Maaike Kooijman
23 juni 2025, 05:24

Nieuwsupdate: Kolenmijnen kunnen zonneparken worden en klimaatadviezen burgerberaad komen later

Een nieuw rapport van Global Energy Monitor stelt voor om zonneparken te bouwen op plekken waar kolenmijnen niet meer in gebruik zijn. Verder in het nieuws: adviezen Burgerberaad Klimaat komen pas na verkiezingen en strengere regels voor olie- en gasboringen op de Noordzee.

GettyImages-1597689556 (2) Een nieuw rapport van Global Energy Monitor stelt voor om zonneparken te bouwen op plekken waar steenkoolmijnen niet meer in gebruik zijn. | Credits: Vithun Khamsong via Getty Images

Verlaten kolenmijnen kunnen grote zonneparken worden

Met de duurzaamheidstransitie worden steen- en bruinkool steeds minder belangrijk. De afgelopen vijf jaar zijn er al ruim driehonderd kolenmijnen gesloten, die samen de omvang van Luxemburg hebben. Wat te doen met al die ruimte? Een nieuw rapport van Global Energy Monitor stelt voor om er zonneparken te bouwen. Het nu al beschikbare gebied kan 103 gigawatt zonne-energie opleveren, tot 2030 komt daar nog 185 gigawatt bij. Samen is dat genoeg om heel Duitsland van energie te voorzien. Global Energy Monitor ziet vooral mogelijkheden voor de grootste koolproducenten ter wereld: Australië, de VS, Indonesië en India.

Lees ook:Stedin installeert ‘dimmer’ op zonnepark om overbelasting net te voorkomen

Adviezen Burgerberaad Klimaat komen pas na verkiezingen

Het Nationaal Burgerberaad Klimaat (NBK) heeft besloten haar adviezen pas na de verkiezingen te presenteren, schrijft de NOS. Het rapport wordt nu eind november aan de nieuwe Tweede Kamer gepresenteerd, die 29 oktober wordt verkozen. Eigenlijk zou dat in september gebeuren. Het NBK bestaat uit 160 Nederlanders die het afgelopen halfjaar werkten aan adviezen over klimaatbeleid. Hoewel die niet bindend zijn, zullen het kabinet en de Tweede Kamer het wel moeten uitleggen als ze niets met adviezen doen.

Lees ook: Een nationaal burgerberaad voor het klimaat, een goed idee?

Strengere regels voor olie- en gasboringen op Noordzee

Het Verenigd Koninkrijk heeft de milieuregels voor nieuwe boringen naar fossiele brandstoffen op de Noordzee aangescherpt, schrijft persbureau Reuters. Dat heeft vooral invloed op Shell en Equinor, die nieuwe projecten op de Noordzee ontwikkelen. Bij het beoordelen van die projecten wordt nu ook de klimaatimpact van het verbruik van de gewonnen fossiele brandstoffen meegenomen. Zo worden de totale effecten van de boringen meegenomen in beslissingen, aldus het Britse Department for Energy Security and Net Zero. Net als Nederland wil het Verenigd Koninkrijk uiterlijk in 2050 klimaatneutraal zijn.

Lees ook: Opvallend: Verenigd Koninkrijk kondigt eerste fusiereactor van Europa aan

Ook smartphones hebben nu energielabels

Smartphonefabrikanten hebben sinds vrijdag te maken met nieuwe Europese regels. Fabrikanten moeten nu upgrades uitbrengen tot vijf jaar nadat een telefoon voor het laatst in de verkoop was, en beveiligingsupdates tot acht jaar na die tijd. Dat schrijft Tweakers. Ook moeten energielabels in winkels en webwinkels duidelijk zichtbaar zijn. Het belangrijkste element van het energielabel is de zogenoemde energie-efficiëntieklasse. Dat is een berekening van hoe lang de accuduur is, ten opzichte van de capaciteit van de accu.

Lees ook:Fairphone sleutelt onverminderd door aan duurzaamste smartphone ooit: ‘Het gemak van vervanging spreekt een veel groter publiek aan’

Brussel wil duurzaamheidswetten verder uitkleden

Nadat de Europese Commissie in februari voorstelde om de Europese anti-wegkijkwet (CSDDD) minder streng te maken en uit te stellen, buigen de lidstaten zich morgen over plannen om nog een stap verder te gaan. Dat schrijft het FD. De huidige wet verplicht bedrijven met meer dan duizend medewerkers en een jaaromzet van 450 miljoen euro of meer om hun waardeketens te screenen op misstanden. Boven op het voorstel voor versimpeling en uitstel van de CSDDD pleiten Polen en Frankrijk er nu ook voor de drempel naar vijfduizend medewerkers te verhogen.

Daarnaast liggen de nieuwe regels tegen greenwashing volgens De Telegraaf weer op tafel. De conservatieve Europese Volkspartij (EVP) dringt aan op het terugdraaien van de verplichtingen, omdat die ‘te belastend’ zouden zijn voor bedrijven.

Lees ook: De Omnibuswetgeving is een sigaar uit eigen doos

Windparken op Noordzee klagen over ‘windschaduw’

Equinor en Ørsted, eigenaren van windparken aan de Britse oostkust, waarschuwen voor groeiende windschaduw op de Noordzee. Windmolens remmen de windstroming af en veroorzaken een soort turbulentie. Nieuwe windparken zouden er zo voor zorgen dat andere parken minder efficiënt worden. De effecten van één windpark kunnen op tientallen kilometers afstand nog merkbaar zijn. Zeker op zee, waar geen gebouwen zijn om het effect af te remmen. Equinor en Ørsted berekenden dat dat hen gezamenlijk tot zo’n 400 miljoen euro kan kosten, schrijft Trouw.

Lees ook:Explosieve groei windparken op Noordzee snel voorbij als industrie niet meer stroom kan gaan gebruiken

Ook in de media:

  • ABN Amro: veestapel krimpt met 15 tot 18 procent tot 2030, met gevolgen voor veevoer- en voedingsindustrie (De Volkskrant)
  • In Duitsland weten ze al dat de vleesindustrie enorm opknapt van vaste contracten (Trouw)
  • ArcelorMittal stopt plannen voor groen staal in Duitsland door hoge energiekosten (Reuters)
  • Pas op met wat je AI vraagt: sommige antwoorden veroorzaken 50 keer meer CO2-uitstoot dan andere (Scientias)
  • Oekraïne wil VS zo snel mogelijk laten bieden op vergunning lithiummijn (Trouw)
  • Toyota-topman: ‘We komen met een SUV op waterstof’ (Autovisie)
  • Warm weer dwingt organisatoren tot aanpassingen: ‘Desnoods andere datum’ (Omroep Brabant)
  • Veel mensen zijn nog bang om gedwongen van gas af te moeten (NU.nl)

Nationale game moet houtbouw in Nederland versnellen

Bouwen met natuurlijke materialen zoals hout en vezelgewassen is hot in Nederland. In 2023 trok het toenmalige kabinet 200 miljoen euro uit om biobased bouwen aantrekkelijker te maken. Het doel was om in 2030 minimaal 30 procent van de nieuwe woningen met minimaal 30 procent biobased materialen te bouwen.Tijdens bouw- en vastgoedbeurs Provada deden acht van de tien grootste projectontwikkelaars in Nederland daar een schepje bovenop. AM, BAM, BPD, Dura Vermeer, Heijmans, Stebru, VORM en Waal spraken daar af dat ze al in 2028 bij minstens 30 procent van hun nieuwbouwprojecten minimaal 30 procent biobased materialen gaan gebruiken. Dat komt neer op 10.000 nieuwe biobased woningen in de komende 2,5 jaar. Daarmee slaan ze 350 kiloton CO2 op in hout en vezels. Houtbouwgame moet koplopers en peloton verbinden Daarnaast beloofden 31 van de 33 woningcorporaties in Noord-Brabant onlangs om hun huizen vaker te gaan isoleren met biobased materialen zoals hennep en graanstro. Begin deze maand beloofden tachtig architecten om biobased gebouwen te gaan ontwerpen, tenzij het niet anders kan.Inmiddels worden of zijn overal in Nederland projecten met hout gebouwd. Van HAUT in Amsterdam tot SAWA en Valckensteyn in Rotterdam tot The Urban Woods in Delft. ‘Er is een brede beweging in de markt gaande over hout- en biobased bouw. Nu is het zaak om de koplopers te verbinden met het peloton. Dat doen we door de kennis die de koplopers in hun hoofd hebben in een game te stoppen’, zegt houtbouwaanjager Norbert Schotte van Gideons Tribe.Tijdens de Provada in Amsterdam presenteerde hij samen met Bob van der Zande, Pablo van der Lugt en Yvette Watson hun plan voor de Nationale Houtbouwgame. Zij noemen zich ‘de strijders van de houtbouwtransitie’ en denken dat de game de transitie naar biobased kan versnellen en kan leiden tot meer grootschalige houtbouwprojecten. Omslagpunt al bereikt als 25% mensen meedoet Gamifacation is volgens de initiatiefnemers namelijk ontzettend doeltreffend om een social tipping point te bereiken. ‘Dat punt hoeft niet bereikt te worden door iedereen te overtuigen. Uit sociaal wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we zo’n tipping point al kunnen bereiken als we 25 procent van de mensen de mindset kunnen geven dat houtbouw the way to go is. Bijvoorbeeld binnen een bouwbedrijf of een woningbouwcorporatie’, zegt ceo en oprichter Yvette Watson van  The 2B Collective, mede-ontwikkelaar van de game.Het stimuleren van houtbouw vereist ook het wegnemen van fabels en mythes. Bijvoorbeeld dat houten huizen helemaal niet brandgevaarlijk zijn. Of dat houtbouw niet ten koste gaat van bossen. ‘Er is meer dan genoeg hout in de Europese bossen’, zegt Pablo van der Lugt, kwartiermaker biobased bouwen aan de TU Delft en auteur van het boek ‘De Houtbouw Revolutie’.Het materiaal is volgens hem oneindig te hergebruiken, zelfs als het hout honderden jaren oud is. Ook is bouwen met hout helemaal niet duurder dan met beton. ‘Om die mythes weg te krijgen hebben we champions nodig. Soms is dat de directie die zegt: we gaan dit gewoon doen. We geloven hierin. Maar ook vaak een paar medewerkers die intern het vuurtje aanwakkeren’, zegt Van der Lugt.[caption id="attachment_160362" align="alignnone" width="900"] Yvette Watson legde op de Provada uit dat voor een omslagpunt slechts 25 procent van de mensen bereikt hoeft te worden – Foto André Oerlemans[/caption] Game gebouwd met wetenschap om gedrag te veranderen De Nationale Houtbouwgame wordt op 27 oktober officieel gelanceerd. Hij richt zich in eerste instantie op projectontwikkelaars, gemeenten en woningbouwcorporaties, maar ook architecten of adviseurs bij andere organisaties kunnen eraan deelnemen. Het platform deelt alle kennis over houtbouw en leert deelnemers in vier weken tijd hoe ze met houtbouw aan de slag kunnen binnen hun organisatie. Om mensen fanatiek te maken zijn er met de game prijzen te winnen. Tijdens de Provada konden bezoekers dat al met een proefversie.Het is een digitaal platform, waar gebruikers en teams een eigen profiel en account krijgen. ‘We hebben het gemaakt met gedragswetenschappers, die iets vertelden hoe gedragsverandering werkt’, zegt Watson. ‘Het allerbelangrijkste is: met alleen kennis delen verander je gedrag niet. Mensen veranderen hun gedrag pas als ze iets hebben gedaan. Daarom wordt bijvoorbeeld alles wat mensen op het platform leren direct omgezet in een actie om het geleerde in praktijk te brengen. Dat motiveert mensen om op de langere termijn hun gedrag te veranderen. ’Waarom is houtbouw zo belangrijk? Houtbouw is enorm belangrijk om klimaatverandering tegen te gaan, stellen wetenschappers. Nu wordt er vooral gebouwd met beton en cement, wat veel energie kost. De bouw en de cementindustrie zijn daardoor verantwoordelijk voor 8 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Het grote voordeel van hout is dat bomen juist CO2 opslaan. Als je hout verwerkt in gebouwen en woningen worden dat CO2-opslagplaatsen. ‘Daarnaast groeit hout terug. Met name in Europa worden productiebossen duurzaam beheerd. Je oogst een boom en plant weer een nieuwe’, zegt Van der Lugt. Daarnaast kunnen houten gebouwen zo ontworpen worden, dat het hout in de sloopfase gedemonteerd en hergebruikt kan worden. Verder blijkt uit allerlei onderzoeken dat het binnenklimaat van houten woningen beter is. TNO-onderzoek toonde al in 2021 aan dat de bouwsector door houtbouw 50 procent minder bijdraagt aan klimaatverandering dan zonder.Regio Amsterdam sluit Houtbouw Pact Ook de Metropoolregio Amsterdam (MRA) gaat de komende jaren nog meer inzetten op houtbouw. Volgens directeur houtbouw Bob van der Zande van de MRA - ook bestuurslid bij Building by Nature, de financier van de houtbouwgame - is de hype nu voorbij en wordt er meer realistisch naar gekeken. ‘Het sentiment is goed, maar er is nog heel veel te doen’, zegt hij. Op de werkvloer van bouwers en ontwikkelaars moet nog echt een knop omgezet worden en dat gaat volgens hem niet zo makkelijk.De metropoolregio sloot in 2021 met 140 partijen uit de bouw-, vastgoed- en andere sectoren een convenant voor vier jaar om een vijfde van alle woningen met hout te gaan bouwen. Dat leidde tot tien keer zoveel houtbouwprojecten, zoals Robin Wood en Stories, naast de bekende woontoren HAUT, die in 2022 werd opgeleverd.Toch werd het doel om 20 procent met hout te bouwen niet gehaald. Daarom sloot de MRA tijdens de Provada met dezelfde partijen een nieuw Houtbouw Pact. ‘Een convenant gaat vaak in een lade. De term pact geeft aan dat we doorpakken’, zegt Van der Zande. ‘We moeten nog meer aandacht besteden aan industrialisering van de houtbouw. Het moet niet om één projectje gaan. Het moet mainstream worden.’Volgens hem kun je met hout sneller en schoner bouwen, met minder mensen, maar werkt het wel heel anders dan bouwen met beton. Daar moeten aannemers en ontwikkelaars aan wennen. ‘Je zou eigenlijk een aparte ploeg moeten hebben voor houtbouw. Daarom willen achter de voordeur met partijen meekijken en ze stimuleren om de implementatie van houtbouw echt op te pakken’, zegt Van der Zande. Lees ook:Fabeltjes over houtbouw kunnen groei niet meer remmen Soms moedeloos, vaak hoopvol: hoe Norbert Schotte en de Gideonsbende de bouw verduurzamen Biobased bouwen zit in de lift, maar houten wolkenkrabbers kosten te veel bomen Changemaker Johan Krijgsman (Waal) ontdekte dat houtbouw ook kan renderen: 'Ik ga dit groter maken'