Maaike Kooijman
02 juli 2026, 07:02

Nieuwsupdate: Hernieuwbare energie wordt beter benut en Kamermeerderheid voor stikstofplannen

In het tweede kwartaal van dit jaar produceerde Nederland meer hernieuwbare energie dan een jaar eerder, vooral door betere benutting van bestaand vermogen. Verder in het nieuws: genoeg steun voor stikstofplannen kabinet en Noodfonds Energie wil half miljoen huishoudens helpen.

hernieuwbare energie opwek wind en zon Nederland | Credits: Getty Images

Zonnepanelen en windmolens worden minder vaak uitgezet

In het tweede kwartaal van dit jaar produceerde Nederland 13 procent meer hernieuwbare energie dan een jaar eerder. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Energieopwek.nl.

De productie kon vooral groeien door betere benutting van bestaand vermogen. Dankzij de export en betere opslag in batterijen hoefden zonnepanelen en windmolens minder vaak te worden uitgezet. Toch is het afgelopen kwartaal nog zo’n 4,5 petajoule (1,25 terawattuur) aan hernieuwbare opwek onbenut gebleven. Daarmee hadden ruim 400.000 huishoudens een jaar van stroom voorzien kunnen worden.

Ondanks de productiegroei kwam er nauwelijks nieuwe hernieuwbare capaciteit bij. De kans bestaat zelfs dat niet alle oude windmolens vervangen worden door nieuwe, stelt Energieopwek.nl. Ook de groei van nieuwe zonne-capaciteit vertraagt, met name door de aanstaande afschaffing van de salderingsregeling. De groei van hernieuwbare energie wordt daarmee steeds afhankelijker van zonneschijn en hoe hard het waait.

Lees ook: Meer laadpunten en zonnepanelen: deze duurzaamheidsregels zijn sinds mei van kracht voor gebouwen

Genoeg steun voor stikstofplannen kabinet, ondanks verzet

De tractoren zijn terug in Den Haag, kopt de Volkskrant. Een colonne van 26 tractoren reed woensdag naar de Tweede Kamer, waar gedebatteerd werd over de stikstofplannen die het kabinet-Jetten vrijdag presenteerde. Binnen ging het er ‘verhit’ aan toe: vooral PRO-Kamerlid Laura Bromet kreeg te maken met persoonlijke aanvallen van extreem-rechtse politici en geschreeuw vanaf een tribune vol boerenfamilies.

Ondanks de protesten is er in de Kamer een meerderheid voor de stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen (D66), met name door de toezegging van PRO om de plannen te steunen. De ruime meerderheid waar het kabinet naar verlangt, lijkt er niet te komen. Toch is de kans op aanpassingen klein. ‘Het is een samenhangend geheel en delen van het pakket kunnen niet zonder consequenties worden afgezwakt’, aldus Van Essen.

Lees ook: We kúnnen van het stikstofslot, de vraag is of de politiek het wil

Gemeenten willen hergebruik in plaats van recycling

De gemeenten Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Tilburg roepen het kabinet op om hergebruik van verzendverpakkingen te stimuleren, in plaats van recycling. De gemeenten worstelen met de groeiende hoeveelheid papier en karton waarin pakketjes zijn verzonden. Die zorgt voor ‘overvolle containers, zwerfafval en miljoenen aan maatschappelijke kosten’.

Volgens de nieuwe Europese verpakkingsverordening (PPWR) moet Nederland de hoeveelheid verpakkingsafval de komende jaren verminderen, terwijl nu juist het tegenovergestelde gebeurt. In een position paper pleiten de gemeenten daarom samen met enkele bedrijven en organisaties voor onder andere een verpakkingsbijdrage voor eenmalige verzendverpakkingen. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten vraagt om meer rijksregie om de circulaire economie te versnellen.

Lees ook: Na notitieboekjes wil MOYU ook verpakkingsindustrie boomvrij maken, met verpakkingen van steenpapier

Noodfonds Energie wil half miljoen huishoudens helpen

Het kabinet wil het Noodfonds Energie dit jaar minimaal vier maanden openstellen voor mensen die een relatief groot deel van hun inkomen aan energie kwijt zijn. Dat schrijft minister Hans Vijlbrief in een Kamerbrief.

Waar het Noodfonds voorgaande jaren sloot als het budget op was, stelt de minister dat dat nu niet nodig zal zijn omdat er voldoende geld is. Met de beschikbare 193 miljoen euro moeten ongeveer 500.000 huishoudens worden geholpen. Mensen die weinig stoken omdat ze de energierekening anders niet kunnen betalen, komen echter niet in aanmerking voor het fonds.

De minister schrijft dat ook verduurzaming van woningen een belangrijke manier is om bij te dragen aan een betaalbare energierekening. Nieuw onderzoek van TNO bevestigt dat de energiekosten dalen wanneer huishoudens hun woning isoleren, ook in periodes met hogere energieprijzen. Verduurzaming biedt daarmee een structureler antwoord op een hoge energierekening dan compensatie, concludeert het onderzoeksinstituut.

Lees ook: Met duurzame sociale huurwoningen streeft KnopOm naar een eerlijke energietransitie: ‘We hopen in 2030 niet meer te bestaan’

Nederland stuurt jaarlijks voor € 40 miljoen aan lithium naar China

Hoewel de roep om onafhankelijkheid van kritieke grondstoffen uit China steeds luider klinkt, verdwijnen jaarlijks duizenden tonnen waardevolle batterijgrondstoffen uit de Europese economie. Alleen al aan lithium verliest Nederland jaarlijks naar schatting 40 miljoen euro aan waarde door export van afgedankte batterijen naar China, blijkt uit nieuw onderzoek van de Nederlandse Vereniging Circulaire Economie (NVCE).

Het probleem is niet dat de metalen niet teruggewonnen kunnen worden, maar vooral dat lang niet alle lege batterijen worden ingeleverd. De zogenoemde batterij-UPV werkt daarom alleen als financiële prikkels, inzameling en handhaving goed zijn ingericht, stelt de NVCE.

Lees ook: China’s greep op kritieke grondstoffen bedreigt de wereldwijde energiezekerheid

Ook in de media:

  • El Niño is terug: recordtemperaturen in zee gemeten (Nu.nl)
  • 50 procent meer stroomverbruik bij huishoudens tijdens avondpiek hittegolf (Essent)
  • Nieuwe stroomregels kunnen verbouwing of verduurzaming van huis vertragen (Nu.nl)
  • Ook de klimaatinzet van kleine landen telt (The Guardian)
  • Een treinreis door Europa hoeft geen complexe puzzel te zijn: ‘Interrail is niet alleen voor studenten’ (Trouw)
  • Het duurt veel te lang voordat gezinnen met een normaal inkomen, de vruchten van de energietransitie plukken (de Volkskrant)
  • Waarom Zeeland juicht om een kerncentrale en in Groningen boosheid overheerst (Trouw)
  • NS Retail werkt samen met Oatly om meer plantaardige dranken op NS-stations aan te bieden (Adformatie)

Oud-militair Justin Buitenhuis wil van Kipster een wereldwijd begrip maken: 'In elke militair zit een impactmaker'

Nee hoor, de kippen hebben niet zo veel last van de hitte, zegt Justin Buitenhuis. 'Ze eten alleen wat minder. Maar dat doen wij ook.'We zijn op de Kipster-boerderij in Beuningen, vlak bij Nijmegen. Op één van de warmste dagen van het jaar doen de kippen precies wat mensen ook zouden doen: de schaduw opzoeken. De meeste scharrelen rond in de binnentuin. Of buiten, onder een afdakje. Slechts drie waaghalzen begeven zich buiten de schaduw.Buitenhuis, per 1 juli de nieuwe ceo van het bedrijf, geeft een rondleiding over de boerderij. Die bestaat uit twee stallen, elk met ongeveer 24.000 kippen. Witte kippen, om precies te zijn: die eten minder, en hebben dus een lagere pootafdruk.Beide stallen hebben een 'binnentuin'. Die is overdekt, maar wel met veel daglicht. Er liggen grote takken en balen luzerne waar de kippen in kunnen pikken, de vloer ligt vol voer. 'Dan kunnen ze lekker scharrelen', zegt Buitenhuis. 'Kippen besteden meer dan 60 procent van hun tijd aan het zoeken naar voedsel.'[caption id="attachment_182033" align="alignnone" width="900"] Alle stallen van Kipster hebben een 'binnentuin'. Overdekt, maar met veel daglicht. | Credits: Kipster[/caption] Nieuwe ceo Kipster Vandaag, woensdag 1 juli, neemt Buitenhuis officieel het stokje over van Kipster-oprichter en voormalig ceo Ruud Zanders. Aftredend ceo Zanders krijgt daarmee meer ruimte voor het werken aan nieuwe initiatieven binnen de voedseltransitie, luidt de verklaring. Wel blijft hij bij het bedrijf betrokken als aandeelhouder, ambassadeur en strategisch adviseur vanuit zijn eigen bedrijf OTA Food.Buitenhuis: 'Een paar maanden geleden zei Ruud: we hebben voor het eerst iemand gevonden die voor de organisatie én de missie kan zorgen. Een hele eer. Ik zag net op LinkedIn dat hij een boek gaat schrijven. Daar krijgt hij nu natuurlijk alle tijd voor.'De nieuwe ceo van Kipster loopt zelfverzekerd rond op de boerderij. Toch is hij geen boer − integendeel. Eerder was Buitenhuis executive director bij huurautobedrijf Sixt en en werkte hij acht jaar voor Jumbo. Bij de supermarkt was hij onder meer verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de e-commerce-operatie.Hoewel Buitenhuis nu pas echt in de spotlight stapt, was hij het afgelopen jaar achter de schermen al druk bezig met het professionaliseren en uitbreiden van Kipster. Hij trad in april 2025 aan als co-ceo, destijds al met de intentie dat hij het stokje ooit volledig zou overnemen. Zakelijke fundering op orde Eiermerk Kipster werd in 2017 vanuit een duurzame filosofie opgericht door ondernemers Ruud Zanders, Maurits Groen, Styn Claessens en Olivier Wegloop. Nog datzelfde jaar zegde supermarktketen Lidl toe om de duurzamere eieren vijf jaar lang af te nemen. Inmiddels zijn er Kipster-boerderijen in Venray (2017), Beuningen (2020), Barneveld (2024) en Ysselsteyn (2026).Vijf jaar geleden stak het merk bovendien de oceaan over: ook in de Amerikaanse staat Indiana zijn nu vier Kipster-boerderijen. Een duidelijk groeiplan zat daar niet achter, liet Ruud Zanders eerder doorschemeren. Tegen Change Inc.: 'De kans voor de boerderij in de VS kwam simpelweg voorbij. Soms moet je gewoon kiezen en gaan.'Gezond opportunisme, vindt Buitenhuis. Sommige kansen kun je niet laten liggen, zeker als het om een grote markt als de VS gaat. Maar zakelijk gezien waren niet alle keuzes even goed doordacht. 'Kipster is in tien jaar keihard gegroeid', legt de nieuwe ceo uit. 'In die hectiek is er wat minder aandacht besteed aan de basis. Hoe richt je een organisatie in, en wat is nou de beste manier om op te schalen? Ik wil die zakelijke fundering goed op orde krijgen.' Stap naar het buitenland Buitenhuis wijst naar de VS, waar Kipster drie jaar lang een contract had met supermarktketen Kroger. Kroger verkocht de eieren onder zijn eigen private label. Nu dat contract is afgelopen, heeft Kipster ervoor gekozen zijn eieren onder het eigen merk te verkopen. Een grotere uitdaging qua naamsbekendheid, maar met meer vrijheid en communicatiemogelijkheden.Vergelijkbare keuzes moeten gemaakt worden rondom de uitbreiding naar andere landen, zegt Buitenhuis. In Nederland worden Kipster-eieren door Lidl verkocht; in onder meer Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk heeft de keten ook interesse getoond. Maar Kipster is er ook in gesprek met andere partijen. Buitenhuis: 'In Nederland is Lidl heel duurzaam. Maar dat betekent niet per definitie dat dat ook voor andere landen geldt.'Kipster krijgt wekelijks vragen van buitenlandse partijen die het merk naar hun land willen halen: van Brazilië tot China. 'Soms serieus, soms iets minder.'Toch kan Buitenhuis niet elk voorstel aannemen − simpelweg omdat het team daar nog niet groot genoeg voor is. In de hele organisatie, inclusief de operatie op de boerderijen, werken slechts enkele tientallen mensen. Aan Buitenhuis de taak om dat team uit te breiden. Maar wel op een duurzame manier, benadrukt hij. 'We moeten onszelf niet in bochten wringen om Kipster overal en nergens te introduceren. En we moeten ook geen bochten afsnijden om sneller te kunnen schalen. We blijven trouw aan onze manier van produceren.'[caption id="attachment_182034" align="alignnone" width="900"] Kipster kiest bewust voor witte kippen: die eten minder, en hebben dus een lagere pootafdruk. | Credits: Kipster[/caption] Zo veel mogelijk circulair Kipster focust voor nu vooral op de grote markten: Noordwest-Europa en de VS. 'Daar zijn we de komende jaren wel zoet mee.' Want ook in die kernmarkten moeten belangrijke vakjes worden afgevinkt voor uitbreiding wordt overwogen. Denk aan een intrinsiek gemotiveerde productiepartner die de duurzame filosofie omarmt, maar ook een retailer die een langdurig contract voor gegarandeerde afname wil tekenen, zoals Lidl Nederland heeft gedaan.Ook de beschikbaarheid van kwalitatieve reststromen om de kippen mee te voeden, speelt mee in de overweging. Kipster werkt zo veel mogelijk circulair. Meer dan 90 procent van wat de kippen te eten krijgen is afkomstig van reststromen, van brood tot onverkochte ijshoorntjes. Die worden aangevuld met eiwitrijke ingrediënten als graan en soms soja. Een deel van de kippenmest wordt gebruikt bij de graanteelt voor het Kipster-brood. Brood dat niet verkocht wordt, gaat terug naar de kippen. De kringloop is compleet. Geen boer, maar militair Kipster haalt met Buitenhuis een bijzondere leider binnen. De nieuwe ceo doorliep zeker geen standaard corporate carrièrepad; voor Sixt en Jumbo werkte hij meer dan tien jaar bij Defensie. Als pelotoncommandant bij de infanterie werd hij in 2007 uitgezonden naar de provincie Uruzgan in Afghanistan.Die ervaringen hebben invloed op hoe hij het impactbedrijf gaat leiden, zegt Buitenhuis. 'In het leger werken ze veel met mission command. Dat is een vorm van leiderschap waarbij soldaten wordt verteld wát ze moeten doen, maar niet hóe ze het moeten doen. Ze krijgen veel ruimte om zelf in te vullen. De filosofie is daarbij dat je begint met 100 procent vertrouwen, in plaats van dat je dat eerst moet verdienen.'Ook buiten het leger werkt die strategie goed, heeft hij gezien. 'Want als je vertelt hoe iets gedaan moet worden, sijpelt alle creativiteit weg.'Hoe hij die leiderschapsstijl bij Kipster toepast? Door de kippenboerderijen in het buitenland niet zelf op te zetten, bijvoorbeeld. Voor internationale markten is er een franchisemodel. Buitenhuis: ‘We laten het boeren over aan de lokale boeren.’ Dat komt ook de snelheid van de uitbreidingen ten goede. 'En als we de operatie uitbesteden, kunnen wij ons vooral richten op het merk en de filosofie.' Bestaande stallen ombouwen Niet alleen internationaal wordt er uitgebreid; die plannen zijn er ook voor Nederland. In 2024 spraken Kipster en Lidl de intentie uit om het aantal Nederlandse stallen uit te breiden van drie naar tien. Ook vanuit horeca en foodservice komen steeds meer aanvragen, zegt Buitenhuis. Momenteel levert Kipster onder meer aan De Efteling en cateringbedrijf Albron.Het stikstofslot gooit enige roet in het eten. Voor het bouwen van nieuwe Nederlandse stallen krijgt het bedrijf simpelweg geen vergunningen, zegt Buitenhuis. Daarom bouwt het nu bestaande stallen om tot Kipster-stallen. De boerderij in Ysselsteyn die in mei werd geopend is daar een voorbeeld van. Met die extra locatie kunnen jaarlijks 15 miljoen eieren extra worden geproduceerd.Afhankelijk van hoe de boerderij er eerder uitzag, heeft dat ombouwen nog wel wat voeten in de aarde. De eieren en het vlees van Kipster hebben het hoogst haalbare Beter Leven-keurmerk: drie sterren. Dat betekent dat de kippen een overdekte scharrelruimte moeten hebben die minstens even groot is als de stal, plus een vrije uitloop. Het dak van de stallen ligt vol zonnepanelen, die voor eigen energieopwek zorgen. CO2-neutraal én winstgevend Kipster produceert naar eigen zeggen de eerste CO2-neutrale eieren ter wereld. De broeikasgassen die wel worden uitgestoten, worden gecompenseerd met carbon credits. Hoewel deze duurzamere manier van kippen houden meer geld kost, zijn alle Kipster-boerderijen winstgevend. 'Veel impactbedrijven hebben moeite om hun verdienmodel rendabel te maken', weet Buitenhuis. 'Ook Kipster heeft die uitdaging gevoeld, maar het is wel gelukt.'Dat heeft onder meer te maken met de afnamegaranties van partners, maar ook met kostenreductie. Het bedrijf zoekt bijvoorbeeld constant naar manieren om reststromen zo goed én goedkoop mogelijk naar kippenvoer om te zetten. En in de stallen zelf is veel geautomatiseerd, met het eieren rapen als belangrijkste voorbeeld.Dat Kipster met een 'kostprijs-plus'-model werkt, komt het verdienmodel ten goede. Het rekent een standaard prijs per ei, bestaande uit wat het kost om een ei te produceren en daarbovenop een winstmarge. Daardoor is Kipster relatief ongevoelig voor prijsveranderingen op de eiermarkt. 'Bovendien krijgen de boeren zo een eerlijke prijs, waar ook de retailer mee uit de voeten kan.' Leidend voorbeeld Buitenhuis werkt de komende jaren niet alleen hard aan een wereld waarin Kipster wereldwijd een begrip is, maar ook aan een wereld waarin circulair en diervriendelijk produceren de norm is. 'Ik hoop dat onze manier van produceren uiteindelijk de standaard wordt. Niet alles hoeft Kipster te zijn, maar laat ons dan het leidend voorbeeld zijn dat laat zien dat het kan.'Daarmee gaat de oud-militair deels terug naar zijn roots. In Afghanistan werd hem meer dan ooit duidelijk dat impact maken voldoening geeft, hoe tijdelijk of plaatselijk ook. Bij Kipster zet hij die strijd om een betere wereld voort. 'In elke militair zit uiteindelijk een impactmaker.' Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.Lees ook:Boeren zetten stappen richting duurzame veehouderij: 'Dieren blijven onderdeel van ons voedselsysteem' Rabobank-directeur wil duurzamer boeren belonen: 'Zolang economie en wetgeving botsen, is het vechten tegen de bierkaai' Hoe Lidl de duurzaamste supermarkt van Europa werd: 'Peulvruchten zijn een belangrijke groeicategorie'