Redactie Change Inc. 23 juni 2026, 17:28

Transition Awards 2026: de 6 winnaars die de duurzame transitie versnellen

Zes winnaars uit de onderstroom kregen tijdens Change Inc.’s evenement Transition2026 prijzen uitgereikt voor bijzondere projecten op het gebied van bouw, circulariteit, energie, mobiliteit en voeding. De publieksprijs ging naar Ziekenhuis Nij Smellinghe, dat in 2027 als eerste ziekenhuis in Nederland volledig van het gas af gaat.

winnaars transition 2026 Winnaars van de Transition Awards 2026. V.n.r. Lucas Hullegie (BOXO), Suzanne van den Eshof (Grassa), Frank Boekholz (Zytec), Koos Smoor (Kotug), Arno Vredevoort. (Nij Smellinghe) en host Irene Rompa. | Credits: Tristan Fopma.

Op dinsdag 23 juni namen de winnaars van de Transition Awards 2026 van Change Inc. tijdens een bruisende bijeenkomst hun prijzen in ontvangst. Een erkenning voor bijzondere projecten die duurzame transities helpen realiseren.

De Awards telden vijf categorieën en een publieksprijs, met als winnaars:

  • KOTUG (Mobiliteit)
  • BOXO (Circulair)
  • Grassa (Voeding)
  • Zytec (Energie)
  • GreenInclusive (Bouw)
  • Ziekenhuis Nij Smellinghe (Publieksprijs)

Tijdens het event Transition 2026 werden projecten uitgelicht die een significante bijdrage leveren aan de duurzame transitie in Nederland.

Transition Awards 2026

De Awards zijn een initiatief van Change Inc. en adviesbureau nlmtd. Ze belonen initiatieven die niet alleen ambitieus zijn, maar ook tastbare impact hebben op het gebied van milieu, sociale aspecten of organisatiebestuur. Met 136 ingezonden projecten was er ook dit jaar een enorm aanbod van mooie initiatieven om uit te kiezen.

De projecten zijn door een onafhankelijke vakjury beoordeeld op een vijftal criteria: de directe bijdrage aan de duurzame transitie, de meetbare impact die ze realiseren, innovatiekracht, schaalbaarheid en de mate waarin ze anderen kunnen inspireren.

De jury van de Transition Awards 2026 werd aangevoerd door Mike Hoogveld (nlmtd) en Ewald Smits (Change Inc.). Een groep ervaren vakexperts koos uit vijf categorieën winnaars die de Awards in ontvangst namen tijdens de uitreiking in Amsterdam.

Het vakteam van de jury werd gevormd door Marjet Rutten (Constructief), Brigit Gerritse (DGBC), Harald Tepper (Philips), Klaske Kruk (NVCE), André Nijhof (Nyenrode), Margriet Rouhof (TenneT), Olof van der Gaag (NVDE), Arash Aazami (Unify Energy), Joost van Rooij (The Sharing Group), Boele de Jong (Vivera) en Ankie van Wersch (Future Up). Voor de publieksprijs kon online worden gestemd.

‘We willen hiermee projecten in het zonnetje zetten die laten zien hoe initiatieven vanuit de samenleving tot positieve verandering leiden’, aldus juryvoorzitter Hoogveld bij de uitreiking.

Bekijk hieronder de winnaars van de Transition Awards 2026:

Transition Award 2026 Mobiliteit: KOTUG

Duwboten zijn de werkpaarden van de binnenvaart. KOTUG ontwikkelde met de E-pusher een volledig elektrische duwboot in een serie van vier modellen voor gebruik dat varieert van binnensteden tot de grote riviervaart.

De duwboten zijn gemaakt van polyethyleen en staal en werken met verwisselbare energiecontainers. Die kunnen bestaan uit batterijen, maar zijn ook geschikt voor waterstof. De volledig emissieloze duwboot-bakcombinatie levert per E-pusher 190 ton CO2-besparing per jaar op. ‘Als er meer laadinfrastructuur komt kunnen we verder opschalen’, zei manager fleetperformance & innovation Koos Smoor bij de prijsuitreiking.

Transition Award 2026 Circulair: BOXO

Dagvoorzitter Irene Rompa (l) en medeoprichter van BOXO Lucas Hullegie (r) bij de uitreiking van de Transition Awards 2026. | Credits: Maaike Kooijman / Change Inc.

Bezorgdiensten leveren in Nederland dagelijks 2 miljoen pakketjes af, meestal verpakt in wegwerpkarton. BOXO pakt die afvalstroom aan met een statiegeldsysteem voor herbruikbare verzendverpakkingen.’Wij bouwen het systeem dat al bestaat voor bierkratjes, maar dan voor verpakkingsmateriaal van webwinkels. We zouden graag zien dat meer webwinkels zich daarbij aansluiten’, vertelde mede-oprichter Lucas Hullegie van BOXO bij de prijsuitreiking.

BOXO werkt al samen met de grootste verpakkingsbedrijven van Nederland. Webwinkels krijgen de optie om herbruikbare verpakkingen aan te bieden voor 3,95 euro, een bedrag dat de consument terugkrijgt als die gebruikt maakt van één van de inmiddels meer dan 350 inleverpunten. Uit onderzoek blijkt dat herbruikbare verpakkingen de CO2-uitstoot van karton met meer dan 90 procent kunnen verlagen.

Transition Award 2026 Voeding: Grassa

Suzanne van den Eshof (l) van Grassa en dagvoorzitter Irene Rompa (r) bij de uitreiking van de Transition Awards 2026. Credit: Maaike Kooijman / Change Inc.

Foodtech-startup Grassa benut de mogelijkheden van gras op een manier die een dubbele winst oplevert: het verlagen van mestoverschotten en de vermindering van geïmporteerde soja als eiwitbron voor vee en mensen. Dit gebeurt door de voedingswaarde van gras te vergroten via bioraffinage. Dat levert hoogwaardige plantaardige eiwitten, prebiotische suikers en mineralen op.

Boeren kunnen de vezelrijke grasresten die overblijven inzetten als ruwvoer. Dat zorgt voor een efficiëntere vertering door koeien, wat resulteert in minder mestproductie en stikstofuitstoot. Tegelijkertijd kunnen de geïsoleerde eiwitten uit gras dienen als voedingsingrediënten voor dier en mens. ‘Gras kan hiermee geïmporteerde soja vervangen als eiwitbron’, aldus chief commercial officer Suzanne van den Eshof.

Transition Award 2026 Bouw: GreenInclusive en Vereniging Circulair Friesland

De Fryske vezelhennepdeal is een sprekend voorbeeld van een ketenaanpak die voordelen biedt voor boeren, woningcorporaties, gemeenten en bouwers. Boeren tekenen contracten voor de levering van vezelhennep tegen gegarandeerde afnameprijzen.

Het bedrijf GreenInclusive verwerkt de hennep tot een biobased isolatiemateriaal. Gemeenten en woningcorporaties functioneren als opdrachtgevers voor bouwers die het materiaal inzetten in nieuwe projecten. Zo verbindt het project de agrarische transitie direct met verduurzaming van de bouw.

Transition Award 2026 Energie: Zytec

Industrieel techbedrijf Zytec levert een extreem effectieve oplossing om industriële pompen zuiniger te laten werken en zo bij te dragen aan het verminderen van netcongestie. In Nederland draaien meer dan 100.000 pompen met een vermogen van boven de 30 kilowatt, waarbij er veel overtollig vermogen wordt ingezet. De contactloze magnetische koppeling van Zytec lost dat op door een verlaging van het toerental.’Er kan heel veel met deze technologie’, zei ceo Frank Boekholz bij het in ontvangst nemen van de Award. ‘Het is vooral een kwestie van de bekendheid vergroten.’

Het systeem kan relatief eenvoudig worden toegepast in bestaande installaties. De oplossing van Zytec kan voor de industrie als geheel liefst 2700 megawatt aan aansluitwaarde vrijspelen op het elektriciteitsnet. De geschatte energiebesparing bedraagt 3,8 terawattuur, met een CO2-reductie van 1 miljoen ton in 2030.

Publieksprijs Transition Award 2026: Ziekenhuis Nij Smellinghe

Manager fleetperformance & innovation van KOTUG Koos Smoor (l), manager technisch beheer en onderhoud Arno Vredevoort van ziekenhuis Nij Smellinghe (midden) en dagvoorzitter Irene Rompa (r) bij de uitreiking van de Transition Awards 2026. | Credits: Maaike Kooijman / Change Inc.

Ziekenhuis Nij Smellinghe uit Drachten stapt volledig van het gas af, als eerste ziekenhuis in Nederland. Met dank aan een warmtebatterij. De PowerStove van het bedrijf Heatwacht zet groene stroom om in warmte tot 360 graden. Deze warmte kan dagenlang worden opgeslagen en wordt zo een stabiele bron voor 24-uurs processen in het ziekenhuis, zoals sterilisatie, de keuken en luchtbevochtiging.

‘We waren al heel ver met elektrificatie en zonnepanelen, maar er moest ook een oplossing komen voor het warmtegebruik. Toen kwamen we uit bij opslag’, aldus manager technisch beheer en onderhoud Arno Vredevoort.

Via de bestaande infrastructuur levert de warmtebatterij stoom op afroep, ook om momenten dat er weinig wind is of dat de zon niet schijnt. Het project wordt in 2027 operationeel.

Lees ook:

Groene economie bereikt recordwaarde van $ 10.000 miljard op de beurs

Als de groene economie een zelfstandige sector zou zijn, zou die inmiddels wereldwijd de op twee na grootste zijn gemeten naar marktwaarde. Alleen de techsector en de industriële sector zijn meer waard, concluderen analisten van de London Stock Exchange Group (LSEG) in een nieuw rapport.Vorig jaar is de groene economie – een verzamelterm voor de activiteiten van 21.000 beursgenoteerde bedrijven wereldwijd die bijdragen aan milieu- en klimaatoplossingen – voor het eerst de grens van een marktwaarde van 10 biljoen dollar (10.000 miljard dollar). Daarmee stootte de sector de gezondheidszorg van de derde plaats. Azië goed voor helft ‘groene’ omzet Volgens de analisten van LSEG is dit een record. Dat is deels toe te schrijven aan het feit dat er steeds meer geld met die groene activiteiten wordt verdiend; de totale omzet steeg in 2025 met 5,3 procent tot 5,5 biljoen dollar (5.500 miljard dollar). Azië is verantwoordelijk voor bijna de helft daarvan (47 procent) en, vooral dankzij China, leidend in segmenten als EV-batterijen en spoorweginfrastructuur.De VS, goed voor bijna een derde van de wereldwijde ‘groene’ omzet, domineert met name in cloudcomputing. Die groei wordt sterk gedreven door techreuzen als Meta, Amazon, Google en Microsoft, die vorig jaar bijna de helft van alle nieuwe inkoopcontracten voor schone energie afsloten.Europa volgt met een omzetaandeel van ongeveer 21 procent, ofwel 1,2 biljoen dollar (1.200 miljard dollar). Daarvan komt het grootste deel (91 procent) uit tien landen, met Duitsland (24 procent), Frankrijk (20 procent) en het Verenigd Koninkrijk (14 procent) als kartrekkers. Nederland is goed voor 4 procent en staat daarmee op een gedeelde zevende plaats, samen met Denemarken. Omslag naar elektrisch rijden versnelt Opvallend is dat de ‘groene groei’ niet beperkt bleef tot enkele sectoren, maar over de hele breedte zichtbaar is. Al springt de productie van elektrische voertuigen en EV-batterijen eruit; vorig jaar voegde die sector wereldwijd 62 miljard dollar aan omzet toe.Volgens analisten is dat illustratief voor de verschuiving die momenteel in de auto-industrie plaatsvindt. Die omslag versnelt: het aandeel groene activiteiten steeg binnen een jaar van 53 naar 61 procent en is daarmee de ‘dominante factor’ geworden.Met een marktwaarde van 2 biljoen dollar (2.000 miljard dollar) is de productie van EV’s en geavanceerde batterijen inmiddels de op een na waardevolste tak binnen de groene economie. Alleen energiebeheer is met een marktwaarde van 4,7 biljoen dollar (4.700 miljard dollar) in omvang groter. Hierbij gaat het om duurzamere cloudopslag en efficiëntere IT-processen, maar ook energiezuinige gebouwen, slimme elektriciteitsnetten en energieopslag.En schone energie dan? Volgens de analisten is dat in waardestijging al drie jaar op rij de snelstgroeiende groene sector. Producenten van energieapparatuur konden tussen 2023 en 2026 jaarlijks een gemiddelde plus van 20 procent noteren, en bedrijven die groene energie opwekken 16 procent.Dat hangt direct samen met de snelgroeiende elektriciteitsvraag. De elektrificatie van transport en industriële processen, het duurzamer verwarmen en koelen van gebouwen en de steeds verder uitdijende AI-infrastructuur en honger naar datacenters; het vreet allemaal stroom. Onderdeel van veiligheidsstrategie De cijfers vertellen volgens de analisten nog een tweede verhaal: de transitie draait niet meer alleen om het klimaat, maar net zozeer om energiezekerheid. En daarmee om het concurrentievermogen van landen en continenten, want zonder energie kan een economie niet draaien.Investeringen in duurzaamheid zijn onderdeel geworden van een bredere veiligheidsstrategie. Zo kwam de Europese Unie na de invasie in Oekraïne met een plan om de import van Russisch gas en olie tegen het einde van 2027 volledig stop te zetten. Ondertussen werd ook het doel voor het aandeel hernieuwbaar op de totale energiemix verhoogd naar 42,5 procent, en liever nog 45 procent.En alsof de urgentie niet al groot genoeg was, laten de oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz opnieuw zien hoe kwetsbaar de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen maakt.Economisch is er nog een argument om sterker op duurzaamheid in te zetten: bedrijven die meer dan 50 procent van hun omzet uit groene activiteiten halen, laten volgens de analisten gemiddeld 2 tot 4 procentpunten hogere ebitda-marges zien dan hun ‘niet-groene sectorgenoten’. Dat patroon is volgens de analisten al sinds 2017 te zien.Terwijl bedrijven die minder dan de helft van de omzet uit groene activiteiten halen, juist 2 tot 3 procentpunten lagere marges noteren. ‘Dat ondergraaft het idee dat groene activiteiten per definitie ten koste gaan van de winstgevendheid.’Dit artikel verscheen eerder op MT/Sprout. Lees ook:Wie nu fossiel financiert, heeft straks een probleem, zegt ceo Marcel Zuidam van Triodos Bank Europa investeert recordbedragen in de energietransitie, maar eigen maakindustrie moet nog vleugels krijgen: 7 grafieken Investeringen in duurzame energie dit jaar bijna dubbele van fossiel