Maaike Kooijman
30 maart 2026, 07:19

Nieuwsupdate: Slimmer gebruik stroomnet scheelt tot € 33 miljard en steeds meer voedselbossen bij boeren

Netbeheerders investeren de komende jaren gemiddeld ruim 15 miljard euro per jaar in uitbreiding van het stroomnet en bijvoorbeeld warmtenetten. Verder in het nieuws: kabinet wil meldplicht voor grote batterijen bij bedrijven en steeds meer voedselbossen bij landbouwbedrijven.

elektriciteits netcongestie Netbeheerders steken de komende decennia honderden miljarden euro's in energienetten. | Credits: Getty Images

Efficiënter gebruik stroomnet scheelt tot € 33 miljard tot 2040

Netbeheerders investeren de komende jaren gemiddeld ruim 15 miljard euro per jaar in uitbreiding van het stroomnet en bijvoorbeeld warmtenetten. Elektriciteit wordt daardoor fiks duurder; de elektriciteitsprijzen voor huishoudens zullen in 2040 verdubbeld zijn ten opzichte van nu. Dat blijkt uit het zogenoemde FIEN-rapport (financiële impact van het energiebeleid voor netbeheerders).

Dat er veel geïnvesteerd moet worden, staat buiten kijf. Maar hóeveel precies is afhankelijk van beleidskeuzes en de snelheid van verduurzaming. Het gaat daarbij onder meer om efficiënter gebruik van het elektriciteitsnet, zoals het beter afstemmen van opwekking en verbruik van energie, maar ook om de ontwikkeling van bijvoorbeeld warmtenetten en waterstof. Alle mogelijke maatregelen samen zouden 9 miljard tot 33 miljard euro aan investeringen in het elektriciteitsnet kunnen besparen.

Lees ook: Het stroomnet zit niet vol, dus die 195 miljard euro voor uitbreiding is niet allemaal nodig

Kabinet wil meldplicht voor grote batterijen bij bedrijven

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wil nieuwe regels instellen voor bedrijven die een grote batterij willen neerzetten. Dat meldt persbureau ANP. Het wil bedrijven verplichten een melding te maken of een vergunning aan te vragen met het oog op veiligheid. Het ministerie maakt zich vooral zorgen over de brandveiligheid van batterijen.

Bij systemen met een capaciteit boven de 20 kilowattuur wordt een melding straks verplicht. En heel grote batterijen – meer dan 50 megawattuur aan capaciteit, of groepen die samen meer dan 400 megawattuur opslaan – mogen alleen nog worden geplaatst met vergunning. Accu’s van elektrische auto’s zijn uitgezonderd.

Lees ook: Dit bedrijf geeft oude fietsaccu’s een tweede leven voor batterijopslag: ‘Batterijcellen weggooien is doodzonde’

Steeds meer voedselbossen bij landbouwbedrijven

Vorig jaar hadden landbouwbedrijven dubbel zo veel hectare aan voedselbossen als in 2024. Ten opzichte van 2020 is het aantal hectare zelfs vertienvoudigd. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Vorig jaar waren er 231 landbouwbedrijven met een voedselbos.

Voedselbossen zijn ecosystemen, ontworpen naar voorbeeld van een natuurlijk bos. Er wordt dus niet één gewas verbouwd, maar meerdere soorten vruchten, zaden, noten en andere gewassen. Dat heeft voor boeren als voordeel dat er altijd wel iets geoogst kan worden. Bovendien zorgen voedselbossen voor meer biodiversiteit en een gezondere bodem.

Lees ook: Anders boeren: voedselbos in Geldermalsen levert voedsel én natuur op

Veel autobedrijven voldoen nog niet aan batterijregels

Vanaf 1 april gelden nieuwe Europese regels voor batterijen in elektrische auto’s. Alle bedrijven die elektrische en hybride auto’s verkopen, moeten daaraan voldoen. Maar dat geldt nu nog maar voor een kwart, meldt BNR. De regels houden onder meer in dat bedrijven die auto’s met batterijen verkopen, wettelijk verantwoordelijk zijn voor de toekomstige inzameling en recycling van die batterijen. Doel is om de grondstoffen weer in nieuwe batterijen te gebruiken.

Bedrijven kunnen die taak uitbesteden aan producentenorganisatie Auto Recycling Nederland (ARN). Maar van de vierduizend kleinere importeurs hebben zich tot nu toe slechts 950 bedrijven aangesloten.

Lees ook: Bijna 99% van afgedankte auto’s wordt gerecycled, maar Nederlands wagenpark wordt steeds ouder

Milieu door oorlog nog decennia vervuild

De milieuvervuiling van de Golfoorlog van 1991 is in Koeweit en Irak nog altijd zichtbaar. Wetenschappers en milieuorganisaties waarschuwen voor vergelijkbare gevolgen van de huidige oorlog in het Midden-Oosten, schrijft Trouw. Oorlog heeft op verschillende manieren grote impact op de omgeving. Zo vervuilen bombardementen water en bodem, wat de gezondheid van mensen en dieren bedreigt. Een indirecter gevolg: beschermde natuurgebieden zijn vaak een toevluchtsoord als een conflict uitbreekt, terwijl die juist gebaat zijn bij rust.

Na een oorlog stellen de VN wel geld beschikbaar voor het opruimen van vervuiling, schrijft Trouw. Zo zijn in Irak bacteriën ingezet om de chemische vervuiling van de bodem ‘schoon te eten’. Toch zijn de invloeden vaak nog decennia later merkbaar.

Naast milieu beïnvloedt oorlog overigens ook klimaat, en wel door heel veel CO2-uitstoot. Eén volle tank van een F-35-gevechtsvliegtuig heeft de CO2-voetafdruk van twee gemiddelde Nederlanders in een heel jaar, schreef de Volkskrant dit weekend. En ook het beton dat gebruikt wordt voor wederopbouw zorgt voor veel uitstoot van broeikasgassen.

Lees ook: Twee jaar oorlog in Oekraïne: dit zijn de gevolgen voor voedselzekerheid en broeikasgassen

Ook in de media:

  • Zonnepanelen, warmtepompen en batterijen zitten in de lift door Iran-oorlog (Trouw)
  • Waarom het experiment van Jumbo om te stoppen met vleesaanbiedingen mislukte (Het Parool)
  • Arctisch zee-ijs bereikt voor het tweede jaar op rij een recordlaagte (Carbon Brief)
  • Nederland krijgt er nog zeven energieverslindende datacentra bij, ‘hoe is dit mogelijk?’ (BNR)
  • Gasconflict knijpt keel voedselketen dicht: tekort aan cruciale kunstmest (Nu.nl)
  • De mandenmakers van De Mythe willen niet te veel verdienen (de Volkskrant)
  • Pas op met potgrond: ‘Als je planten in turf groeien, richt je meer schade aan dan je met je tuin kunt compenseren’ (de Volkskrant)

Topverhalen van de week: Autoloze zondag, watercongestie en de auto als energiecentrale

Na netcongestie dreigt ook 'watercongestie': hoe voorkomen we een file voor het waternet?Drinkwater is zo goedkoop dat je het makkelijk kunt negeren, zeggen experts. Maar daar komen we niet meer mee weg. De komende jaren stijgt de vraag naar drinkwater, terwijl er minder beschikbaar is. Door de opwarming van de aarde zijn er minder gletsjers, wat leidt tot minder smeltwater in de rivieren. Door droogte krijgen we last van verzilting. En er blijft weliswaar regen vallen, maar minder vaak en heviger. Hoe garanderen we straks nog toegang tot drinkwater voor huishoudens én bedrijven?Waarom moet je dit lezen: Vitens heeft al tientallen bedrijven moeten afwijzen die een drinkwateraansluiting wilden. Waterbedrijven hebben een wettelijke leveringsplicht voor woningen, maar bedrijven vallen buiten de boot. Datzelfde dreigt bij nieuwbouwwoningen te gebeuren. In de meeste Nederlandse regio’s kunnen we een drinkwatertekort nog voorkomen, maar dan moet er wel snel iets veranderen.Lees hier wat er nodig is om 'watercongestie' te voorkomen.'Elke voorspelling over de 'magische' opkomst van zonne-energie blijkt te voorzichtig'Rolf Heynen heeftt de opmars van zonne-energie in Nederland in de afgelopen twintig jaar van dichtbij meegemaakt. Bij begon als elektricien en groeide door als ondernemer in zonnepanelen en systemen voor energiemanagement. Redacteur Jeroen de Boer sprak hem over zijn nieuwe boek, dat hij schreef naar aanleiding van de onrust over de afschaffing van de fiscaal voordelige salderingsregeling voor zonnepaneelbezitters.Waarom moet je dit lezen: Ondanks de onrust blijft Heynen optimistisch. De exponentiële groei van zonne-energie gaat zo snel gaat dat prognoses keer op keer te conservatief blijken, zegt hij. Maar hij weet ook: in de nieuwe realiteit draait het niet meer alleen om zonnepanelen.Lees hier het interview met ondernemer Rolf Heynen.Autoloze zondag of gasloze zaterdag: wat levert dat op aan klimaatwinst?De oorlog in het Midden-Oosten heeft zorgen over een nieuwe energiecrisis aangewakkerd. De politieke druk om de pijn daarvan te verzachten is groot. Tijdens de oliecrisis van 1973 werd de autoloze zondag ingevoerd. Hoeveel effect zou dat nu hebben?Waarom moet je dit lezen: Toen minister Vincent Karremans afgelopen week werd gevraagd naar de kansen op terugkeer van de autoloze zondag, serveerde hij die suggestie meteen af. Toch kan dat gunstig zijn voor de energiezekerheid en tegelijk klimaatwinst opleveren. Zowel op de korte als de langere termijn.Lees hier wat een autoloze zondag anno 2026 voor effecten zou hebben.'De energietransitie is een onomkeerbare weg', en dus steekt deze Nederlandse investeerder er € 250 miljoen inMet een kersvers fonds voor bedrijven met klimaatoplossingen krijgt investeringsmaatschappij Gilde Healthcare er een nieuwe pijler bij. Oprichter Pieter van der Meer is onze changemaker van de week. ‘Echte verandering komt vaak pas als er winstgevende verdienmodellen ontstaan die niet afhankelijk zijn van subsidies. Dat is precies wat je nu ziet gebeuren’, zegt hij.Waarom moet je dit lezen:Bij pensioenfondsen, banken, fondsbeleggers en vermogensbeheerders van rijke families haalde Gilde in totaal 250 miljoen euro op. Dat kan duurzame bedrijven een flinke boost geven. Bovendien wil Gilde meer doen dan alleen als kapitaalverschaffer optreden: ‘Als we een investering in een bedrijf overwegen, maken we pro-actief een plan van aanpak voor de stappen om groei te versnellen.’Lees hier het interview met changemaker Pieter van der Meer.De auto als energiecentrale: Utrecht laat al zien dat het kanDe energie- en mobiliteitstransitie komen zelden zo tastbaar samen als in Utrecht. Daar vormen tientallen elektrische deelauto’s gezamenlijk een decentraal energiesysteem. Joost van Rooij legt uit hoe dat werkt in de podcast Mastering Transitions van nlmtd en Change Inc.Waarom moet je dit luisteren: bidirectioneel kunnen laden biedt veel kansen. Je kunt elektrische auto's dan niet alleen opladen, maar ook ‘ontladen’ en de energie ergens anders voor gebruiken. The Sharing Group wil uiteindelijk energie terugleveren aan energiemarkten.Luister hier de podcastaflevering met Joost van Rooij van The Sharing Group. Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:Roep om € 1,5 miljard voor circulaire economie en Twente wordt aangesloten op Duits waterstofnetwerk (27 maart 2026) Follow This stelt ultimatum aan BP en roestbatterij ingezet bij nieuwe datacenters (26 maart 2026) Kabinet wil noodfonds energie weer optuigen en enorme voorraad witte waterstof in Frankrijk (25 maart 2026) Wereld reageert met noodmaatregelen op energiecrisis en nieuwe EV-batterij laadt op in 11 minuten (24 maart 2026) Opwarming aarde in 2025 dicht tegen 1,5 graden en nieuwe steun alleen voor grotere zonneprojecten (23 maart 2026)