Maaike Kooijman
30 april 2026, 07:33

Nieuwsupdate: Fossiele brandstoffen nog onmisbaar in 2040 en grootste investering ooit in Europese groene energie

Fossiele brandstoffen zijn in 2040 nog goed voor meer dan de helft van het energieaanbod, zelfs bij versnelde verduurzaming. Verder in het nieuws: prijzen zonnepanelen blijven stijgen en minder ontbossing in 2025.

metal barrels Bij een voortzetting van de huidige trends stijgt de consumptie van olie tot 108 miljoen vaten per dag in 2040. | Credits: Getty Images

Fossiele brandstoffen nog steeds onmisbaar in 2040

Fossiele brandstoffen zijn in 2040 nog goed voor meer dan de helft van het energieaanbod, zelfs bij versnelde verduurzaming. Dat voorspelt Bain & Company in zijn jaarlijkse Global Energy and Materials Outlook. Hoewel hernieuwbare energie snel aan terrein wint, zijn netcongestie en de beschikbaarheid van kritieke grondstoffen en arbeid belemmerende factoren. De beschikbaarheid van metalen als lithium, koper en kobalt is heel kwetsbaar voor geopolitieke spanningen.

Ondertussen neemt de vraag naar elektriciteit snel toe: de kans is groot dat die verdubbelt tot 2040. Dat komt niet zozeer door de groei van datacenters, maar vooral door airco’s en warmtepompen in huishoudens, stelt het adviesbureau. Wel zijn er grote regionale verschillen in vraag en aanbod, alleen al in Europa.

Lees ook: Wie nu fossiel financiert, heeft straks een probleem, zegt ceo Marcel Zuidam van Triodos Bank

Grootste investering ooit in Europese groene energie

De Amerikaanse private-equitymaatschappij Blackstone investeert tot 2 miljard euro in Eurowind Energy, een grote ontwikkelaar van windturbines en andere vormen van hernieuwbare energie. Het Deense Eurowind is actief in 16 Europese landen, waar Nederland overigens niet onder valt. Het geld wordt gebruikt voor verdere uitbreiding in Europa. Volgens Bloomberg is dit de grootste private equityinvestering in een privaat groeneenergiebedrijf ooit.

De investering is onderdeel van een bredere strategie van Blackstone, dat kansen zien voor investeringen in Europese bedrijven op een markt van meer dan 500 miljard dollar. De energietransitie en elektrificatie zijn daar belangrijke pijlers in.

Lees ook: Grafiek: Europa overtroeft VS komende 5 jaar met investeringen in technologie voor schone energie

Datacenter hoeft niet aangesloten te worden op stroomnet

Netbeheerder TenneT hoeft een groot datacenter van het Australische Goodman geen netaansluiting te geven zo lang het elektriciteitsnet nog overbelast is. Dat oordeelt de rechtbank Gelderland in een kort geding, meldt onder andere Nu.nl.

Goodman eiste een aansluiting van 70 megawatt voor een nieuw datacenter ten noorden van Schiphol, vergelijkbaar met het verbruik van bijna 100.000 huishoudens. TenneT had daar eerder goedkeuring voor gegeven, maar heeft die belofte vanwege het volle stroomnet weer ingetrokken. De rechter oordeelt nu dat Goodman pas recht heeft op een aansluiting als er weer ruimte is op het stroomnet. Er was nog geen definitieve aansluitovereenkomst ondertekend, maar het bedrijf had al wel bijna een half miljoen euro aan aanbetalingen gedaan.

Lees ook: Snelle oplossingen voor netcongestie vragen serieuze offers van huishoudens en bedrijven: vuurproef voor kabinet-Jetten

Minder ontbossing in 2025, maar daling gaat niet hard genoeg

Vorig jaar ging er 36 procent minder tropisch regenwoud verloren dan in 2024. Dat blijkt uit het Global Forest Pulse-rapport van het World Resources Institute (WRI). Goed nieuws, ware het niet dat het nog altijd om een verlies van 4,3 miljoen hectare ging – meer dan 11 voetbalvelden per minuut, aldus het WRI. De relatieve afname komt bovendien vooral doordat er in 2024 meer regenwoud verloren ging dan ooit door grote bosbranden. Kijk je naar de lange termijn, dan is er gemiddeld juist sprake van een toename.

De wereld heeft zich ten doel gesteld om ontbossing tegen 2030 geheel te stoppen. Hoewel we niet op schema liggen voor dat doel, zijn er voorzichtige veranderingen merkbaar. Zo heeft Brazilië nieuw beleid doorgevoerd, waardoor daar vorig jaar liefst 42 procent minder tropisch bos verloren ging.

Lees ook: Voor aanpak van ontbossing moeten we verder kijken dan koffie en palmolie: deze gewassen spelen ook een rol

Prijzen zonnepanelen blijven stijgen

De prijzen van zonnepanelen zijn in april voor de vierde maand op rij gestegen. Dat meldt Solar Magazine op basis van cijfers van zonne-groothandel pvXchange. Tussen maart en april stegen de gemiddelde prijzen met 5,5 procent.

Waardoor dat precies komt, is niet duidelijk. De prijzen van polysilicium, een belangrijke grondstof voor zonnepanelen, dalen juist. Wel kan het te maken hebben met productiebeperkingen in China. Nu daar nieuwe maatregelen zijn om overproductie te voorkomen, komen er ook minder zonnepanelen naar Nederland. Door dat lagere aanbod stijgen de prijzen.

Lees ook: 4 innovaties die zonne-energie verder brengen dan panelen op je dak: van auto’s en gevels tot textiel en houtbatterij

NoPalm Ingredients maakt kans op prestigieuze Food Planet Prize

NoPalm Ingredients, de biotech scaleup die alternatieven voor palmolie ontwikkelt, is geselecteerd als een van de vier finalisten voor de Curt Bergfors Food Planet Prize 2026. Dat is een pot van 1,5 miljoen dollar ’s werelds grootste milieuprijs op het gebied van voeding en landbouw. De Food Planet Prize erkent initiatieven die aantoonbaar voedselsystemen fundamenteel kunnen veranderen op een schaalbare en duurzame manier.

NoPalm Ingrediënts is als finalist sowieso verzekerd van de anderhalve ton die voor de runners-up klaarligt. Oprichters Lars Langhout en Jeroen Hugenholtz gebruiken reststromen uit de landbouw om met fermentatie oliën en vetten te maken die rechtstreeks het alomtegenwoordige palmolie kunnen vervangen. Op 2 juni vindt de eindstrijd plaats, in Zweden.

Lees ook: Changemaker Lars Langhout (NoPalm): ‘Alternatief voor palmolie werkt nu op industriële schaal’

Ook in de media:

  • Prijs Brentolie stijgt naar hoogste niveau sinds juni 2022 (Nu.nl)
  • Greenpeace wil uitbreidingsplannen vleesgigant JBS in Nigeria blokkeren via Nederlandse rechtbank (de Volkskrant)
  • Woningbezitters kunnen funderingsschade vaak prima zelf betalen (ESB)
  • Verspreid over droog Nederland duiken brandhaarden op: ‘De branden worden intenser’ (de Volkskrant)
  • Hernieuwbare energie groeit harder dan ooit in VS, ondanks Trump (Energy Connects)
  • Europese auto-industrie kan niet zonder Chinezen: ’Investering in verbrandingsmotor gaat niet naar technologie voor de toekomst’ (De Telegraaf)
  • Dieren in gevaar door aanhoudende droogte: ‘Wacht niet langer met maatregelen’ (Nu.nl)

'Marktplaats' voor materialen moet de stad circulair maken: 'Met Lego-blokjes speel je toch ook meer dan één keer?'

'Kinderen zijn gewend om meerdere keren met hun Lego-blokjes te spelen. Niemand bouwt een huis van Lego en vraagt z'n ouders dan om nieuwe. Waarom doen we dat in de maatschappij dan wel?'We zouden Lego-steentjes, ofwel materialen in gebouwen, vaker moeten gebruiken. Met die gedachte richtte ondernemer Vince Meens in 2023 Maeconomy op. 'Om de Lego-doos van de stad te laten zien.'Hij houdt sowieso van analogieën met speelgoed, zo blijkt: Monopoly is ook een grote inspiratiebron voor hem. Niet de variant die wereldwijd beroemd is, maar de ándere variant die bedenker en anti-monopolist Elizabeth Magie aan het begin van de twintigste eeuw verzon. 'In die variant kun je niets bezitten wat van de Aarde is. Wil je het gebruiken, dan moet je er een bijdrage voor betalen. Dat lijkt me een ideale wereld.'Met Maeconomy wil Meens de circulaire economie stimuleren door inzichtelijk te maken welke waardevolle materialen uit gebouwen en infrastructuur vrijkomen voor hergebruik. De startup laat zien hoeveel materiaal ergens zit, wat het nog waard is, hoe goed de kwaliteit is na gebruik en wat hergebruik oplevert in geld en CO2-besparing. Die bouwmaterialen moeten vervolgens beschikbaar worden op een soort marktplaats voor hergebruik.Eerder deze maand haalde Maeconomy 1,5 miljoen euro financiering op van Lumo Labs en LIOF, de regionale ontwikkelingsmaatschappij van de Provincie Limburg.Gefeliciteerd met de financiering! Hoe gaan jullie het geld gebruiken?'We kunnen dit geld vooral goed gebruiken om ons voorspellingsprogramma beter te maken. Toen we op het idee kwamen om alle materialen in gebouwen en infrastructuur in kaart te brengen, zijn we eerst veel inspecties op locatie gaan doen. Dat is natuurlijk heel tijdrovend. Daarom passen we nu AI toe op data van onder andere het Kadaster. Zo kunnen we de bibliotheek van gebouwen waar we heel veel over weten gebruiken om iets te zeggen over de gebouwen waar we nog niet zijn geweest. Een soort zoekmachine voor materialen.Die zoekmachine werkt eigenlijk heel goed. Over een paar maanden hebben we naar schatting heel Nederland in kaart gebracht. Natuurlijk blijft het een voorspelling, maar daarmee kunnen we wel inschatten welke gebouwen het waard zijn om verder te inspecteren en certificeren.'Kunnen al die in kaart gebrachte materialen later worden hergebruikt? Gebouwen van baksteen en beton zijn niet zo makkelijk uit elkaar te halen als Lego-huizen.'We leven nog lang niet in een ideale wereld waarin alles modulair is en makkelijk uit elkaar gehaald kan worden. Maar bakstenen kun je opnieuw stapelen, en beton kun je in principe scheiden tot de drie grondstoffen − zand, grind en cement − waarvan je vervolgens nieuw beton kunt maken.'Wat levert dat op?'De drempel naar een circulaire economie is geen technisch probleem; het probleem is dat de incentives nu niet kloppen. Met Maeconomy willen we een financiële waarde toekennen aan materialen. Zodat ze niet als afval worden gezien, maar eerder als iets waar statiegeld op zit. Dat kan doordat we de materialen per eenheid registreren in wat we ons Internet of Materials noemen.Nu is het zo dat veel materialen in gebouwen en infrastructuur financieel gezien geen waarde hebben. Pas in de laatste weken voor de sloop gaan we op zoek naar iemand die er toevallig nog iets mee wil. Maar door ons register kunnen materialen al veel eerder verhandeld worden, als het ware gereserveerd. Doordat zeker is dat iemand er iets mee wil, wordt de waarde erkend. Eigenaren van gebouwen kunnen die waarde dan nu al inzetten voor bijvoorbeeld nieuwe projecten.'Hoe zit dat financieel in elkaar?'Kijk naar gemeenten. Die schrijven eigendommen standaard af naar nul. Daardoor zijn ze onzichtbaar op de financiële balans. Hooguit krijgen ze aan het einde van de levensduur van een gebouw of weg nog korting op de sloop omdat de materialen hergebruikt kunnen worden.Als we door onze marktplaats een opkoopgarantie kunnen bieden, kunnen gemeenten met restwaarden gaan werken. Daardoor krijgen ze meer financiële ruimte voor investeringen. Tegelijkertijd krijgen ze de mogelijkheid om zich te verzekeren van voldoende lokale materialen. Het idee is niet dat een baksteen 100 kilometer vervoerd moet worden.'Voor wie is dit interessant?'We richten ons in de beginfase met name op de gemeenten. Dat is een strategische keuze: deels omdat we met één klantgroep willen beginnen, deels omdat gemeenten een voorbeeldfunctie hebben. Maar uiteindelijk zijn bijvoorbeeld ook woningcorporaties een interessante doelgroep. Zij bezitten veel gebouwen die bovendien vrij homogeen zijn.Werken met gemeenten bevalt goed, maar was wel even wennen. Ik kom uit de startupwereld. Waar startups in weken of maanden denken, denken gemeenten eerder in jaren. Ook de processen zijn anders. Als je bij de gemeente met iemand aan tafel zit, kun je er niet vanuit gaan dat diegene ook meteen kan schakelen. Het voordeel is wel dat de meeste gemeenten op eenzelfde manier werken.'Je komt uit de blockchainwereld en was onder andere mede-oprichter van crypto-app Blox. Voel je je thuis in de circulaire economie?'Maeconomy lijkt misschien heel anders dan andere dingen die ik heb gedaan, maar ik heb me altijd al beziggehouden met marktplaatsen en beurzen. Ik geloof heel sterk dat een heleboel problemen opgelost kunnen worden als we dingen transparant voor een groot publiek aanbieden. In dit geval op een soort grondstoffenbeurs voor de stad, waar staal, beton, asfalt en andere materialen verhandelbaar zijn.Maeconomy voelt voor mij als een soort levenswerk waarin alle elementen samenkomen: mijn achtergrond in software, marktplaatsen, vastgoed en impact.'Me wie wil je nog graag samenwerken?'We zijn nu met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aan het kijken of we onze technologie en service landelijk kunnen aanbieden aan gemeenten. Dat is een grote stap.De droom is om uiteindelijk een publiek systeem te worden dat net zo standaard is als bijvoorbeeld het SWIFT-banksystee voor financiële transacties. Ook buiten Nederland. Zodat zelfs particulieren die een eigen huis bouwen deze stappen kunnen doorlopen, en de materiaalresten bijvoorbeeld als zekerheid bij hun hypotheek kunnen opvoeren voor lagere hypotheeklasten. Laten we zeggen dat we nog wel even zoet zijn met Maeconomy.' Lees ook:'Europa is aan de late kant, maar recente ontwikkelingen stemmen hoopvol over circulaire economie' Boeren die bouwmateriaal voor huizen telen krijgen miljoenen betaald in carbon credits Een nieuw oer-Hollands exportproduct: ‘Circulaire economie kan het nieuwe watermanagement van Nederland worden’