Maaike Kooijman
27 februari 2026, 07:29

Nieuwsupdate: Europa investeerde € 45 miljard in windenergie en D66 geeft halvering veestapel op

Europa heeft vorig jaar 45 miljard euro geïnvesteerd in extra capaciteit voor windenergie. Verder in het nieuws: Havenbedrijf Rotterdam gaat duurzaamheidsdoelen waarschijnlijk niet halen en ontmantelen windparken veel duurder dan gedacht.

Windmolens op zee in Groningen Tot 2030 zit er nog 151 gigawatt capaciteit aan windenergie in de pijplijn. | Credits: Getty Images

Europa investeerde € 45 miljard in windenergie

Europa heeft vorig jaar 45 miljard euro geïnvesteerd in extra capaciteit voor windenergie. Dat blijkt uit de jaarlijkse statistieken van brancheorganisatie WindEurope. In totaal kwam er ruim 19 gigawatt aan capaciteit bij, waarmee het totaal neerkomt op 304 gigawatt. Opvallend genoeg bevindt de meeste nieuwe capaciteit zich op land. Tot 2030 zit er nog 151 gigawatt in de pijplijn, waarvan een derde in Duitsland.

Hoewel de cijfers een stijgende lijn laten zien, is WindEurope niet alleen maar positief. Ceo Tinne van der Straeten wijst op de gevaren van het potentiële afzwakken van Europa’s emissiehandelsysteem. Donderdag nog pleitte een Italiaanse minister voor opschorting van het systeem. Ook netcongestie en vergunningen blijven een uitdaging.

Lees ook: Grafiek: Zo groeit windenergie op de Noordzee tot 2030

D66 geeft halvering veestapel op

Premier Rob Jetten (D66) heeft in een debat over de regeringsverklaring afstand genomen van eerdere standpunten van zijn partij. In 2019, nog vóór Jetten klimaatminister werd, zei D66 de veestapel in Nederland te willen halveren om het stikstofprobleem op te lossen. Gisteren zei Jetten dat hij ‘die uitspraak niet zou herhalen’, schrijft de NOS.

‘De Nederlandse boeren en de natuur zijn niet geholpen bij weer een paar jaar gepolariseerd debat’, antwoordde Jetten op de vraag van SGP-voorzitter Chris Stoffer. ‘Wij willen het in samenwerking met boeren, provincies en natuurorganisaties gaan aanpakken.’ De nieuwe coalitie wil 20 miljard euro uittrekken voor stikstof, natuur en landbouw. Ze wil doelen voor stikstof, CO2 en water vaststellen per gebied of zelfs bedrijf.

Lees ook: Het coalitieakkoord over klimaat en milieu: stikstoffonds terug, CO2-heffing verdwijnt en Lelystad Airport open

Havenbedrijf Rotterdam in de knel met duurzaamheidsdoelen

Het wordt ‘steeds onwaarschijnlijker’ dat Havenbedrijf Rotterdam zijn duurzaamheidsdoelen voor 2030 behaalt. Dat maakt het haven- en industriecomplex bekend bij publicatie van zijn jaarcijfers. Het wil zijn CO2-uitstoot met 55 procent te verminderen, maar de omstandigheden zitten niet mee. Zo maakte zowel Shell als BP vorig jaar bekend te stoppen met de bouw van een biobrandstoffenfabriek in de haven van Rotterdam.

Eind 2026 wordt CO2-opslagproject Porthos operationeel. Dat gaat het havenbedrijf veel CO2-uitstoot schelen. Ook wordt gewerkt aan CO2-opslagproject Aramis, al is nog onzeker of dat op tijd afkomt voor de doelen van 2030. Boudewijn Siemons, ceo van Havenbedrijf Rotterdam, noemde 2026 in gesprek met Change Inc. ‘een heel bepalend jaar’.

Lees ook: Boudewijn Siemons (Havenbedrijf Rotterdam): ‘Geopolitiek en economisch hebben we wel wat huiswerk te doen’

Ontmantelen windparken veel duurder dan gedacht

Windmolens kunnen niet eeuwig mee, maar hebben een ‘houdbaarheidsdatum’ van gemiddeld 20 tot 25 jaar. Veel offshore windparken moeten daarom de komende jaren worden ontmanteld. De kosten daarvoor blijken hoger te zijn dan de bankgarantie die door de overheid wordt gehanteerd, becijferde TNO.

De overheid gaat nu uit van 120.000 euro per megawatt. Maar de volledige ontmanteling van een modern windpark kost ongeveer 172.500 euro per megawatt, berekende TNO. Er zijn wel manieren om die kosten te drukken, bijvoorbeeld door de windmolens tot zes meter onder de zeebodem door te zagen.

Lees ook: Deze Nederlandse oplossing voor recyclen composiet van windturbines en boten wordt op industriële schaal toegepast

Belangrijke stap in ontwikkeling perovskiet-zonnecellen

Een onderzoeksteam van de Hong Kong University of Science and Technology heeft vooruitgang geboekt met de ontwikkeling van zonnecellen op basis van perovskiet, meldt Interesting Engineering. Perovskiet is een samengesteld materiaal met een kristalstructuur en kan als alternatief dienen voor siliciumzonnecellen, of een combinatie daarmee vormen. Een groot voordeel van perovskiet is het relatief hoge rendement bij de omzetting van zonlicht in elektriciteit.

De doorbraak van het onderzoeksteam uit Hongkong betreft het productieproces waarbij perovskiet een kristallijne laag vormt. Ze gebruiken een zogenoemde vacuüm-methode die een hoge kwaliteit oplevert. Tijdens praktijktests van zogenoemde tandemcellen, met een dubbele laag van silicium en perovskiet, werd een rendement van 27,2 procent gehaald, en behielden de zonnecellen na acht maanden 80 procent van hun initiële piekcapaciteit.

Naast de optimalisatie van het productieproces is van groot belang dat perovskiet van een hermetische afdeklaag wordt voorzien, omdat pervoskietcellen gevoelig zijn voor degradatie bij contact met water of zuurstof.

Lees ook: Zonnecellen van perovskiet lossen langzaam maar zeker hun belofte in

Ook in de media:

  • Ook Arnhem verbiedt reclame voor fossiel en vlees (Duurzaam nieuws)
  • Rijken kunnen meer verduurzamen dan ze denken (Trouw)
  • Innovatieve energievoorziening maakt nieuwbouw toch mogelijk in gebied met vol stroomnet (Duurzaam ondernemen)
  • Europese Rekenkamer: EU-subsidies voor innovatie landbouw leveren weinig succes op (De Telegraaf)
  • Gelderse politici willen een noodplan om ruimte te vinden op het volle stroomnet (Trouw)
  • Hevige regenval in Zuid-Europa intenser sinds opwarming aarde (RTL Nieuws)
  • Tropische planten bloeien maanden eerder of later door klimaatcrisis (The Guardian)

Hoe houdt Nederland zijn basischemie groen, circulair én winstgevend? Overheid en bedrijven moeten samen aan de bak

Een volledig circulaire koolstofsector in 2050 is mogelijk. De industrie draait dan niet meer op fossiele brandstoffen, maar op recyclaat, biomassa en afgevangen CO2. Maar dat traject is niet zonder risico’s en kent stijgende kosten naarmate benodigde recyclingtechnieken en synthetische productiemethoden complexer worden.Maar als Nederland zich houdt aan bestaand beleid en doorgaat op dezelfde voet als nu, dan zal de productie in ons land afnemen, verplaatsen bedrijven hun activiteiten en lekt uitstoot weg naar het buitenland. In dat geval daalt de mondiale CO2-uitstoot waarschijnlijk nog steeds niet.In opdracht van Invest-NL onderzocht Eqolibrium wat het toekomstperspectief van de Nederlandse chemische sector is richting 2050. Op basis van een scenario-analyse schetsen de onderzoekers welke technieken, investeringskeuzes en beleidsmaatregelen bijdragen aan de verduurzaming van de sector. Ook laten ze zien wat de economische gevolgen van deze beslissingen zijn en wat ze doen met het concurrentievermogen van Nederland. Scenario 1: business-as-usual In het eerste scenario blijft het huidige beleid ongewijzigd op weg naar een klimaatneutraal Nederland in 2050. Nationale en Europese spelregels worden gevolgd, zonder aanvullende maatregelen gericht op het behoud van productiecapaciteit of versnelde verduurzaming. En dat is een probleem. Want zonder gegarandeerde afzetmarkt van circulaire chemische producten is het voor bedrijven minder aantrekkelijk om in Nederland te investeren.Bovendien is het huidige Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM, ofwel de CO2-grensheffing) nog niet uitgebreid naar basischemicaliën en halffabricaten. Hierdoor worden Nederlandse producenten geconfronteerd met Europese klimaatkosten (zoals het EU ETS), terwijl zij op de Europese markt moeten concurreren met goedkopere importproducten uit regio's zonder dergelijke beprijzing.De onderzoekers verwachten daarom in scenario 1 dat de productiecapaciteit van de basischemie in Nederland sterk zal afnemen, tot 50 procent minder in 2040 ten opzichte van 2020. Wel zal de nationale CO2-uitstoot door het vertrekken van bedrijvigheid afnemen. Maar de onderzoekers verwachten dat er sprake gaat zijn van koolstoflekkage, doordat productie verschuift naar het buitenland. Scenario 2: verdienvermogen In scenario 2 gaan de onderzoekers ook uit van een klimaatneutraal Nederland in 2050, maar slagen overheid en bedrijfsleven erin om productiecapaciteit en concurrerend vermogen te behouden. In dit scenario is er nog steeds ruimte voor fossiele grondstoffen, maar worden emissies gecompenseerd door bijvoorbeeld CO2 af te vangen.Ook investeren overheden en bedrijven in hoogwaardige recyclemethoden. Dit zorgt ervoor dat de productiecapaciteit van de basischemie in Nederland na een dip van 4 procent in 2030, in 2050 uiteindelijk gelijk blijft aan het niveau van 2020. Scenario 3: maximale circulariteit In het laatste scenario wordt maximaal ingezet op een circulaire koolstofsector en worden fossiele brandstoffen volledig uitgefaseerd. Net als in het verdienvermogen-scenario herstelt de productiecapaciteit zich hier na een tijdelijke dip volledig.Een nadeel is dat dit scenario het meest kostbaar is. Richting 2050 stijgen de productiekosten van koolstofproducten tot 88 procent ten opzichte van 2020. Dat is een flink grotere stijging dan in scenario 1 (35 procent) en scenario 2 (46 procent). Dat komt doordat de laatste verduurzamingsstappen moeten worden ingevuld met dure synthetische routes, bijvoorbeeld op basis van afgevangen CO2 en groene waterstof. Aanvullend  overheidsbeleid cruciaal voor basischemie Wil Nederland de productiecapaciteit van de basischemie beschermen, een gunstige internationale concurrentiepositie waarborgen én de klimaatdoelen halen, dan is nationaal én Europees beleid cruciaal. De onderzoekers adviseren ten eerste een uitbreiding van het CBAM voor basischemicaliën om een gelijk speelveld op de Europese markt te creëren en weglek te voorkomen.Verder moet de overheid de vraag naar circulaire producten stimuleren. De EU heeft daarvoor verschillende pakketten in de steigers staan. Zo helpt de Packaging and Packaging Waste Regulation – waarmee verpakkingen verplicht een aandeel recyclaat moeten bevatten – mechanische en chemische recycling.FuelEU Maritime en ReFuelEU Aviation doen hetzelfde met de vraag naar duurzame brandstoffen SAF en biodiesel. Ook kunnen overheden vraagcreatie direct stimuleren via publieke inkoop, waarbij zij duurzaamheidscriteria hanteren bij hun eigen aanbestedingen.Interessant in dit verband is dat regeringspartijen D66, CDA en VVD in het coalitieakkoord stellen dat de overheid bij opschaling van circulaire oplossingen als "launching customer" kan optreden om een gelijk speelveld te creëren en knelpunten weg te nemen. Bedrijven ook aan zet Bedrijven kunnen vervolgens een actieve rol spelen in de ontwikkeling van duurzame markten door strategische keuzes te maken binnen de bestaande beleidskaders. Zodra beleid zorgt voor afzetzekerheid, wordt het mogelijk om te investeren in kapitaalintensieve, circulaire productielijnen.Daarnaast kunnen langetermijncontracten de investeerbaarheid van projecten in duurzame of biogene grondstoffen verbeteren. Ook productontwerp is cruciaal: door in te spelen op ecodesignregels kunnen bedrijven beter recyclebare en biobased producten ontwikkelen.De onderzoekers concluderen verder dat infrastructuur de ‘harde’ voorwaarde voor succes is. Zelfs de meest rendabele technologische route verliest zijn investeerbaarheid als de noodzakelijke elektriciteits-, waterstof- en CO2-infrastructuur niet tijdig op orde is. Lees ook:In de strijd om kritieke grondstoffen wordt circulariteit een geopolitiek wapen: deze Nederlandse bedrijven lopen voorop Nieuwe strategieën kunnen groene startups in de chemie sneller de markt op helpen Deze Nederlandse oplossing voor recyclen composiet van windturbines en boten wordt op industriële schaal toegepast