Maaike Kooijman
20 april 2026, 07:45

Nieuwsupdate: Thorizon bouwt eerste gesmoltenzoutreactor in Zeeland en CO2-opslagproject Porthos loopt vertraging op

Scaleup Thorizon gaat een samenwerking aan met acht andere partijen om Europa’s eerste commerciële gesmoltenzoutreactor in Nederland te bouwen. Verder in het nieuws: CO2-uitstoot Nederlandse industrie stijgt en impactbedrijf TommyTomato maakt een doorstart.

Thorizon_Artist-Impression Een artist impression van Thorizon. | Credits: Thorizon

Thorizon bouwt eerste gesmoltenzoutreactor in Zeeland

De Nederlands-Franse scaleup Thorizon gaat een samenwerking aan met acht andere partijen om Europa’s eerste commerciële gesmoltenzoutreactor in Nederland te bouwen. Dat melden de partijen in een persbericht. Het gaat onder meer om EPZ, de uitbater van de huidige kerncentrale in Borssele, en NRG PALLAS, het bedrijf achter het reactorcentrum in het Noord-Hollandse Petten.

Met de samenwerking kan de scaleup overgaan tot realisatie van haar plannen. De nucleaire demonstrator van Thorizon wordt in Petten gebouwd en moet in 2030 operationeel zijn. De daadwerkelijke reactor (de Thorizon One) in Borssele moet in 2034 op het elektriciteitsnet worden aangesloten.

De Thorizon One is een zogenoemde gesmoltenzoutreactor. Dat is een kernreactor waarin gesmolten zout zowel de brandstof als het koelmiddel is. De reactor gebruikt kernafval als bron van energie. De reactor moet 100 megawatt aan elektriciteit of industriële warmte gaan leveren.

De regionale ontwikkelingsmaatschappijen van Noord-Holland en Zeeland beloven te investeren in de scaleup, en ook Invest-NL blijft bijdragen. Daarnaast wordt gekeken naar financiering van de Europese Investeringsbank, aangevuld met nieuwe strategische investeerders. De cumulatieve investering zal oplopen tot meer dan 1 miljard euro, verwacht Thorizon.

Lees ook: Changemaker Kiki Lauwers (Thorizon): ‘We kunnen het ons niet veroorloven om kernenergie uit te sluiten’

CO2-uitstoot Nederlandse industrie stijgt, maar luchtvaartsector verduurzaamt

Nederlandse bedrijven die onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) vallen hebben vorig jaar 2,3 procent meer CO2 uitgestoten dan een jaar eerder. Dat blijkt uit de jaarlijkse cijfers van de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). Onder de ETS vallen zo’n 350 bedrijven die samen verantwoordelijk zijn voor ongeveer de helft van de uitstoot in Nederland. Met name de energiesector, die meer produceerde voor export, heeft gezorgd voor de recente stijging van de uitstoot.

De NEa heeft ook goed nieuws. Zo is de CO2-uitstoot van de luchtvaartsector met 4 procent gedaald. Dat komt vooral doordat er meer duurzamere kerosine (SAF) wordt gebruikt. De NEa verwacht dat het gebruik van SAF dit jaar weer wat afneemt, maar wel boven het niveau van vóór 2025 blijft.

Lees ook: Duurzamer vliegen: biobrandstof heeft het moeilijk, maar er zijn ook andere opties

CO2-opslagproject Porthos loopt vertraging op

Het grote CO2-opslagproject Porthos is met bijna een jaar uitgesteld. Het was de bedoeling dat onder meer Shell en ExxonMobil vanaf eind dit jaar CO2 konden afvangen en opslaan in lege aardgasvelden onder de Noordzee. Nu wordt uitgegaan van de tweede helft van 2027.

Volgens Porthos ‘vragen de diverse onderdelen van dit project meer tijd dan in de huidige, ambitieuze planning was ingecalculeerd’. Een woordvoerder zegt tegen het AD dat vertragingen bij dit soort grote infrastructuurprojecten ‘niet ongebruikelijk’ zijn. Het jaar vertraging zorgt voor zo’n 2,5 miljoen ton CO2 in de atmosfeer die anders had kunnen worden opgeslagen.

Lees ook: Hoe CO2-opslagproject Porthos kan zorgen dat industrie in Rotterdam blijft

TommyTomato maakt een doorstart

TommyTomato, het bedrijf dat gezonde lunches en voedingseducatie voor basisschoolkinderen verzorgt, maakt een doorstart. Het heeft impactinvesteerder Impact First Group gestrikt als nieuwe investeerder. TommyTomato gaat verder in afgeslankte vorm: het distributiecentrum in Eindhoven moet sluiten en er verdwijnen banen. Hoeveel precies is nog niet duidelijk. Ook moet het verdienmodel worden aangescherpt.

Het impactbedrijf vroeg eind maart een faillissement aan. Aanleiding was meningsverschil met Stichting LifeTree Fund, de meest recente en enige investeerder, die eerder die maand afhaakte.

Lees ook: Sociale onderneming TommyTomato voedt de toekomst met warme schoollunches

Vergassing biomassa kan Rotterdamse industrie verduurzamen

Syngas kan ervoor zorgen dat de Rotterdamse chemische industrie in 2050 tot 50 procent minder fossiele grondstoffen nodig heeft. Dat blijkt uit een nieuw onderzoeksrapport van de Tekenkamer van de Industrie in opdracht van de Provincie Zuid-Holland. Syngas is een gasmengsel van koolstofmonoxide en waterstofgas, dat ontstaat door het vergassen van biomassa of andere afvalstromen en water.

Volgens het rapport kan syngas op grote schaal worden geproduceerd, mits er een clusterbrede aanpak wordt gehanteerd. Momenteel is de Rotterdamse industrie sterk afhankelijk van olie en aardgas, en lastig te elektrificeren.

Lees ook: Deze revolutionaire reactor maakt van afval weer gas en andere nuttige grondstoffen

Tata Steel moet weer € 8,5 miljoen betalen om schadelijke uitstoot

Tata Steel moet opnieuw een dwangsom van 8,5 miljoen euro betalen omdat één van de fabrieken te veel schadelijke stoffen uitstoot. Dat maakte de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied vrijdag bekend. De zogenoemde Kooksgasfabriek 1, waarin steenkool tot hoge temperaturen wordt verhit, stoot onder meer PAK’s en benzeen uit.

In december 2024 heeft de Omgevingsdienst Tata verplicht  de milieuoverschrijdingen te stoppen. Omdat dat half 2025 nog niet was gebeurd, volgt er nu een dwangsom. Eerder dit jaar heeft Tata ook al 8,5 miljoen euro betaald, omdat uit metingen van het bedrijf zelf bleek dat de norm werd overschreden. Recentere metingen worden nog beoordeeld en kunnen ook gevolgen hebben voor de vergunning van het bedrijf.

Lees ook: Waarom de toekomst van Tata Steel grote invloed heeft op de energietransitie: Nederland moet kiezen

Rotterdam en Eindhoven Airport hebben alsnog natuurvergunning nodig

Rotterdam The Hague Airport en Eindhoven Airport hebben toch een natuurvergunning nodig. De rechtbank in Gelderland heeft besluiten van oud-minister Christianne van der Wal, die stelden dat de luchthavens konden terugvallen op eerder verleende toestemmingen, vernietigd. Dat mag alleen als het om dezelfde activiteiten gaat, maar door groei en uitbreiding is dat volgens de rechter niet het geval.

Landbouwminister Jaimi van Essen moet binnen acht weken beslissen of hij op het besluit gaat handhaven. Woordvoerders van beide luchthavens zeggen tegen het AD dat de dagelijkse operatie voorlopig gewoon doorgaat.

Ook in de media:

  • Kabinet-Jetten activeert landelijk crisisplan olie door toenemende spanningen Midden-Oosten (De Telegraaf)
  • Brussel adviseert thuiswerken en ‘ecorijden’ in energieplan (FD)
  • Atlantische golfstroom loopt veel grotere kans in te storten dan gedacht (BNR)
  • Heineken-brouwerij Zoeterwoude realiseert historisch laag waterverbruik (Heineken)
  • Circularity Gap Report 2026: een derde van het wereldwijde BBP gaat elk jaar verloren door inefficiënt gebruik van hulpbronnen (Duurzaam ondernemen)
  • ‘Een ‘muur van polyester’: honger naar tweedehands­kleding verandert de markt (FD)
  • Klimaatminister Stientje van Veldhoven krijgt steun uit onverwachte hoek (Trouw)
  • Bestaat de energietransitie eigenlijk wel? ‘Het idee is totale onzin’ (FD)

Topverhalen van de week: Een windmolen in je achtertuin en duurzaamheid in het onderwijs

Pionier Pier Vellinga plaatst windmolen bij zijn huis om energie te delen met de burenKun je als huishouden helemaal zelfvoorzienend worden met stroom uit zon en wind? Klimaatexpert Pier Vellinga experimenteert daar al jaren mee en heeft nu ook een eigen windmolen aangeschaft.Waarom moet je dit lezen: Door de nieuwe Energiewet moet delen van energie met de buren mogelijk worden, maar dat blijkt in de praktijk nog wel een uitdaging. Pier Vellinga vertelt wat de eigen windmolen hem kost en oplevert.Lees hier het interview met klimaatexpert Pier Vellinga.Aandacht voor Europese autonomie doet energietransitie floreren − is de voedseltransitie hierna aan de beurt?Door geopolitieke ontwikkelingen verschuift de discussie over transities van ‘duurzaamheid’ naar ‘onafhankelijkheid’. Daarvan profiteert met name de energietransitie. Maar de argumenten gelden net zo goed voor de Europese voedselzekerheid, stelt redacteur Maaike Kooijman in een analyse.Waarom moet je dit lezen: Al in 2018 riep de Europese Commissie lidstaten op om een nationale eiwitstrategie vorm te geven ‘ten behoeve van de strategische voedselsoevereiniteit’. Twee energiecrises later is die noodzaak groter dan ooit. Maar met de doelen uit de Nederlandse eiwitstrategie gaat het niet goed. Een debat over strategische autonomie in de voedselketen zou zomaar eens kunnen zijn wat er nodig is om het tij te keren.Lees hier hoe geopolitiek invloed heeft op de voedselzekerheid in Europa.Als kind wilde Nynke Eggen al in de modewereld werken, nu zet ze diezelfde wereld op z'n kopCatwalks en fashion weeks stralen glitter en glamour uit. Maar daarachter gaat een wrede, vervuilende industrie schuil, weet changemaker Nynke Eggen. Zij adviseert Kuyichi en andere kledingmerken over hun duurzaamheidsstrategie − en hoe daarover te communiceren. ‘Niemand is geïnteresseerd in een rapport vol duurzaamheidsjargon, maar mensen houden wél van mooie verhalen.’Waarom moet je dit lezen: Sommige duurzame merken verwachten dat duurzaamheid een goed unique selling point is, merkt Eggen. Maar alleen daarmee bereik je de massa niet. Wie duurzame merken wil laten groeien, moet de producten vooral aantrekkelijker maken.Lees hier het interview met changemaker Nynke Eggen.Op scholen sneeuwt duurzaamheid makkelijk onder, maar: 'Toekomstgeletterdheid is belangrijk voor jongeren' Worden leerlingen wel voorbereid op een duurzame toekomst? Deels, bleek deze week uit de Staat van het Duurzaam Onderwijs. Dat is een aanvulling op Staat van het Onderwijs 2026. Want ‘wie onderwijskwaliteit onderzoekt, moet ook kijken in hoeverre onderwijs jongeren voorbereidt op hun toekomst in een wereld met ecologische grenzen, sociale rechtvaardigheid en economische veranderingen’.Waarom moet je dit lezen: Scholen moeten jongeren niet alleen leren lezen en schrijven, maar ook voorbereiden op een toekomst in een onzekere wereld. Duurzaamheid gaat verder dan lessen over klimaatverandering, zegt Giuseppe van der Helm van Leren voor Morgen. ‘Het gaat om toekomstgeletterdheid. Duurzaamheid is daarmee geen thema, maar de kern van het onderwijs.’Lees hier hoe het gaat met duurzaamheid in het onderwijs (en hoe het beter kan).'De voedseltransitie gaat niet over bedrijven, maar over mensen', zegt ceo Marjolein Brasz van FoodvalleyStichting Foodvalley werkt aan een gezond en duurzaam voedselsysteem. Daarvoor is het vooral belangrijk dat mensen elkaar goed kunnen vinden. ‘Als ze elkaar gevonden hebben, blijken ze dan toch dezelfde taal te spreken’, zegt ceo Marjolein Brasz in de podcast Mastering Transitions van nlmtd en Change Inc.Waarom moet je dit luisteren: In een systeem dat nogal vastgeroest is, brengt Foodvalley mensen samen om toch beweging te creëren. Dat is belangrijk, want het voedsellandschap bestaat bij uitstek uit een heleboel verschillende spelers. En als je markt in beweging wilt krijgen, is iedereen aan zet, zegt Brasz.Beluister hier de aflevering van Mastering Transitions met Marjolein Brasz. Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:Oliebedrijven profiteren flink van Iran-oorlog en EU wil carboncredits 'gecontroleerd inkopen' (16 april 2026) 2026 kan topjaar worden voor warmtepompen en groei biologische omzet supermarkten (15 april 2026) Rival Foods lanceert plantaardige steak en miljarden nodig voor warmtenetten (14 april 2026) Waterstofstofverbinding tussen Nederland en België en steeds meer bedrijven met CO2-reductiedoelen (13 april 2026)