Van plastic flesjes tot vuilniszakken: veel is gemaakt van polyetheen (PE), een plasticsoort die er in de natuur eeuwen over doet om af te breken. De kleine stukjes plastic zijn bovendien een gevaar voor de gezondheid van mens en dier.
Er wordt daarom veel onderzoek gedaan naar alternatieven die dezelfde eigenschappen hebben, maar wel biologisch afbreekbaar zijn. Dat blijkt een grote uitdaging. Een speciaal soort polyester is in theorie wel in staat om afgebroken te worden, maar in de praktijk gebeurt dat nauwelijks door hun waterafstotende eigenschappen en de manier waarop de deeltjes in het materiaal zijn geordend.
Een speciale bijensoort kan de materiaalontwikkelaars weleens inspiratie geven, schrijven Amerikaanse wetenschappers in een nieuw onderzoeksrapport. De colletes inaequalis, in het Engels ook wel de cellophane bee genoemd, kan namelijk z’n eigen plastics produceren. En die zijn wél bio-afbreekbaar.
Opmerkelijk
Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoogschiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.
Bio-afbreekbare plastics
De Noord-Amerikaanse bijensoort legt haar eitjes niet in een bijenkorf, maar in ondergrondse nesten. Elk eitje wordt omhuld in een vloeistof uit het achterlijf van het vrouwtje, dat na afscheiding in een dunne, doorzichtige laag verandert. Die laag – driekwart polyester en de rest zijde – moet de larve beschermen.
Dat materiaal lijkt in de buurt te komen van bio-afbreekbaar polyetheen, schrijven de onderzoekers. Het is sterk, maar na slechts vier maanden in de bodem is het aandeel polyester bijna gehalveerd. Ook na jaren van nesten bouwen heeft het materiaal zich niet opgehoopt in de bodem.
Hoe dat komt, moeten de wetenschappers nog onderzoeken. Waarschijnlijk heeft het te maken met de specifieke structuur van het materiaal. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat het bio-afbreekbare plastic is opgebouwd uit ketens van verschillende lengtes, waardoor het materiaal slechter bestand is tegen invloeden van buiten. Een andere optie is dat het plastic zo snel wordt afgebroken door speciale eiwitten in microben in de bodem.
Het duurt dus nog wel even tot de mens het ‘bijenplastic’ kan namaken. Maar als dat lukt, is het mogelijk de sleutel tot sterke polyetheenachtige plastics die goed afbreken. De onderzoekers noemen het in elk geval vast ‘een template voor de volgende generatie bio-afbreekbare PE-achtige polymeren’.
Lees ook:
- Van bioplastics tot duurzame vliegtuigbrandstof: Delfzijl hotspot voor nieuwe economie
- Plasticrecycler uit Eindhoven mikt op ruim 5 keer zo grote capaciteit: ‘Interesse in circulair plastic neemt toe’
- Zo maakt Droppie een verdienmodel van afval: ‘Plastic kan bij ons wél weer een voedselverpakking worden’
