Wilke Wittebrood
10 november 2026, 14:43

AI-model controleert of marketing van bedrijven voldoet aan Europese regels voor greenwashing: 'Compliance wint altijd'

Nieuwe Europese regels moeten consumenten beter beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. Voor bedrijven betekent dit dat ze ook oude online uitingen opnieuw moeten beoordelen. Het bedrijf Typetone maakte een AI-tool om dat proces grotendeels te automatiseren. ‘Wij streven naar 98 procent accuratesse.’

Nieuwe EU-regels voor groene reclame leveren bedrijven een hoop hoofdpijn op, ziet Sjoerd de Kreij van Typetone.ai. Nieuwe EU-regels voor groene reclame leveren bedrijven een hoop hoofdpijn op, ziet Sjoerd de Kreij van Typetone.ai. | Credits: Typetone / Bewerking Change Inc.

Kleding van ‘100% duurzaam katoen’ verkopen, zonder dat daar een officieel keurmerk bij staat. Verpakkingen ‘100% recyclebaar’ noemen zonder dat te onderbouwen. Stellen dat klanten ‘klimaatneutrale’ benzine tanken – echt gebeurd, Shell maakte bij zijn tankstations ooit reclame voor CO2-neutraal rijden.

Sinds bedrijven per 27 september aan de Europese richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition – kortweg ‘EmpCo’ – moeten voldoen, mogen dit soort statements niet meer. De nieuwe regels zijn bedoeld om consumenten beter te beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. Maar ze leveren organisaties ook een hoop hoofdpijn op, ziet Sjoerd de Kreij, medeoprichter en ceo van startup Typetone.ai.

Bedrijven moeten niet alleen hun huidige en toekomstige uitingen aanpassen, maar zitten ook bovenop een enorme berg digitaal archiefmateriaal. Legacy content, noemt de De Kreij het: honderdduizenden vaak jaren oude webpagina’s, artikelen, persberichten en socialmediaposts. Zie dat allemaal maar eens te controleren en op te schonen – en laat dat nou net de specialiteit van zijn AI-startup zijn.

Eerder dan ChatGPT

Een paar jaar geleden maakte Typetone nog AI-teksten op maat, maar door de snelle ontwikkelingen rond large language models heeft het bedrijf zijn focus verlegd. “Het is niet langer de kernfocus’, zegt De Kreij.

Een jaar geleden, in november 2025, maakte Typetone de pivot naar AI-compliancetool. De startup heeft nu vijftien klanten voor de nieuwe dienst, namen mag De Kreij niet noemen, waarvan het merendeel Nederlands. De meesten maakten al gebruik van de content- en socialmediasoftware.

De eerste aanwijzing dat dit weleens het nieuwe gouden ei kon zijn, was dat organisaties er zelf om vroegen, vertelt hij. ‘Wij praten met de marketeers, de  chief marketing officers. Die zijn verantwoordelijk voor alle uitingen en vroegen steeds vaker of wij konden controleren of hun legacy content nog aan alle regels voldeed.’

Daarvoor was volgens de ondernemer nog geen oplossing. ‘Bij grote corporates, zoals grootbanken, zijn marketeers soms wel 30 procent van hun tijd kwijt aan het handmatig en steekproefsgewijs doornemen van oude pagina’s. En dan controleren ze alsnog maar 5 procent van het materiaal.’

Compliance wint altijd

Typetone werkt op een andere manier. Het bedrijf toetst de publieke digitale content van merken en bedrijven op verschillende EU-regels; de Empco, maar ook de MiFID II- en MiCar-richtlijnen, die respectievelijk op de financiële markten en de cryptosector zijn gericht.

Dat gebeurt in een paar stappen. Eerst haalt de startup alle openbare content op, door de website en sociale media te scrapen of een koppeling met het contenmanagementsysteem te maken. Dat materiaal wordt door de eigen AI-modellen gehaald en getoetst. De door AI gemarkeerde overtredingen worden vervolgens door een compliance officer – een mens – beoordeeld.

Zij controleren niet alleen welke formuleringen inderdaad niet kloppen, en komen met alternatieven die ‘veilig’ zijn en de commerciële boodschap tegelijkertijd zoveel mogelijk overeind houden. ‘Al zijn marketeers niet altijd blij met de voorstellen’, zegt De Kreij. ‘Maar uiteindelijk wint compliance altijd.’

De prijzen zijn maatwerk. Typetone berekent eerst hoeveel het een organisatie zou kosten om al het bovengenoemde werk handmatig te doen. ‘Stel dat tien medewerkers er een half jaar mee bezig zijn’, rekent De Kreij voor. ‘Dan praat je over 5 fte aan loonkosten op jaarbasis. Wij vragen een percentage van dat bedrag.’ Hoeveel precies, wil hij niet zeggen. ‘Dat varieert van enkele procenten tot zo’n tien procent.’

Bijna 30.000 mogelijke overtredingen

Het antwoord in die salesgesprekken? ‘Dat is eigenlijk altijd ja.’ Dat komt ook omdat de boetes van toezichthouder ACM niet mals zijn: die kunnen oplopen tot 900.000 euro per overtreding of 10 procent van de jaaromzet. En er valt op dit moment nogal wat te beboeten, blijkt uit een analyse van Typetone van de websites van zo’n vijftig Europese bedrijven. De startup vond bijna 30.000 mogelijke overtredingen.

Bij compliance wordt nog opvallend veel ouderwets handwerk gedaan, ondanks alle AI-investeringen van bedrijven, zegt De Kreij. ‘Voor het screenen van klanten en het opsporen van fraude en witwassen zijn hele AI-systemen opgetuigd, maar voor het in bulk toetsen van content op regelgeving was er nog niets.’

Hoe dat komt? Hij grijnst: ‘Omdat het zo’n saaie niche is, zou ik bijna willen zeggen.’ Dan, serieuzer: ‘De technologie was er tot voor kort nog niet klaar voor. AI-modellen missen de data om overtredingen goed te herkennen. Wij streven naar 98 procent accuratesse. Maar met de hoge boetes kun je die resterende 2 procent niet aan het toeval overlaten. Daarom zetten wij er mensen bij.’

Het is ook een beetje de aard van het beestje, vervolgt hij. ‘Compliance officers zijn risciomijdend. Daar worden ze voor aangenomen. Maar elke nieuwe technologie kan potentiële risico’s met zich meebrengen en daarom zijn ze daar extreem terughoudend mee.’ Dat merkte hij toen hij de sfeer ging proeven op vakcongressen. ‘Ik schrok ervan hoe behoudend het was. Al liepen er ook jongere compliance officers rond die wel open stonden voor innovatie. Die heb ik gelijk mijn kaartje gegeven.’

Vindt hij zijn nieuwe vakgebied zelf eigenlijk saai? ‘Leuke vraag. Ik vind het leuk om met AI problemen op te lossen. Daar krijg ik energie van. En dit is een probleem waar veel professionals tegenaan lopen en waar nog geen oplossing voor bestond.’

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in een uitgebreidere versie op MT/Sprout

Lees ook:

Deze Italiaanse staalfabrikant behoort tot de groenste in Europa: ‘EU kan meer doen om circulaire industrie te ondersteunen’

Wie in Nederland aan staal denkt, ziet vrijwel automatisch de hoogovens in IJmuiden voor zich. Maar staal maken kent in Europa en daarbuiten nog een andere veel gebruikte productiemethode. Die gaat niet uit van ijzererts en kolen als belangrijkste grondstoffen, maar van de circulaire verwerking van schroot. Dat wordt in zogenoemde elektrische vlamboogovens verwerkt tot nieuw staal.De hoogovenroute gaat gepaard met een veel hogere CO2-voetafdruk. Dat komt vooral door de hoge CO2-uitstoot van het proces waarbij ijzererts met behulp van kolen wordt ontdaan van zuurstof. Volgens de Europese Commissie gaat het gemiddeld om een uitstoot van 1,8 ton CO2-equivalent per ton staal. Producenten die met een electric arc furnace (EAF) werken, komen daarentegen gemiddeld uit op 0,3 ton CO2-equivalent per ton staal. Staal produceren met schroot Verduurzaming van de staalproductie bij producenten die starten met ijzererts draait om alternatieven voor de hoogoven. EAF-producenten die schroot gebruiken, hebben heel andere uitdagingen. ‘Voor ons proces zijn het aanbod van schroot en de prijzen van elektriciteit cruciaal voor de kostenontwikkeling’, vertelt directeur energietransitie en ecologie Maurizio Fusato van de Italiaanse staalproducent Feralpi aan Change Inc. ‘Europa kan op beide vlakken meer doen voor de eigen staalindustrie.’[caption id="attachment_188832" align="alignright" width="300"] Directeur energietransitie en ecologie Maurizio Fusato van Feralpi. | Credits: Feralpi[/caption]Feralpi is een typisch voorbeeld van een EAF-producent die zijn productieprocessen al verregaand heeft geëlektrificeerd. Afgelopen jaar produceerde het bedrijf 2,7 miljoen ton staal met twee fabrieken in Italië en één in Duitsland. Daar worden onder meer balken, staven, staaldraad en rollen gemaakt voor sectoren als de bouw en constructie-industrie.Het gros van de gebruikte energie komt van elektriciteit (1,7 terawattuur in 2025). Zowel de elektrische vlamboogovens waarin het schroot wordt omgesmolten als de warmwalserij en andere afwerkingsmachines gebruiken hoofdzakelijk elektriciteit.De officiële milieuvoetafdruk van Feralpi lag in 2025 op 0,23 ton CO2-equivalent per ton staal voor directe en indirecte uitstoot. Ruim helft van energieverbruik hernieuwbaar ‘Afgelopen jaar kwam 56 procent van de gebruikte energie uit hernieuwbare bronnen’, vertelt Fusato. ‘Een klein deel van die hernieuwbare energie produceren we zelf. Verder sluiten we power purchase agreements voor de inkoop van groene stroom en kopen we ook stroom in op de groothandelsmarkt.’Verdere verduurzaming draait onder meer om het verhogen van het aandeel van hernieuwbare energie in de bedrijfsoperaties. Maar dat is niet altijd even simpel. ‘We willen graag meer eigen capaciteit van hernieuwbare energie, maar in Italië is het niet eenvoudig om dat te realiseren. Dat heeft onder meer te maken met moeizame processen rond vergunningen voor zonneparken’, zegt Fusato.Afhankelijk blijven van de inkoop van elektriciteit via groothandelsmarkten is echter ook niet ideaal. Voor zowel Italië als Duitsland geldt dat er nog een sterke koppeling is tussen elektriciteits- en gasprijzen. Zeker in de huidige tijd van hoge gasprijzen is dat nadelig, zegt Fusato: ‘Op dit punt is er geen gelijk speelveld in Europa. In een land als Frankrijk zorgt kernenergie er bijvoorbeeld voor dat elektriciteitsprijzen veel minder gevoelig zijn voor de ontwikkeling van de gasprijs. Elektriciteitskosten zijn daarom voor Franse staalproducenten relatief laag.’ Steun voor staalindustrie van uit de EU Feralpi hoopt dat recente voorstellen vanuit de Europese Commissie om elektriciteitskosten in de EU te verlagen snel worden uitgewerkt. In juli stelde de Commissie onder meer voor dat lidstaten elektriciteit niet hoger mogen belasten dan gas. ‘Dat is in Italië nog wel het geval en betekent dus een nadeel als je voorop loopt met elektrificatie’, zegt Fusato.Vanuit het oogpunt van circulair grondstoffengebruik verdient de schrootmarkt ook meer aandacht, wat Feralpi betreft. Fusato wijst hierbij op de hoge export van schroot vanuit de EU naar onder meer Turkije. ‘Op zich hoeft het aanbod van schroot voor staalproducenten in de EU geen probleem te zijn, maar dan moet er op Europees niveau wel scherper gekeken worden naar de export van schroot. Als er door grootschalige export kunstmatige krapte ontstaat in de EU, kan dat de schrootprijzen hier opdrijven.’[caption id="attachment_188833" align="aligncenter" width="900"] Elektrische vlamboogoven van Feralpi. | Credits: Feralpi[/caption] Garanties voor inkoop CO2-arm staal Naast stabiele prijzen van elektriciteit en schroot heeft Feralpi vooral behoefte aan betere garanties voor de vraag naar duurzamer staal. Fusato: ‘Dat is voor ons het belangrijkste. We hebben heel veel geïnvesteerd in circulaire productieprocessen en het verlagen van onze CO2-voetafdruk. Die behoort nu tot de laagste in de Europese staalindustrie, maar je wordt daar niet voor beloond door de markt. Er zijn maar weinig klanten die specifiek vragen om staal met een lage CO2-impact.’Daarom is het des te belangrijker dat het publieke inkoopbeleid voor groen staal in de EU wordt opgeschaald. De Europese Commissie heeft daar eerder dit jaar voorstellen voor gedaan in het kader van de Industrial Accelerator Act. ‘Bindende verplichtingen voor het aandeel van groen staal bij publieke aanbestedingen in de bouw en automotive sector kunnen veel verschil maken. We hopen op ambitieuze doelstellingen’, zegt Fusato.Daarnaast zou meer standaardisatie bij certificatieverplichtingen voor duurzaam staal helpen. ‘Ook daar zie je nog flinke verschillen tussen EU-landen. Op productniveau wordt vaak gewerkt met een Environmental Product Declaration, maar Frankrijk heeft bijvoorbeeld eigen certificeringen die net anders zijn. Dat levert extra administratieve kosten op als je daar staal wilt verkopen. We zouden dus willen dat er ook wat dit betreft veel meer één lijn wordt getrokken in Europa.’ Feralpi-directeur energietransitie en ecologie Maurizio Fusato is één van de sprekers op de conferentie Step by Polluctec, die op 1 en 2 december in Parijs wordt gehouden. Belangrijke thema's zijn decarbonisatie en circulaire economie, waarbij een groot aantal internationale en specifieke oplossingen aan bod komt.Lees ook:Groen staal, maar dan betaalbaar: alternatief plan pleit voor koppeling met chemie Groen staal: CO2-intensieve sector moet aan verschillende knoppen draaien om sneller te verduurzamen Plasticrecycler uit Eindhoven mikt op ruim 5 keer zo grote capaciteit: ‘Interesse in circulair plastic neemt toe’