Maaike Kooijman
16 april 2026, 07:33

Nieuwsupdate: Oliebedrijven profiteren flink van Iran-oorlog en EU wil carboncredits 'gecontroleerd inkopen'

De honderd grootste olie- en gasbedrijven ter wereld verdienden in maart gemiddeld 30 miljoen dollar per uur. Verder in het nieuws: aansluitstop stroomnet dreigt in gemeente Utrecht en EU keurt staatssteun aan Nederlandse boeren goed.

hoge olieprijs benzine winsten oliebedrijven | Credits: Getty Images

Oliebedrijven profiteren flink van Iran-oorlog

De stijgende olieprijzen leiden tot flinke winsten voor grote oliebedrijven. De honderd grootste olie- en gasbedrijven ter wereld verdienden in maart gemiddeld 30 miljoen dollar per uur, blijkt uit een analyse in opdracht van The Guardian.

Als de olieprijs zo hoog blijft, is Saudi Aramco de grootste profiteur. Het staatsbedrijf van Saudi-Arabië kan meer dan 25 miljard dollar verdienen aan de oorlog. Kuwait Petroleum Group en ExxonMobil volgen. Shell zou zo’n 6,8 miljard dollar extra winst kunnen boeken dit jaar.

Lees ook: Autoloze zondag of gasloze zaterdag: wat levert dat op aan klimaatwinst?

Steeds minder bestrijdingsmiddelen in water rondom kassen

De hoeveelheid giftige stoffen in het water rondom glastuinbouwkassen is tussen 2014 en 2024 fors gedaald. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van Natuur & Milieu. Tegelijkertijd worden de milieunormen nog vaak overschreden, concludeert de organisatie. Bij meer dan de helft van de meetpunten komen jaarlijks stoffen in het water terecht die schadelijk zijn voor het waterleven. Omdat het oppervlaktewater een bron van drinkwater voor mensen is, komt ook die voorziening hierdoor onder druk te staan.

De glastuinbouwsector heeft afgesproken dat er uiterlijk in 2027 nagenoeg geen bestrijdingsmiddelen meer naar de omgeving mogen lekken, maar ligt niet op koers om dat doel te halen.

Lees ook: Biologische landbouw heeft explosieve groei nodig:’Aanbod kan niet stijgen als de vraag achterblijft’

EU wil carbon credits ‘gecontroleerd inkopen’

Om hun CO2-reductiedoelen voor 2040 te behalen, mogen Europese landen straks maximaal 5 procent van hun uitstoot compenseren met internationale CO2-kredieten. De EU koopt die liever centraal in dat aan bedrijven over te laten, zei Sebastien Paquot van de Europese Commissie woensdag op de European Climate Summit. Dat kan op Europees of landelijk niveau. Zo zou de kwaliteit van de koolstofkredieten worden gewaarborgd.

‘De Commissie is geen voorstander van directe aankopen van emissierechten door bedrijven. Dat komt deels door negatieve ervaringen in het verleden met betrekking tot de kwaliteitscontrole van emissierechten’, aldus Paquot. De EU wil het inkopen van internationale carbon credits vanaf 2031 (weer) toestaan.

Lees ook: Hoe een nieuwe Europese CO2-prijs de adoptie van warmtepompen en elektrische auto’s vanaf 2027 kan versnellen

Aansluitstop stroomnet dreigt in gemeente Utrecht

In Utrecht dreigt vanaf deze zomer een totale aansluitstop wegens netcongestie: de file voor het stroomnet. Dat heeft grote gevolgen voor de stad, schrijft de Volkskrant op basis van een impactanalyse van de gemeente.

Zo kunnen ongeveer 18 duizend nieuwbouwwoningen die tot 2030 gepland staan, niet worden aangesloten op het stroomnet − tenzij het lukt om op grote schaal batterijen in te zetten. En de stad kan niet volledig overstappen op elektrische vuilniswagens, omdat die niet allemaal opgeladen kunnen worden. Dat leidt tot meer luchtvervuiling en hogere brandstofkosten.

Lees ook: Snelle oplossingen voor netcongestie vragen serieuze offers van huishoudens en bedrijven: vuurproef voor kabinet-Jetten

Woningen optoppen en splitsen steeds minder aantrekkelijk

Woningen splitsen, transformeren (winkels of kantoren veranderen in woningen) of optoppen (één of meerdere nieuwe lagen toevoegen aan bestaande gebouwen) is een snelle en duurzame manier van woningen realiseren. Maar het wordt steeds minder gedaan, blijkt uit een nieuw rapport van ING. In vier jaar tijd zakte het aantal woningen uit transformaties van zo’n 17.500 naar 10.700 woningen op jaarbasis.

ING legt een aantal oorzaken van de daling bloot. Zo zijn de loonkosten en de bouwmateriaalkosten voor verbouwingen flink gestegen, terwijl de opbrengsten sinds 2024 sterker gereguleerd worden. Het verhogen van de overdrachtsbelasting voor beleggers hielp ook niet. Daarbij is het laaghangende fruit inmiddels geplukt: de meeste geschikte gebouwen op geschikte plekken zijn al getransformeerd.

Lees ook: We hebben meer huizen nodig, maar die hoeven we niet allemaal te bouwen – liever niet, zelfs

EU keurt staatssteun aan Nederlandse boeren goed

De Europese Commissie heeft Nederland goedkeuring gegeven voor een staatssteunpakket van ruim 600 miljoen euro voor melkveehouders die vrijwillig minder koeien willen houden. Dat meldt De Telegraaf. Melkveehouders die willen inkrimpen, kunnen voor drie jaar aanspraak maken op de subsidie om daarmee de daling van inkomsten te compenseren. Deze zogenoemde extensiveringsregeling komt nog uit de koker van voormalig landbouwminister Femke Wiersma.

Melkveehouders die aanspraak willen maken op de subsidie, geven niet alleen een deel van hun koeien op, maar ook de bijbehorende dierrechten. Daardoor krimpt de Nederlandse veestapel, wat nodig is om de stikstofdoelen te behalen. Als de veehouders na drie jaar weer willen opschalen, zullen zij dierrechten moeten overkopen van collega’s.

Lees ook: Zeewier kan helpen het stikstofprobleem in de landbouw op te lossen, laat de raffinaderij van Nikki Spil zien

Ook in de media:

  • Ook chocolade komt nu uit het lab (FT)
  • Amsterdam heeft 9 miljard euro nodig om warmtenetten vlot te trekken (De Telegraaf)
  • Steeds meer huishoudens willen andere energieleverancier (BNR)
  • Lossen douchemuntjes en uitgestelde wasjes het probleem op het stroomnet op? (FD)
  • Maakt uitgerekend Trump de elektrische auto populair? (de Volkskrant)
  • Met kweekvlees en hybride ballen gaan we het niet redden (NRC)
  • Nederland krijgt ’nationale aardappelweek’ om gigantisch overschot aan piepers weg te werken (De Telegraaf)
  • De bodem in dit bos is bijna zo zuur als cola (en dat komt door stikstof) (ED)

Als kind wilde Nynke Eggen al in de modewereld werken, nu zet ze diezelfde wereld op z'n kop

Je begon je carrière als modeontwerper, maar houdt je nu bezig met strategie. Vanwaar die switch?'Na mijn opleiding begon ik als zelfstandig ontwerper. Voor mijn zero waste modelabel werkte ik alleen met deadstock: stoffen die andere designers niet konden gebruiken. En door veel met plooien en inkepingen te werken, kon ik ervoor zorgen dat stoffen mooi om het lichaam vielen zonder dat er snijafval overbleef.Ik verdiende daar wel wat geld mee, maar niet veel. Voor een baas gaan werken stelde me in staat om te wonen op meer dan tien vierkante meter. In eerste instantie nog steeds als ontwerper, pas later ging ik me bezighouden met maatschappelijk verantwoord ondernemen, zoals dat toen nog heette. Het bedrijf waar ik werkte, LaDress, sloot zich aan bij het Convenant voor duurzame kleding en textiel. Zodoende werden we door overheid en ngo's geholpen socialer en duurzamer te worden. Daar heb ik veel van geleerd.'Wat opende je ogen voor de misstanden in de kledingindustrie?'Al toen ik een jong meisje was, was ik verliefd op mode. Mooie kleding, mooie mensen, spannende nieuwe dingen. Ik wilde heel graag die prachtige wereld in. Pas later kwam ik erachter dat er een veel minder prachtige wereld achter zat. Ongelijkheid, vervuiling, noem maar op.Dat komt met name door een docent die ik had op de kunstacademie. Duurzaamheid was nog geen onderdeel van het curriculum, had nog een geitenwollensokkenimago. Hij besteedde er wel aandacht aan, zij het tussen neus en lippen door. Ik ben me er toen zelf meer in gaan verdiepen. Heb boeken gelezen, documentaires gekeken. Met name The True Cost vond ik heel verhelderend.'Hoe neem je anderen mee in de verduurzaming van de modewereld?'Het is belangrijk om de arbeidsomstandigheden en milieu-impact in je keten in kaart te brengen, maar in zulke rapportages gaat ook veel geld zitten. Bedrijven willen dat geld natuurlijk terugverdienen. Storytelling is daarvoor heel belangrijk. Niemand is geïnteresseerd in een zwart-wit rapport vol MVO-jargon, maar mensen houden wél van mooie verhalen.Verhalen laten duurzaamheid leven. Dat maakt een merk sterker richting de klant, maar zorgt ook binnen bedrijven voor draagkracht. Duurzaamheid moet geen taaie compliance-opgave zijn, maar iets wat enthousiast en positief stemt.'Je zet je ook sterk in voor het gangbaar maken van duurzame merken.'Als ik nieuwe laarzen wil kopen, focus ik in eerste instantie op hoe die eruit moeten zien en wat de kwaliteit moet zijn. En dat geldt voor iedereen. Daarom is het belangrijk dat producten niet alleen duurzaam zijn, maar vooral gewild. Alleen dan kunnen duurzame merken groeien.Sommige duurzame merken verwachten dat duurzaamheid een goed unique selling point is, maar alleen daarmee bereik je de massa niet. Het is heel belangrijk om je merkverhaal goed neer te zetten. Duurzaamheid kan daar een onderdeel van zijn, maar niet het hele verhaal.'Hoe kunnen duurzame modemerken nog overleven in het tijdperk van Shein en Temu?'Het is een mythe dat je niet goedkoop én duurzaam kunt zijn. Kijk naar Zeeman. Zij kunnen voor 4 euro een rompertje aanbieden van gecertificeerd biologisch katoen, waarbij fabrieksarbeiders ook nog eens een leefbaar loon krijgen. Fastfashionmerken hebben dus geen enkele reden om niet duurzaam te opereren. Dat ze dat niet doen, ligt vooral aan hun verdienmodel. Met elke week een nieuwe collectie wordt het lastig de goede certificaten te regelen.Schaal is hierbij wel een belangrijke factor. Zeeman opereert op grote schaal, Kuyichi niet. Daarom moeten we ondanks lage marges een hogere prijs vragen.'Moet Kuyichi weleens wat laten schieten om het hoofd boven water te houden?'We zamelen oude Kuyichi-spijkerbroeken in en zouden die heel graag verwerken tot nieuwe, om tot een volledig circulair systeem te komen. Dat is nog niet haalbaar voor ons. Het gaat simpelweg om te kleine aantallen, waardoor de kosten van het opzetten van zo'n systeem niet in verhouding zijn.Ook voor andere dingen is niet altijd budget. Hoe cool zou het zijn om een eigen duurzaam materiaal te ontwikkelen en daaromheen een grote campagne op te zetten? Dat kan helaas niet. Want we willen weliswaar zo veel mogelijk het goede doen, maar uiteindelijk concurreren we met een heleboel niet-duurzame merken. Het moet niet zo zijn dat wij gestraft worden omdat we het beste kindje van de klas willen zijn.'Hoe kijk je naar de toekomst van textiel?'Het is niet bemoedigend dat duurzaamheid wereldwijd minder aandacht krijgt dan een paar jaar geleden. Tegelijkertijd zie ik de toekomst positief in. Er is bijvoorbeeld veel wet- en regelgeving in de maak die bedrijven gaat dwingen te verduurzamen. Denk aan het digitale productpaspoort voor textiel en de forced labour regulation, die ervoor zorgt dat producten op de Europese markt straks aantoonbaar zonder gedwongen arbeid geproduceerd moeten zijn.Steeds meer bedrijven brengen ook de mogelijke risico's in hun toeleveringsketen in kaart. Daarop heeft klimaatverandering veel impact. Is er straks nog wel genoeg aardolie om polyester te maken, en wat doet extreem weer met de katoenteelt? Het wordt steeds duidelijker dat een duurzaam alternatief vaak goedkoper is dan een crisis oplossen. Duurzaamheid wordt daardoor iets waar niet alleen de duurzaamheidsmanager zich mee bezighoudt, maar ook de ceo en de cfo. Het gaat immers om het voortbestaan van het bedrijf.Tegelijkertijd zie je dat bedrijven te vaak in rapportages blijven hangen en dat de impact niet daalt. Plannen maken is natuurlijk lekker veilig, maar uiteindelijk moeten we ook gaan dóen. Grappig genoeg zijn juist die rapportagetools eigenlijk ontworpen om impact gestructureerd te verlagen. Daar kan nog veel meer gebruik van worden gemaakt.'Met wie zou je graag nog samenwerken?'Pangaia en Ganni zijn merken die ik heel inspirerend vind. Zij zijn niet alleen duurzaam, maar maken ook echt coole producten en creëren daar een soort hype omheen. Van hen zou ik wel willen leren.' Lees ook:Patagonia geeft levenslange garantie op kleding, en dat is slimmer dan je denkt Fast fashion lijkt niet te stoppen, maar er is hoop voor duurzame mode: 'Speelveld moet kantelen' Changemaker Steef Fleur (Billie Wonder): 'Hoop dat we wegwerpluiers over tien jaar net zo zien als sigaretten nu'