseren waar consumenten het hele jaar door gratis hun oude textielproducten in kunnen leveren. Producenten zijn zelf verantwoordelijk voor de kosten die nodig zijn om de afgedankte kleding te verwerken. Ook moeten ze jaarlijks verslag uitbrengen over hoeveel producten er op de markt zijn gekomen en hoe aan de UPV-verplichtingen is voldaan.

Vezel-tot-vezel recycling

Bij de UPV horen verschillende doelstellingen. Zo moet in 2025 ten minste 50 procent van het gewicht van de kleding die het voorgaande jaar in de handel werd gebracht worden voorbereid voor hergebruik of recycling. In 2030 moet dat 75 procent zijn. Daarvan moet – in 2030 – tenminste 15 procent worden hergebruikt binnen Nederland. Verder moet vanaf 2025 een kwart van het op de markt gebrachte textiel zo worden bewerkt dat het geschikt is voor vezel-tot-vezel recycling; dat betekent dat het opnieuw kan worden verwerkt in kleding.

Winkelketen en kledingproducent Zeeman zei eerder veel potentie te zien in de UPV. “Het zal de sector stimuleren om stappen te maken naar circulariteit. Grondstoffen zijn schaars en worden duurder. Daarom is het noodzakelijk om circulariteit aan te moedigen en een nieuwe impuls te geven”, zei Arnoud van Vliet, duurzaamheidsmanager bij Zeeman. Waar volgens hem de grootste uitdaging ligt? “Bij voorlichting en recycling. Het is een soort gedragsverandering. Mensen hebben geleerd om batterijen in te leveren en glas naar de glasbak te brengen. Dat moet ook met kleding gebeuren.”

Lees meer:

Britse batterijen: eerste lithiummijn van Verenigd Koninkrijk op komst

De grondstof lithium is onmisbaar in de transitie naar een koolstofvrije wereld. Het metaal is namelijk een hoofdbestanddeel van batterijen voor elektrische voertuigen. Doordat de productie van elektrische voertuigen in de afgelopen jaren flink is opgeschroefd, is ook de vraag naar lithium ontploft. En die zal voorlopig niet dalen; de Europese Commissie verwacht dat de vraag naar lithium tussen 2020 en 2030 met 1.700 procent zal toenemen. De driehoek Van oudsher werd naar een kleine selectie landen gekeken voor de winning van het waardevolle metaal. Bijvoorbeeld naar Chili, Bolivia en Argentinië, die de zogeheten ‘lithium-driehoek’ delen, een gebied in de Atacamawoestijn. Ook Australië is een grote leverancier. Maar aan de voorraden van die landen hebben we in de toekomst niet genoeg, zeker niet als landen net als Chili hun lithiumindustrie gaan nationaliseren. Lithium op eigen bodem Steeds meer Europese landen onderzoeken daarom de mogelijkheden van lokale lithiumwinning. Bijvoorbeeld Portugal, Duitsland en Frankrijk. Nu moet het Verenigd Koninkrijk aan dat lijstje met landen worden toegevoegd. British Lithium en het Franse mijnbouwconcern Imerys gaan samenwerken om de eerste Engelse lithiummijn te realiseren. Uit de mijn zou in totaal 20.000 ton lithiumerts gewonnen moeten kunnen worden, goed voor 500.000 batterijen van elektrische auto’s per jaar. Volgens de samenwerkende bedrijven is dat genoeg om tegen 2030 zo’n twee derde van de batterijen voor het nationale elektrische wagenpark te kunnen produceren. In dat jaar moeten alle verkochte auto’s in het VK een CO2-uitstoot hebben van nul. Britse lithium in 2028? Het voorstel van British Lithium en Imerys is inmiddels goedgekeurd door de Britse overheid. Volgens de Engelse staatssecretaris Kemi Badenoch draagt de aanleg van de mijn bij aan de nationale toevoer van noodzakelijke metalen. Imerys gokt dat de winning rond 2028 kan gaan beginnen. Meer over lithium: Lithium batterijen repareren in plaats van recyclen: deze start-up deed het vorig jaar 25.000 keerHoe slecht is lithium voor het milieu?‘Lithium-zvavelbatterij van Duitse start-up heeft 300 procent meer bereik’