Redactie Change Inc. 20 april 2026, 11:00

Wie geld inzet voor verandering, moet breder kijken naar duurzaamheid: 'Elke euro komt 6 keer terug'

Geld is geen doel, maar een middel om positieve verandering te bewerkstelligen. Met die gedachte is Triodos Bank opgericht. En die verandering moeten we zo breed mogelijk zien, zegt Sander Kooiman in de podcast Mastering Transitions van nlmtd en Change Inc.

a-chosen-soul-GASyWTgmyS0-unsplash | Credits: Unsplash

Al in de jaren ‘80 was Triodos de eerste bank in Nederland die windmolens financierde. Niet zo gek dus dat mensen de bank vooral associëren met de ‘groene kant’ van duurzaamheid. Maar willen we een toekomstbestendige maatschappij, dan is er meer nodig, zegt Sander Kooiman. Hij is manager team social & impact loans bij Triodos.

Kooiman: ‘Natuurlijk zijn de energietransitie en de circulaire economie belangrijk, maar we moeten ook de sociale kant niet vergeten. Wat verstaan we onder welzijn? Alleen dat we niet ziek zijn en wat geld op de bank hebben staan, of willen we meer dan dat? Triodos kijkt met een holistische blik naar duurzaamheid, om maar even een chique term te gebruiken.’

Kooiman is daarom fan van burgercollectieven, waaronder energiecoöperaties. Daar komen de groene en sociale kanten van duurzaamheid samen, ziet hij.

‘Elke euro komt zes keer terug’

Neem burgerinitiatief Onderdak Vledder. In het Drentse dorp Vledder hebben dorpsbewoners zelf een woonzorgcomplex opgericht. Zo kunnen ook zorgbehoevende dorpsgenoten onderdeel blijven van de gemeenschap. Tegelijkertijd is het complex, deels gefinancierd door Triodos, heel duurzaam gebouwd. Kooiman nomineerde het project voor de Transition Awards 2025, waar het de hoofdprijs in de categorie Energie in de wacht sleepte.

Zulke projecten enorm belangrijk, legt Kooiman uit. Niet alleen sociaal gezien, maar ook financieel. ‘Gezondheidseconoom Marcel Canoy heeft recent onderzocht wat de social return is op een zogenoemde dorpsondersteuner in de Limburgse plaats Eijsden. Wat blijkt: elke euro die je investeert, komt zes keer terug.’

Triodos financiert regelmatig projecten als in Vledder, maar van Kooiman zouden burgercollectieven een nog stevigere positie in de portefeuille mogen krijgen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we over een paar jaar kunnen zeggen: eenderde van wat we financieren gaat niet naar overheid of markt, maar naar zulke collectieven?’

Benieuwd naar de hele podcast? Luister die hier:

Transition 2026

Burgerinitiatief Onderdak Vledder, financieel ondersteund door Triodos, was één van de winnaars van de Transition Awards die vorig jaar werden uitgereikt tijdens Transition2025.

Op 23 juni is het tijd voor de editie van dit jaar: Transition2026. Het event van Change Inc. brengt de sleutelfiguren in bedrijven bijeen om versnelling te realiseren waar het ertoe doet. Wil je erbij zijn? Tot 1 mei koop je een ticket met 50 euro korting met de kortingscode PODCAST50.

Wil je je aanmelden voor de Transition Awards dit jaar? Lees meer informatie over de voorwaarden of schrijf je hier meteen in.

Beluister eerdere afleveringen van Mastering Transitions:

Nieuwsupdate: Thorizon bouwt eerste gesmoltenzoutreactor in Zeeland en CO2-opslagproject Porthos loopt vertraging op

Thorizon bouwt eerste gesmoltenzoutreactor in Zeeland De Nederlands-Franse scaleup Thorizon gaat een samenwerking aan met acht andere partijen om Europa's eerste commerciële gesmoltenzoutreactor in Nederland te bouwen. Dat melden de partijen in een persbericht. Het gaat onder meer om EPZ, de uitbater van de huidige kerncentrale in Borssele, en NRG PALLAS, het bedrijf achter het reactorcentrum in het Noord-Hollandse Petten.Met de samenwerking kan de scaleup overgaan tot realisatie van haar plannen. De nucleaire demonstrator van Thorizon wordt in Petten gebouwd en moet in 2030 operationeel zijn. De daadwerkelijke reactor (de Thorizon One) in Borssele moet in 2034 op het elektriciteitsnet worden aangesloten.De Thorizon One is een zogenoemde gesmoltenzoutreactor. Dat is een kernreactor waarin gesmolten zout zowel de brandstof als het koelmiddel is. De reactor gebruikt kernafval als bron van energie. De reactor moet 100 megawatt aan elektriciteit of industriële warmte gaan leveren.De regionale ontwikkelingsmaatschappijen van Noord-Holland en Zeeland beloven te investeren in de scaleup, en ook Invest-NL blijft bijdragen. Daarnaast wordt gekeken naar financiering van de Europese Investeringsbank, aangevuld met nieuwe strategische investeerders. De cumulatieve investering zal oplopen tot meer dan 1 miljard euro, verwacht Thorizon.Lees ook: Changemaker Kiki Lauwers (Thorizon): ‘We kunnen het ons niet veroorloven om kernenergie uit te sluiten’ CO2-uitstoot Nederlandse industrie stijgt, maar luchtvaartsector verduurzaamt Nederlandse bedrijven die onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) vallen hebben vorig jaar 2,3 procent meer CO2 uitgestoten dan een jaar eerder. Dat blijkt uit de jaarlijkse cijfers van de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). Onder de ETS vallen zo'n 350 bedrijven die samen verantwoordelijk zijn voor ongeveer de helft van de uitstoot in Nederland. Met name de energiesector, die meer produceerde voor export, heeft gezorgd voor de recente stijging van de uitstoot.De NEa heeft ook goed nieuws. Zo is de CO2-uitstoot van de luchtvaartsector met 4 procent gedaald. Dat komt vooral doordat er meer duurzamere kerosine (SAF) wordt gebruikt. De NEa verwacht dat het gebruik van SAF dit jaar weer wat afneemt, maar wel boven het niveau van vóór 2025 blijft.Lees ook: Duurzamer vliegen: biobrandstof heeft het moeilijk, maar er zijn ook andere opties CO2-opslagproject Porthos loopt vertraging op Het grote CO2-opslagproject Porthos is met bijna een jaar uitgesteld. Het was de bedoeling dat onder meer Shell en ExxonMobil vanaf eind dit jaar CO2 konden afvangen en opslaan in lege aardgasvelden onder de Noordzee. Nu wordt uitgegaan van de tweede helft van 2027.Volgens Porthos 'vragen de diverse onderdelen van dit project meer tijd dan in de huidige, ambitieuze planning was ingecalculeerd'. Een woordvoerder zegt tegen het AD dat vertragingen bij dit soort grote infrastructuurprojecten 'niet ongebruikelijk' zijn. Het jaar vertraging zorgt voor zo'n 2,5 miljoen ton CO2 in de atmosfeer die anders had kunnen worden opgeslagen.Lees ook: Hoe CO2-opslagproject Porthos kan zorgen dat industrie in Rotterdam blijft TommyTomato maakt een doorstart TommyTomato, het bedrijf dat gezonde lunches en voedingseducatie voor basisschoolkinderen verzorgt, maakt een doorstart. Het heeft impactinvesteerder Impact First Group gestrikt als nieuwe investeerder. TommyTomato gaat verder in afgeslankte vorm: het distributiecentrum in Eindhoven moet sluiten en er verdwijnen banen. Hoeveel precies is nog niet duidelijk. Ook moet het verdienmodel worden aangescherpt.Het impactbedrijf vroeg eind maart een faillissement aan. Aanleiding was meningsverschil met Stichting LifeTree Fund, de meest recente en enige investeerder, die eerder die maand afhaakte.Lees ook: Sociale onderneming TommyTomato voedt de toekomst met warme schoollunches Vergassing biomassa kan Rotterdamse industrie verduurzamen Syngas kan ervoor zorgen dat de Rotterdamse chemische industrie in 2050 tot 50 procent minder fossiele grondstoffen nodig heeft. Dat blijkt uit een nieuw onderzoeksrapport van de Tekenkamer van de Industrie in opdracht van de Provincie Zuid-Holland. Syngas is een gasmengsel van koolstofmonoxide en waterstofgas, dat ontstaat door het vergassen van biomassa of andere afvalstromen en water.Volgens het rapport kan syngas op grote schaal worden geproduceerd, mits er een clusterbrede aanpak wordt gehanteerd. Momenteel is de Rotterdamse industrie sterk afhankelijk van olie en aardgas, en lastig te elektrificeren.Lees ook: Deze revolutionaire reactor maakt van afval weer gas en andere nuttige grondstoffenTata Steel moet weer € 8,5 miljoen betalen om schadelijke uitstoot Tata Steel moet opnieuw een dwangsom van 8,5 miljoen euro betalen omdat één van de fabrieken te veel schadelijke stoffen uitstoot. Dat maakte de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied vrijdag bekend. De zogenoemde Kooksgasfabriek 1, waarin steenkool tot hoge temperaturen wordt verhit, stoot onder meer PAK's en benzeen uit.In december 2024 heeft de Omgevingsdienst Tata verplicht  de milieuoverschrijdingen te stoppen. Omdat dat half 2025 nog niet was gebeurd, volgt er nu een dwangsom. Eerder dit jaar heeft Tata ook al 8,5 miljoen euro betaald, omdat uit metingen van het bedrijf zelf bleek dat de norm werd overschreden. Recentere metingen worden nog beoordeeld en kunnen ook gevolgen hebben voor de vergunning van het bedrijf.Lees ook: Waarom de toekomst van Tata Steel grote invloed heeft op de energietransitie: Nederland moet kiezen Rotterdam en Eindhoven Airport hebben alsnog natuurvergunning nodig Rotterdam The Hague Airport en Eindhoven Airport hebben toch een natuurvergunning nodig. De rechtbank in Gelderland heeft besluiten van oud-minister Christianne van der Wal, die stelden dat de luchthavens konden terugvallen op eerder verleende toestemmingen, vernietigd. Dat mag alleen als het om dezelfde activiteiten gaat, maar door groei en uitbreiding is dat volgens de rechter niet het geval.Landbouwminister Jaimi van Essen moet binnen acht weken beslissen of hij op het besluit gaat handhaven. Woordvoerders van beide luchthavens zeggen tegen het AD dat de dagelijkse operatie voorlopig gewoon doorgaat. Ook in de media:Kabinet-Jetten activeert landelijk crisisplan olie door toenemende spanningen Midden-Oosten (De Telegraaf) Brussel adviseert thuiswerken en ‘ecorijden’ in energieplan (FD) Atlantische golfstroom loopt veel grotere kans in te storten dan gedacht (BNR) Heineken-brouwerij Zoeterwoude realiseert historisch laag waterverbruik (Heineken) Circularity Gap Report 2026: een derde van het wereldwijde BBP gaat elk jaar verloren door inefficiënt gebruik van hulpbronnen (Duurzaam ondernemen) 'Een ‘muur van polyester’: honger naar tweedehands­kleding verandert de markt (FD) Klimaatminister Stientje van Veldhoven krijgt steun uit onverwachte hoek (Trouw) Bestaat de energietransitie eigenlijk wel? ‘Het idee is totale onzin’ (FD)