Iran en de Verenigde Staten zijn aartsvijanden, maar hebben ook een aantal dingen gemeen. Beide landen beschikken over aanzienlijke voorraden van olie en gas, én ze hebben geweigerd zich te committeren aan doelen om hun uitstoot van broeikasgassen naar ‘netto nul’ te brengen. Dat laatste betekent dat je als land per saldo geen extra broeikasgassen in de atmosfeer brengt.
Dit komt naar voren in een analyse van Carbon Brief op basis van gegevens van de datasite Net Zero Tracker.
De 20 grootste uitstoters van CO2 in de wereld
In de tabel hieronder kun je zien wie de grootste uitstoters van CO2 zijn. Het gaat hier om CO2-emissies als gevolg van het verbruik van fossiele brandstoffen. Uitstoot als gevolg van landgebruik en ontbossing is in het onderstaande lijstje niet meegenomen.
De top vijf bestaat uit China, de VS, India, Rusland en Japan. De VS zijn als nummer twee verantwoordelijk voor een kleine 5 miljard ton CO2-uitstoot per jaar. Op plaats zeven vind je Iran, dat jaarlijks goed is voor bijna 800 miljoen ton aan CO2-uitstoot.
Tel je de CO2-emissies van de twintig grootste uitstoters ter wereld bij elkaar op, dan dekken die samen ongeveer 80 procent van mondiale CO2-uitstoot van fossiele brandstoffen. De totale wereldwijde uitstoot lag in 2024 op ruim 37 miljard ton CO2.
Doelen om uitstoot naar netto nul te brengen
Net Zero Tracker heeft de mate waarin landen beloven om hun uitstoot naar netto nul te brengen onderverdeeld in zes categorieën: ‘Geen doel, ‘Voorstellen’, ‘Toezeggingen’, ‘Onderdeel van beleidsdocumenten’, ‘Wettelijk vastgelegd’ en ‘Bereikt’.
Van de 198 landen die worden gevolgd, heeft 30 procent nog geen doelen om emissieneutraal te worden. De resterende 70 procent heeft zich daar wel op één of andere manier over uitgesproken.
Kijk je specifiek naar de top 20 van grootste CO2-uitstoters, dan hebben twaalf landen netto nul-doelen voor 2050 geformuleerd (waaronder Japan en Duitsland), één land voor 2053 (Turkije), vier landen voor 2060 (waaronder China) en één land voor 2070 (India).
Netto nul: harde en zachte toezeggingen bij grote uitstoters
Op het kaartje hieronder hebben we de categorieën van de Net Zero Tracker cijfers gegeven van 0 tot en met 5. 0 staat voor ‘Geen doel’ en 5 voor ‘Bereikt’. Voor de top 20 van grootste uitstoters is aangegeven waar ze zich bevinden binnen dit spectrum.
De hoogste score bij de grote uitstoters is een 4. Dat wil zeggen dat het doel voor netto nul wettelijk is vastgelegd. Opvallend is dat dit niet alleen geldt voor westerse landen als Duitsland, Italië, het VK en Canada, maar officieel ook voor petrostaat Rusland. Volgens de Net Zero Tracker geldt wettelijk dat de Russische Federatie in 2060 netto geen broeikasgassen meer mag toevoegen aan de atmosfeer, al ontbreekt het nog aan een gedetailleerd plan om dat te bereiken.
Veel grote CO2-uitstoters in het mondiale Zuiden scoren een 3. Doelen voor netto nul komen voor in beleidsdocumenten, maar zijn niet wettelijk bindend.
Helemaal onderaan bungelen de VS en Iran. Zij hebben geen plannen om hun gecombineerde uitstoot van een kleine 6 miljard ton CO2 per jaar richting nul te brengen.
Lees ook:
- Grafiek: Deuk in de vraag naar olie kan bijna net zo veel CO2 besparen als Nederland in één jaar uitstoot
- ‘Als burgers collectief hun emissies verlagen, kun je ook meer druk uitoefenen op bedrijven en de overheid’
- Europa overtroeft VS komende 5 jaar met investeringen in technologie voor schone energie
