Jeroen de Boer
13 november 2026, 11:16

Opmerkelijk: Ruim 300 meter lang Amerikaans schip wordt grootste kunstmatige rif ter wereld

Het voormalige Amerikaanse passagierschip SS United States heeft een nieuwe bestemming gekregen als kunstmatig rif voor de kust van Florida. Het schip heeft meer dan vijftig jaar liggen wegkwijnen in havens en kan nu dienst doen als habitat voor marien leven.

De SS United States is afgezonken om te dienen als kunstmatig rif voor oceaanleven. | Credits: Getty Images

Het iconische Amerikaanse passagierschip SS United States is deze week afgezonken, ruim 40 kilometer voor de kust van Florida. Het schip, dat in 1952 werd geïnaugureerd voor trans-Atlantische lijndiensten, krijgt hiermee een nieuwe bestemming als kunstmatig rif voor oceaanleven.

De nieuwe rustplaats van de 302 meter lange oceaanstomer bevindt zich op ongeveer 55 meter diepte, op de oceaanbodem. Vanaf het bovendek bedraagt de afstand tot het oppervlaktewater ongeveer 17 meter.  De SS United States wordt door zijn omvang het grootste artificiële rif ter wereld, schrijft New Atlas.

In de jaren 1950 stond het schip bekend als het grootste Amerikaanse vaartuig voor lijndiensten. De Amerikaanse regering droeg met subsidies flink bij aan de financiering van de bouw, ook omdat het supersnelle schip in de jaren van de Koude Oorlog mogelijkheden bood om met wat aanpassingen dienst te doen als marineschip.

De buitenconstructie van het schip werd grotendeels gemaakt van aluminium, om te besparen op het gewicht. Voor de brandveiligheid werden zo veel mogelijk constructiematerialen als metaal, glasvezel, plastics, asbest en glas gebruikt. De enige houten voorwerpen aan boord waren het vleeshakblok voor de dienstdoende koks van het schip, de teakhouten lijst op de romp en twee mahoniehouten vleugels voor de muzikale activiteiten.

De SS United States heeft 17 jaar dienst gedaan en kon ongeveer drieduizend passagiers meenemen. In 1969 werd het oceaanschip uit de vaart gehaald, mede vanwege de snelle opkomst van de passagiersluchtvaart voor langeafstandsreizen.

Daarna bleef het schip decennialang in de haven van Philadelphia liggen. Er kwamen plannen voorbij om het schip te transformeren tot een cruiseschip, hotel of drijvend museum. Maar door ruzies en rechtszaken over schulden kwam daar uiteindelijk niets van terecht.

Opmerkelijk

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoogschiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. bijzondere vondsten en ontwikkelingen.

Oceaanschip krijgt nieuwe functie als kunstmatig rif

In 2024 is het schip gekocht door Okaloosa County. De bestuurlijke regio in de staat Florida betaalde één miljoen dollar om het een nieuwe bestemming te geven als kunstmatig rif. Daarvoor moest nog wel flink wat werk worden verzet.

De twee 19 meter hoge schoorstenen, de radarmast en al het interieur zijn verwijderd, en in de schotten van het schip zijn gaten gezaagd. Ook moesten resterende vaten met brandstof en overige milieuvervuilende materialen uit het schip worden gehaald. Het resterende metalen geraamte mocht worden afgezonken.

Het gebruik van afgedankte schepen als kunstmatig rif moet volgens de ‘London Convention’ van 1972 aan strenge voorwaarden voldoen om vervuiling van de mariene omgeving te voorkomen. De VS hebben zich daaraan gecommitteerd via nationale wetgeving.

Betrokken experts van Okaloosa County verwachten dat de SS United States als habitat kan dienen voor zeeleven. Koraal, zeepokken en anemonen kunnen zich op roestige oppervlakken vestigen. Vissoorten als de rode snapper, tandbaars, makreel en tonijn kunnen hun intrek nemen in de de restanten van hutten, dans- en eetzalen en de theaters van het schip.

Voorzitter Susan Gibbs van de SS United States Conservancy, tevens kleindochter van ingenieur William Francis Gibbs die het schip ontwierp, hoopt dat er een ‘levendige en dynamische mariene leefomgeving’ in en rond het metalen geraamte ontstaat , laat ze weten aan Interesting Engineering.

Lees ook:

Wie koopt de oogst uit voedselbossen? Scale-up Fruitslagers waagt de gok

De Japanse sierkwee, de Franse uiensoepboom, de Szechuanpeper. Ooit van gehoord? Waarschijnlijk wel als je ooit in een voedselbos bent geweest.Voedselbossen worden steeds populairder. De totale oppervlakte van Nederlandse voedselbossen is in vijf jaar tijd zelfs vertienvoudigd. Het is een alternatieve vorm van landbouw die niet bestaat uit monoculturen of wisselteelten, maar uit een gemengd landschap van bomen, struiken, kruiden en bodembedekkers.Het idee: een ecosysteem dat goed is voor de bodem en de biodiversiteit, en waar de mens van kan blijven oogsten. Van voedselbos tot siroop en wijn In de praktijk worden er veel vraagtekens gezet bij de financiële levensvatbaarheid van voedselbossen. De oogst is vaak arbeidsintensief, en de grote diversiteit maakt ook dat er met veel verschillende afnemers gewerkt moet worden − als die al geïnteresseerd zijn in relatief kleine oogsten. Bovendien is niet alles wat goed is voor bodem en dier ook populair bij de mens.Voedingsbedrijf Fruitslagers gooide zijn inkoopmodel om en helpt voedselbosboeren om hun model financieel gezond te maken. 'We verwerken hun oogst tot iets wat de consument herkent.'De scale-up is vooral bekend van zijn label Roze Bunker: in Culemborg wordt zo'n 4.000 liter siroop per week geproduceerd. Daarnaast worden er alcoholvrije wijnen en spirits gemaakt, en voedselproducten als tempeh. Waar het bedrijf voorheen vooral afgedankt fruit en andere reststromen verwerkte, wordt er nu ook gekeken naar de oogsten van Nederlandse voedselbossen, zegt commercieel directeur Lynn Holsheimer op een evenement in Rotterdam.[caption id="attachment_189041" align="alignright" width="300"] De ponzu op basis van Japanse sierkwee. | Credits: Fruitslagers[/caption]'Neem de Japanse sierkwee. Dat is een gewas dat vaak vanuit ideologie wordt geplant; voedselbossen hangen er vol mee. Maar een markt is er nog niet voor.' Fruitslagers verwerkte de vruchten daarom in ponzu, een friszure Japanse saus. Uiteindelijk moet de sierkwee ook worden verwerkt in de populaire citruslimonade van Roze Bunker.Het bedrijf werkt het liefst met gewassen die in meerdere voedselbossen staan, zodat er altijd voldoende oogst is. 'Als het om kleinere hoeveelheden gaat, zal het nooit het belangrijkste ingrediënt in één van onze producten worden', zegt Holsheimer. Wel kan het in dat geval nog worden toegepast als smaakmaker. 'Denk aan de Szechuanpeper. Een klein beetje daarvan zorgt al voor net die extra pit.' Commercieel activisme Fruitslagers doet aan 'commercieel activisme', zegt Holsheimer, en koopt dus vanuit idealisme in bij voedselbosboeren. Toch is dat niet altijd makkelijk. Holsheimer: 'Wij ontwikkelen producten op basis van wat er op een bepaald moment beschikbaar is uit voedselbossen. Daar kunnen we veel creativiteit in kwijt. Maar het systeem is er niet op ingericht. Als we een receptuur aanpassen, moeten we er bijvoorbeeld ook voor zorgen dat alle ingrediëntenlijsten bij de groothandels weer geüpdatet worden.'Ook de logistiek is een uitdaging. Veel producenten hebben één of een beperkt aantal leveranciers, maar Fruitslagers werkt met relatief kleine oogsten uit voedselbossen in het hele land. 'In principe halen we grote ladingen op, terwijl kleine batches bezorgd moeten worden', zegt Holsheimer. Lachend: 'In de praktijk is het vaak wat meer houtje-touwtje. Dan is het meer van: komt iemand deze week toevallig nog in Goes?'Dan, serieuzer: 'Met alles wat we doen werken we aan een nieuw voedselsysteem. Voedselbossen hebben veel potentie. De eerste voedselbossen zijn nu volwassen, veel andere zijn nog in aanbouw. Er is voor ons veel groei mogelijk.'[caption id="attachment_189042" align="alignnone" width="900"] Fruitslagers bij voedselbos Haarzuilens, met commercieel directeur Lynn Holsheimer in het midden. | Credits: Fruitslagers[/caption] 'Matcha' uit Nederland Een deel van de oogst uit voedselbossen ligt voor de hand: vruchten, noten, kruiden. Maar Fruitslagers experimenteert ook met het verwerken van de bladeren. Vorige maand lanceerde het bedrijf bijvoorbeeld een 'botanical matcha': een product dat lijkt op het populaire Japanse matchapoeder, maar dan gemaakt van jonge bladeren van Nederlandse loofbomen.Ook de bladeren van onder meer de zwartebessenstruik zijn eetbaar, weet Holsheimer. Het snoeien daarvan gaat bovendien sneller dan bessen plukken. Fruitslagers maakte er een olie en rosé van. Het commercieel activisme komt weer naar boven: 'Wat als bladeren plukken een verdienmodel kan worden voor biologische bomentelers?' Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.Lees ook:Hoe voedselproblemen worden opgelost in frisdranksiroop Anders boeren: voedselbos in Geldermalsen levert voedsel én natuur op Biodiversiteit is ondergeschoven kindje bij bedrijven: nieuwe 'managementtaal' voor de natuur zou helpen