Teun Schröder
11 juli 2021, 09:23

Waarom kleding wassen op een lage temperatuur kan en moet

Nederlanders doen gemiddeld zo’n drie wasjes per week en verbruiken daarmee ongeveer 150 liter water. Ruim de helft van de mensen doet de bonte was op 40 °C. En dat is niet nodig, zegt schoonmaakmiddelengigant P&G. Want door kouder te wassen besparen consumenten energie en verkleinen ze hun ecologische voetafdruk. Maar hoe breek je als bedrijf in op de gewoonten van mensen?

Wassen duurzaam adobe stock 60 procent van de milieu-impact van wasmiddelen ligt bij het gebruik van de consument. | Beeld: Adobe Stock

Procter & Gamble (P&G) is een van de grootste leveranciers van huishoudelijke schoonmaakmiddelen en verzorgingsproducten en staat op de lijst van bedrijven met de grootste omzet (plek 53). P&G heeft 23 merken waaronder bekende namen als Dreft, Olaz, Pampers en Ariel.

Klimaatneutraal tegen 2030

Tegelijkertijd is door de enorme omvang en reikwijdte van de producten van P&G de milieu-impact groot. Het bedrijf gebruikt tonnen grondstoffen, energie en verpakkingsmateriaal om ons in onze dagelijkse behoefte te voorzien. Daarom stelde het de laatste jaren een aantal ambitieuze doelen om de voetafdruk te verkleinen. Zo wil P&G in 2030 het gebruik van virgin (nieuw) plastic halveren. Tegen die tijd zijn verpakkingen 100 procent recyclebaar of hervulbaar. Tegen het einde van dit decennium wil P&G zijn bedrijfsactiviteiten klimaatneutraal hebben. Het bedrijf heeft zich, goedgekeurd door de wetenschappelijke Science Based Targets, gecommitteerd aan het doel om de opwarming van de aarde tot 2 graden te beperken.

Energieverbruik bij de consument

Met deze maatregelen dekt de verzorgingsgigant directe uitstoot (scope 1) en uitstoot van ingekochte energie (scope 2) af. Maar hoe zit dat met indirecte uitstoot, veroorzaakt door het gebruik van producten door de consument (scope 3)?

De afgelopen jaren deed P&G life cycle assessments (LCA), een methode om de totale milieubelasting van een product te berekenen van wieg tot graf. “Recent hebben we al onze wasmiddelen onder de loep genomen”, vertelt Guillaume Lebert,  R&D duurzaamheidexpert bij P&G, in een videogesprek vanuit het P&G Brussels Innovation Center. “En wat bleek? Zo’n 40 procent van de ecologische voetafdruk ligt bij onze eigen bedrijfsactiviteiten, zoals grondstofwinning, productie en transport. De overige 60 procent komt voort uit het energieverbruik van consumenten die onze wasmiddelen gebruiken. Hier ligt dus een enorme kans voor milieuwinst.”

Van 40°C naar 30°C

Lebert en zijn team berekenden dat het tonnen CO2 scheelt als mensen op een lagere tempratuur wassen. Daarom wil P&G zijn klanten aanzetten om de wasjes die ze normaal op 40° graden doen, voortaal op 30 graden te doen. Lebert: “Als alle Europese gezinnen de wastemperatuur van 40 naar 30° graden zouden verlagen, zou dit tot 3,5 miljoen ton CO2 kunnen besparen, het equivalent van 2 miljoen auto's. “

Door technologische innovaties zijn de wasmiddelen van P&G inmiddels goed in staat om kleding op 30° graden fris en schoon te wassen, zegt Lebert. “Dit is uiteraard belangrijk. Want als mensen ervaren dat was minder schoon wordt met een koudere tempratuur, gaan ze gewoon weer op 40° graden wassen.”

En nee, dat je met een schoonmaakmiddel kouder kan wassen, betekent niet dat het wasmiddel agressievere stoffen bevat waar waterzuiveringen weer last van hebben. “Dat is precies de crux van een LCA”, vertelt Lebert. “Je houdt alle radertjes waaraan je kan draaien in de gaten als je ergens een aanpassing maakt. De kunst is om de totale footprint omlaag te brengen; niet om milieuwinst te boeken op één fase, ten koste van een andere.”

Vijf graden in vijf jaar

Maar met de wetenschappelijke onderbouwing van CO2-uitstoot is P&G er nog niet. “De grootste uitdaging ligt bij het beïnvloeden van het ‘wasgedrag’ van de consument”, weet ook marketing director van P&G Louis Daoust die inbelt vanuit Parijs. “Het gaat om een minieme aanpassing, maar wel één in een hardnekkige routine.”

Dus hoe pak je dit aan? Daoust: “In de eerste plaats informeren we de consument. Dit doen we met tv-reclames en aanduidingen op onze verpakkingen. Ook zijn we voor het online verspreiden van ons verhaal de samenwerking aangegaan met National Geographic. Zij weten als geen ander het belang van milieumaatregelen en kunnen onze boodschap kracht bijzetten.” Volgens Daoust is het extra belangrijk dat P&G ook jongeren aanspreekt. “Zij zijn degenen die het vanaf het begin goed moeten doen.” P&G hoopt de komende vijf jaar de gemiddelde wastemperatuur vijf graden naar beneden brengen. Het bedrijf kan dit het met behulp van consumentenonderzoek monitoren.

Waar ligt de verantwoordelijkheid

Dat P&G een beroep doet op consumentengedrag in het halen van klimaatwinst is een trend die we steeds vaker zien. Zo schreef Change Inc. onlangs nog over Nespresso die zijn klanten oproept meer te recyclen. Dit roept de vraag op waar de verantwoordelijkheid van de producent stopt en die van de consument begint. “Consumenten hebben in dit geval de mogelijkheid om actief hun steentje bij te dragen”, zegt Daoust. “Maar het is in de eerste plaats onze verantwoordelijkheid om de kennis die leidt tot klimaatwinst met de consument te delen. In mijn ogen zijn consumenten vaker dan vroeger op zoek naar antwoorden op de vraag hoe ze kunnen helpen aan het klimaatprobleem. Wassen op een lagere temperatuur is een kleine, maar potentieel zeer impactvolle bijdrage.”

Lessen voor de toekomst

Met alleen deze twaalf maanden durende campagne stopt de inspanning van P&G niet, vertelt Lebert. “Nog steeds ligt 40 procent van de ecologische voetafdruk bij ons. We zullen dus ons best blijven doen om dit te verlagen, hoe klein de milieuwinst ook is. Daarnaast blijven we sleutelen aan de chemische formule van onze wasmiddelen, zodat het in de toekomst mogelijk is om op nog koudere temperaturen te wassen.”

Ook neemt Lebert de kennis opgedaan in de LCA van wasmiddelen mee naar andere productdivisies van P&G. “Als mensen minder energie verbruiken door kouder te wassen, is er waarschijnlijk ook klimaatwinst te boeken bij onze vaatwasser- en doucheproducten. We blijven de wetenschappelijke inzichten van de LCA’s gebruiken om onderdelen in de toeleveringsketen bij te schaven. Zo behalen we ons doel van een klimaatneutraal P&G.”

Een shirt zonder wrok: dit zijn de meest verantwoorde modemerken

Fashion Revolution meet de transparantie van bedrijven op een aantal factoren, van arbeidsomstandigheden van medewerkers tot de milieudruk van hun kleding en de mate van recycling. Daarnaast keek de index dit jaar extra naar de gevolgen van de pandemie, en in hoeverre bedrijven daardoor minder oog hadden voor hun medewerkers en het milieu. Ook gendergelijkheid en duurzaam materiaalgebruik kregen dit jaar extra aandacht.Fashion Revolution bekijkt de 250 grootste modemerken ter wereld. Dit zijn de bedrijven die de meeste impact kunnen maken, hoewel er natuurlijk tal van kledingbedrijven zijn die kleinschaliger het goede voorbeeld geven (zoals Yumeko en Mud Jeans). Dit is de top 5: OVSDit Italiaanse kledingmerk, dat jaarlijks meer dan 1,5 miljard euro omzet, voert de lijst aan. Zij scoren gemiddeld 78 procent qua transparantie. Daardoor steken ze met kop en schouders uit boven het gemiddelde, dat op slechts 23 procent ligt. OVS zegt op de website dat in 2025 90 procent van de kleding een kleinere voetafdruk moet hebben dan het had in het vorige decennium. Daarnaast moet het katoen minimaal voor 85 procent biologisch zijn en moeten spullen van spijkerstof met zo min mogelijk water worden geproduceerd. Sinds 2016 heeft OVS ook een recycleprogramma, waar je gebruikte kleding bij het bedrijf in kan leveren; jaarlijks komt er zo 1200 ton terug. H&MDeze modegigant oogste de laatste jaren veel kritiek als een van de grootste daders op het gebied van fast fashion: kleding die gemaakt is om kort te dragen dan weer weg te gooien. Maar H&M betert zijn leven: er komt meer biologisch katoen in de winkels, het moedigt klanten aan om kleren te repareren, bezorgt met elektrische vervoersmiddelen en heeft zelfs een speciale recyclingmachine, die kleding terugbrengt tot de oorspronkelijke materialen. The North Face en TimberlandOp een gedeelde derde plek staan twee bekende merken: The North Face en Timberland. Ze scoren 66 procent volgens Fashion Revolution. Timberland profileert zich graag met het feit dat de schoenen heel lang mee gaan. Dat is een vorm van duurzaamheid, want als je lang met een paar doet ontstaat er minder afval. The North Face scoort qua ‘commitments’ voor de toekomst, hoewel ze op dit moment nog weinig vergaande duurzame maatregelen hebben genomen in hun bedrijfsvoeren. C&A en VansOp een gedeelde vierde plek: Hollands Glorie in de vorm van C&A en het Amerikaanse skatemerk Vans. C&A heeft een uitgebreide duurzaamheidspagina, waar valt te lezen dat het zowel qua klimaat iets doet (door zich aan te sluiten bij initiatieven voor beter katoen), als voor de mensen. Dat laatste moet wel ‘in overleg met de toeleveranciers’. C&A scoort relatief hoog voor een kledingzaak die het goedkopere deel van de markt bedient. Maar juist omdat het zo’n grote impact heeft, en transparant probeert te zijn over wat er wel en niet mogelijk is, staat het hoog. Zeeman en HemaHoewel ze de top 5 niet halen, staan twee andere Nederlandse bedrijven ook expliciet genoemd in de samenvatting van Fashion Revolution: Zeeman en HEMA. De eerste is een van de grootste stijgers ten opzichte van vorig jaar. De tweede daalt juist. Waar dat aan ligt, zegt de lijst niet. Vermoedelijk heeft HEMA het slecht gedaan tijdens covid of was het niet transparant over hoe het met de pandemie omging. Zeeman steeg met maarliefst 13 procent; mogelijk omdat het sinds de vorige meting het akkoord van Bangladesh, voor betere omstandgheden in de modesector, ondertekende. De merken staat nu op 36 (HEMA) en 23 (Zeeman).Al met al laat het rapport vooral zien dat de sector als geheel nog veel te doen heeft. De gemiddelde score was 23 procent, en bekende merken als Fila, Mexx, New Yorker en DKNY scoorden allemaal 0 procent. Volgens Fashion Revolution is openheid over waar je de kleding vandaan haalt, wat de uitstoot is en hoe je omgaat met mensen de eerste stap naar een duurzamere industrie. Als de bedrijven zelfs op het gebied van transparantie blijven steken, kan het lang duren voor deze sector helemaal duurzaam is.