Als het jaar 2026 één ding duidelijk maakt, is het dat hernieuwbare energie steeds meer een strategisch alternatief wordt voor fossiele brandstoffen zoals olie en gas. Vooral landen die olie en gas importeren hebben gemerkt hoe onprettig het is om voor hun energievoorziening afhankelijk te zijn van hoge brandstofprijzen en onzekerheid over het aanbod. Mede hierdoor verwacht energieagentschap IEA dat het vermogen van zonne- en windenergie de komende jaren fors blijft toenemen.
In rapport Renewables 2026 vallen een paar trends op. De afgelopen jaren was al duidelijk dat zonne-energie van alle hernieuwbare bronnen het snelst opschaalt. Dalende prijzen van zonnepanelen en het feit dat uitbreiding met kleine, modulaire eenheden relatief eenvoudig is, dragen daaraan bij. De markt voor zonne-energie is hierdoor minder afhankelijk van overheidsplanning dan windparken en waterkrachtcentrales.
Zonne-energie wordt nummer één bij levering hernieuwbare elektriciteit
Volgens nieuwe prognoses van de IEA komt er een belangrijke mijlpaal aan. Naar verwachting gaan zonnepanelen vanaf 2028 wereldwijd de meeste elektriciteit leveren van alle hernieuwbare energiebronnen.
Momenteel is waterkracht nog de grootste individuele bron van hernieuwbare elektriciteit. Het aandeel van waterkracht in de mondiale stroomvoorziening lag in 2025 op 14 procent, tegenover 8 procent voor zonne-energie.
In de grafiek hieronder zie je dat de verhoudingen in 2031 naar schatting anders liggen. Zonne-energie is dan de nummer één, met een aandeel van 16 procent in de mondiale elektriciteitsvoorziening, tegenover 12 procent voor waterkracht. Wind op land en zee zijn over vijf jaar samen ook goed voor 12 procent van de mondiale stroomvoorziening.
Doel verdrievoudiging capaciteit hernieuwbare energie
Hernieuwbare energiebronnen dekken momenteel 34 procent van de wereldwijde elektriciteitsvoorziening. Dat aandeel stijgt in de IEA-prognose naar 43 procent in 2031. De rest komt van kernenergie en fossiele energie (elektriciteitscentrales die op kolen of gas draaien).
Het IEA-rapport gaat ook in op een doel dat enkele jaren geleden is gesteld om de capaciteit van hernieuwbare energie te verdrievoudigen in 2030, vergeleken met 2022. Dit werd destijds gezien als één van de randvoorwaarden om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden Celsius.
De analisten van de IEA verwachten dat hernieuwbare energie (zon, wind, waterkracht) de komende jaren fors blijft groeien. Tegelijk schiet het totale vermogen in 2031 in het basisscenario nog ongeveer 1.000 gigawatt tekort, vergeleken met het doel van ruim 11.500 gigawatt aan opgesteld vermogen.
Dat de capaciteit voor hernieuwbare energie in 2031 nog zo’n 10 procent achterblijft bij het doel voor 2030, lijkt niet heel dramatisch. Belangrijk om te beseffen is wel dat groei van hernieuwbare energie maar één van de factoren is die een rol spelen bij klimaatdoelen.
De consensus onder wetenschappers is inmiddels dat het niet meer gaat lukken om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden. Dat blijkt onder meer uit het meest recente Emissions Gap Report van de Verenigde Naties. De belangrijkste oorzaak ligt niet bij hernieuwbare energie, maar bij het feit dat er nog geen serieuze afbouw van het gebruik van fossiele brandstoffen plaatsvindt.
