De file voor het stroomnet vraagt om een fundamenteel andere inrichting van ons elektriciteitsgebruik. Zeker als we de komende decennia meer stroom gaan verbruiken, onder meer door de opmars van elektrisch rijden. Toch is het goed mogelijk om over vijfentwintig jaar 11 miljoen elektrische auto’s in Nederland te hebben, zonder problemen met netcongestie.
In een deze week gepubliceerd onderzoek van kenniscentrum Elaadnl, een initiatief van de Nederlandse netbeheerders, blikken onderzoekers vooruit naar 2050. Wat als alle personenauto’s dan voorzien zijn van elektromotoren en hetzelfde geldt voor 90 procent van de trucks en bestelbusjes?
Elektrisch rijden: vraag naar elektriciteit stijgt explosief
Om te beginnen komt er een enorme groei van de vraag naar elektriciteit aan. In onderstaande grafiek is te zien dat elektrisch vervoer op jaarbasis momenteel zorgt voor ruim 4.000 gigawattuur aan stroomverbruik. Volgens het meest waarschijnlijke scenario (het ‘middenscenario’) uit het rapport van Elaadnl zal dat in 2050 ongeveer 52.000 gigawattuur zijn. Dat is bijna 13 keer zo veel.
Personenauto’s zullen goed zijn voor ruim de helft van de elektriciteitsvraag van het wegverkeer in 2050, gevolgd door trucks en bestelbusjes.
Netcongestie vermijden: schuiven met laadtijden en auto als thuisbatterij
Hoe voorkomen we dat er door elektrificatie van het vervoer gigantische problemen op het stroomnet ontstaan? Een deel van de oplossing ligt bij betere spreiding van elektrisch laden over de dag. De problemen worden nu immers vooral veroorzaakt door overbelasting van het net tijdens piekuren (grofweg tussen vijf uur ‘s middags en negen uur ‘s avonds).
Uit het onderzoek van Elaadnl blijkt dat schuiven in de laadtijden op termijn al 6,7 gigawatt kan vrijspelen om het net op piekmomenten te ontlasten.
Een tweede kans ligt bij de batterijen van elektrische voertuigen. Die kunnen in principe ook gebruikt worden om stroom terug te leveren aan het net. Als de mogelijkheden voor bidirectioneel laden toenemen, kan dat de piekbelasting van het net beperken. Het potentieel hiervoor wordt geschat op 4,5 gigawatt aan flexibel vermogen.
Ruim 11 gigawatt aan flexibel vermogen met elektrisch vervoer
In theorie biedt elektrische mobiliteit tegen 2050 ruim 11 gigawatt aan flexibel vermogen om het stroomnet te ontlasten, blijkt uit het rapport van Elaadnl. Dat potentieel kan worden gerealiseerd door prijsprikkels in te stellen die het aantrekkelijk maken om buiten de piekuren te laden en tijdens piekuren terug te leveren. Dat biedt kansen om netcongestie te vermijden bij een groeiend stroomverbruik voor elektrisch vervoer.
Om de in het rapport genoemde 11,2 gigawatt aan flexibel vermogen in perspectief te plaatsen, hebben we prognoses van brancheorganisatie Netbeheer Nederland erbij genomen over de piekbelasting van het net.
Momenteel wordt het elektriciteitsverbruik van Nederland op piekmomenten beperkt door de inzet van een maximaal vermogen van ongeveer 20 gigawatt. Netbeheer Nederland schat dat de groei van de elektriciteitsvraag op basis van de huidige verbruiksgewoonten vereist dat het piekvermogen ruimschoots verdubbelt naar 43 gigawatt in 2040. Met diverse flexibiliseringsopties kan dat beperkt blijven tot ongeveer 27 gigawatt in 2040.
De prognose van ruim 11 gigawatt aan flexibel vermogen voor elektrisch vervoer uit het rapport van Elaadnl heeft betrekking op 2050 en ligt dus verder in de toekomst dan het scenario van Netbeheer Nederland. Toch is al wel duidelijk dat het om een aanzienlijk potentieel gaat. Met de juiste prikkels lijkt het dus goed mogelijk om het wegverkeer in Nederland volledig te elektrificeren.
