Nederland dubt al een aantal jaar over de invoering van een bijmengverplichting voor groen gas, ook wel biomethaan genoemd. Dinsdag besloot de Tweede Kamer dat die er in 2027 inderdaad gaat komen. Het idee is dat groen gas kan bijdragen aan de eigen gasproductie en zo onze importafhankelijkheid kan verminderen. Bovendien is de CO2-voetafdruk van biogas lager dan die van fossiel aardgas.
De bijmengverplichting voor biomethaan − dat wordt gewonnen uit mest en andere biologische reststromen − komt erop neer dat gasleveranciers een bepaalde hoeveelheid groen gas per jaar moeten inkopen. Door deze vraagcreatie wordt de productie van biomethaan gestimuleerd.
De bijmengverplichting moet de energiemix in Nederland duurzamer maken, maar er is ook kritiek. Energieleveranciers stellen bijvoorbeeld dat de meerprijs van biomethaan zal worden doorberekend aan huishoudens en bedrijven. Dat zorgt voor een hogere energierekening voor gasgebruikers. Dat kan problematisch zijn voor huishoudens met lagere inkomens die moeilijk van het gas af kunnen.
Energieleveranciers hadden daarom liever gezien dat producenten van biomethaan directe subsidies zouden krijgen, om zo groen gas te kunnen leveren tegen vergelijkbare prijzen als die van fossiel aardgas.
Een ander tegenargument kwam van onder andere PRO Nederland. Die partij had bedenkingen over de bijmengverplichting voor groen gas, omdat mest hiervoor een belangrijke grondstof is. PRO vreesde dat het stimuleren van biomethaan leidt tot het in stand houden van vervuilende agrarische activiteiten met een hoge mestproductie. Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei heeft inmiddels toegezegd maatregelen te nemen als sprake is van ongewenste effecten.
Biomethaan in Nederland
Als je naar de cijfers kijkt, is de rol van biomethaan vooralsnog bescheiden. Dat geldt voor zowel Nederland als de Europese Unie.
De binnenlandse gasconsumptie van de industrie, elektriciteitscentrales, woningen en gebouwen lag in Nederland afgelopen jaar op 27 miljard kuub. Nederland is een belangrijk doorvoerland voor aardgas, met zowel een hoge import als export. Maar sinds het sluiten van het grote Groningenveld is de eigen productie beperkt. Kleine aardgasvelden leverden afgelopen jaar 9,3 miljard kuub gas.
De ontwikkeling van biomethaan gebeurt in Nederland nog op relatief kleine schaal, met een totale productie van 336 miljoen kuub in 2025. Dat is dus net iets meer dan 1 procent van de binnenlandse gasconsumptie.
De Nederlandse overheid wil de productie van biomethaan via de bijmengverplichting opvoeren naar 840 miljoen kuub in 2031. Afgezet tegen de huidige gasconsumptie zou dat ongeveer 3 procent zijn. Het idee is echter dat meer bedrijven en huishoudens de komende jaren van het gas af gaan, waardoor de binnenlandse gasconsumptie en daarmee ook de importafhankelijkheid dalen.
Zo presenteerde de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie afgelopen maart een plan om het fossiele gasverbruik binnen vijf jaar met 10 miljard kuub te verlagen. Dat vraagt om een reeks maatregelen, van betere isolatie van woningen en de uitrol van warmtepompen en warmtenetten, tot versnelde uitbreiding van de capaciteit van wind- en zonne-energie. En ook ‘een offensief voor de productie van groen gas’.
Grafiek van de week
Voor de transitie naar een duurzame economie is meer nodig dan alleen rationele argumenten. Maar cijfers zeggen wél heel veel. In een wereld waarin je wordt overspoeld met informatie is het vaak lastig om te bepalen wat echt belangrijk is. In de rubriek ‘Grafiek van de week‘ licht Change Inc. op een visuele manier een onderwerp uit dat substantiële impact heeft op duurzame transities.
EU wil productie biomethaan fors opvoeren
Het beeld in Europa is vergelijkbaar met dat in Nederland, alleen met grotere getallen. Afgelopen jaar lag de consumptie van aardgas in de EU op 339 miljard kuub. De eigen gasproductie bedroeg 33 miljard kuub, dus ongeveer 10 procent van de totale consumptie. De importafhankelijkheid van de EU als geheel (90 procent) is daarmee nog groter dan die van Nederland (70 procent).
In 2025 lag de totale productie van biomethaan in de EU volgens de European Biogas Association op 7 miljard kuub. Dat komt neer op iets meer dan 2 procent van het Europese verbruik van gas.
De Europese Unie heeft op het gebied van biommethaan serieuze ambities en mikt op een productie van 35 miljard kuub in 2030. Afgezet tegen de huidige consumptie zou dat neerkomen op ruim 10 procent. Maar ook hier geldt dat de grootste slagen gemaakt moeten worden met afbouw van het gasverbruik via elektrificatie, duurzaam warmtegebruik en voor de industrie CO2-arme varianten van waterstof.
