Duurzame Dinsdag begint traditiegetrouw met de voordracht van de Duurzame Troonrede, dit jaar geschreven door Jessica den Outer van Stichting Rechten van de Natuur. Den Outer, eerder ook Changemaker op dit platform, pleit voor een fundamentele herziening van ons juridische systeem, waarin de natuur niet slechts iets is dat beschermd moet worden, maar entiteiten zijn met eigen rechten.
‘Door rechten toe te kennen, erkennen we dat niet alleen de mens een bestaansrecht heeft op deze aarde en geven we een plek aan al die natuur in onze menselijke besluitvormingsprocessen’, zegt Den Outer. ‘Dit is niet alleen omwille van de boom, de rivier, het land: tegelijkertijd beschermen we daarmee onszelf. Wij zijn natuur. Wie de rechten van de natuur erkent, erkent het leven waarvan wij deel zijn.’
Duurzame lintjes
De ‘duurzame lintjes’ gingen dit jaar naar NRC-journalist Wouter van Noort, Martine Postma van Stichting Repair Café International en Geert Van Der Veer van Herenboeren Nederland, een netwerk van gemeenschapsboerderijen. Stichting Herenboeren ging in juni failliet, maar een deel van de aangesloten boerderijen gaf onlangs in het FD aan door te willen gaan.
Traditiegetrouw neemt (inmiddels demissionair) klimaatminister Sophie Hermans namens het kabinet het Duurzame Dinsdag Trendrapport in ontvangst, evenals een koffer gevuld met inspirerende projecten. Denk aan burgerinitiatieven, sociale ondernemingen en jonge bedrijven die zich inzetten voor een duurzamere en socialere wereld.
Meer lokaal en met veel aandacht voor water
Volgens de rapportmakers springen er dit jaar drie zaken uit. Zo is er dit jaar meer dan ooit aandacht voor lokale initiatieven op het gebied van energie, voeding en wonen. Naast duurzaamheid, is ook onafhankelijkheid steeds vaker een argument om ketens lokaal op te zetten. Tot slot viel op dat er veel gebeurt op het gebied van water, ofwel de blue economy. Voorbeelden zijn waterrecycling van Hydraloop of textielverf uit zeewier van Zeefier.
‘Het kabinet is demissionair, maar deze initiatieven en de problemen van Nederland zijn dat niet’, zei minister Hermans nadat ze de koffer gevuld met 186 beschreven projecten in ontvangst nam. Verder benadrukte ze het belang van de aansluiting tussen beleid en kansrijke initiatieven die nu al in de samenleving lopen.
Prijzen voor duurzame pioniers
Van alle initiatieven kregen er zeven de kans om te pitchen: Lenteland, Grassa, Mijnbuurtje, SeaO2, Happy Times Magazine, Mejor Technologies en Rift. Uiteindelijk werden drie organisaties bekroond met een juryprijs van 10.000 euro. ‘Mijn hart bloedt dat we maar drie prijzen kunnen uitdelen, want eigenlijk verdienen alle ingediende initiatieven een prijs’, zei juryvoorzitter Maurits Groen. De juryprijzen gingen uiteindelijk naar SeaO2, Mejor Technologies en Lenteland.
SeaO2 werkt aan grootschalige CO2-verwijdering via de oceaan. Met een innovatieve box wil de startup tonnen CO2 uit de zee halen, waarna de oceaan zelf weer CO2 uit de atmosfeer onttrekt. Ruben Brands, medeoprichter van SeaO2 zei eerder tegen Change Inc.: ‘De concentratie CO2 in water ligt 150 keer hoger dan in lucht. Je haalt dus makkelijker een ton CO2 uit de zee dan uit de lucht.’
Mejor Technologies, met onder andere Changemaker Melvin Sieben aan het roer, ontwikkelde LUCI en CHRIS, AI-gedreven oplossingen die kunnen helpen bij het opsporen en bestrijden van bosbranden. Dronebeelden worden in bijna real-time samengevoegd tot een Google Maps-achtige kaart om automatisch hotspots te detecteren, gps-coördinaten vast te stellen en brandlijnen te tekenen waar de brandweer mee geholpen is.
Lenteland ontwikkelt regeneratieve gemeenschapsboerderijen waar boeren, burgers en investeerders samen eigenaar van zijn. De boerderijen zijn coöperaties, geen privébezit, en blijven voor altijd beschikbaar voor regeneratieve landbouw.
Onbenut potentieel van gras
Tot slot werd de publieksprijs uitgereikt. Die ging dit jaar naar Grassa. Deze innovatieve startup wil het ‘volledige potentieel uit gras’ halen. Door gras te persen, verhitten en filteren haalt de bioraffinaderij van het Limburgse bedrijf eiwitten, suikers, mineralen en alternatieve meststoffen uit het gras. Door hoogwaardige producten uit gras te halen, hoopt oprichter Rieks Smook boeren een nieuw verdienmodel te bieden.
