Wilke Wittebrood
17 november 2026, 10:41

Startup Vaeridion bouwt de Ford Model T van de elektrische luchtvaart: 'Je moet met het juiste product beginnen'

Als student bedacht Ivor van Dartel een vliegtuig op batterijen. Na een carrière bij Airbus ontwikkelt hij dat toestel met Vaeridion nu zelf, met verse miljoenen. Dat is op zichzelf al een prestatie; andere elektrische luchtvaartstartups gingen recent failliet omdat geldschieters afhaakten.

ceo vaeridian Wie de luchtvaart wil veranderen, moet met het juiste product beginnen, zegt Vaeridion-ceo Ivor van Dartel. | Credits: Vaeridion

Als tiener verslond Ivor van Dartel het wetenschappelijke tijdschrift Kijk. Hij weet nog – en we hebben het nu over het begin van deze eeuw – dat de komst van de elektrische auto groots werd aangekondigd in het blad. Hij schreef zijn profielwerkstuk erover. ‘Ik was er vroeg bij’, grijnst hij. ‘Dat is een terugkerend thema geworden; ik was ook al met elektrische vliegtuigen bezig toen daar nog nauwelijks aandacht voor was.’

Nu is Van Dartel, inmiddels 42, medeoprichter en ceo van een van Europa’s meest veelbelovende luchtvaartstartups: het Duits-Nederlandse Vaeridion. Begin november werd bekend dat het bedrijf 30 miljoen euro heeft opgehaald voor de ontwikkeling en productie van een elektrisch vliegtuig voor negen passagiers, met een bereik van 400 kilometer – ongeveer de afstand tussen Amsterdam en Londen.

‘Oranje’ investeringsronde

Vaeridion heeft sinds twee jaar een Nederlandse BV en een kantoor in Delft, maar de hoofdzetel zit in München. Best opvallend dus dat de financieringsronde zo’n ‘oranje’ karakter heeft: staatsinvesteerder Invest-NL en het Amsterdamse durfkapitaalfonds Shift Invest namen het voortouw, en ook de Zuid-Hollandse investeringsmaatschappij InnovationQuarter stapte in. Daarnaast deden de bestaande geldschieters – het Duitse Vsquared Ventures en Project A, en het Europese World Fund – opnieuw mee.

In dat licht moet je Vaeridion ook bekijken, zegt Van Dartel. ‘We zijn een echt Europees bedrijf. Het mooie van de deelname van Invest-NL en Shift is dat ze inzien dat elektrisch vliegen wenselijk én mogelijk is, en dat je dat het beste in een internationaal samenwerkingsverband kunt doen.’

Die Europese verankering krijgt ook op een andere manier vorm: Vaeridion is geselecteerd voor een subsidie van 94,5 miljoen euro uit het EU Innovation Fund. De definitieve overeenkomst wordt naar verwachting volgend jaar gesloten.

Luchtvaartstartups in zwaar weer

Dat telt op tot bijna 125 miljoen euro aan kapitaal – en dat is nogal een prestatie, gezien de markt waarin Vaeridion opereert. Duurzame luchtvaartstartups hebben het bepaald niet makkelijk. Dit voorjaar ging het Delftse Maeve Aerospace failliet, dat werkte aan een elektrisch toestel voor 44 passagiers. Een jaar eerder viel het Duitse Lilium om, dat een elektrische luchttaxi op de markt wilde brengen die verticaal kon opstijgen. De oorzaak was in beide gevallen dezelfde: geldschieters geloofden er niet meer in.

Wrang genoeg profiteert Vaeridion daar ergens ook weer van: het bedrijf nam vorig jaar een hangar met testlaboratorium over uit de boedel van Lilium, op luchthaven Oberpfaffenhofen nabij München. Van Dartel: ‘We hebben ook best wel veel mensen in dienst die eerst bij Lilium zaten.’

De wereld is veranderd, zegt hij. ‘Toen wij vier jaar geleden begonnen, was elektrisch vliegen een thema waarin iedereen geïnteresseerd was. Nu kijken investeerders vooral naar AI en defensie. Er zijn nog steeds partijen die in een duurzamere luchtvaart willen investeren. Maar die moet je maar net zien te vinden.’

Je moet ze ook overtuigen. Van Dartel: ‘Wat onze propositie – denk ik – aantrekkelijker maakt, is dat we zijn begonnen vanuit de gedachte: wat kan ik certificeren? Dan kom je uit bij een kleiner toestel, en wordt de reis financieel bovendien beter te behappen. Wij tellen nog in miljoenen, geen miljarden.’

Credits: Vaeridion.

Studentenopdracht als basis

Van Dartel studeerde lucht- en ruimtevaarttechniek aan de TU Delft. In 2007 kreeg hij voor zijn afsluitende bachelorproject de opdracht om een milieuvriendelijk vliegtuig te ontwerpen.

‘We hebben alles bekeken’, zegt hij. ‘Biobrandstoffen, waterstof – en op een gegeven moment kwamen we op batterij-elektrisch uit. Er waren toen nog niet eens elektrische auto’s die in serie werden geproduceerd; de batterijen die werden ontwikkeld, waren bedoeld voor mobiele telefoons en laptops. Maar we realiseerden ons toen al dat elektrisch vliegen met een kleiner, op gewicht en aerodynamica geoptimaliseerd toestel, haalbaar was.’

Terugkijkend werd daar de basis voor Vaeridion gelegd – al duurde het nog vijftien jaar voor Van Dartel er een bedrijf op bouwde. Na zijn afstuderen ging hij bij Airbus werken, eerst in Frankrijk en daarna in Duitsland. ‘Ik studeerde af tijdens de kredietcrisis van 2008, 2009’, vertelt hij. ‘Er waren weinig banen, en daarnaast geloofde ik toen nog dat je alleen bij een partij als Airbus aan dit soort grote projecten kunt werken.’

De werkelijkheid bleek anders, ontdekte hij toen hij in 2017 leiding gaf aan de ontwikkeling van een hybride-elektrisch testvliegtuig. ‘Daar leerde ik dat dit soort disruptieve nieuwe ontwikkelingen niet altijd goed in een corporate omgeving passen. Het project is later ook gecanceld.’

Soevereine Europese raket

Van Dartel kreeg in die periode ook meer oog voor het bloeiende ecosysteem in de regio München, dat wereldwijd tot de top drie voor startups in de lucht- en ruimtevaart behoort. Hij zag hoe jonge ondernemers spectaculaire bedrijven uit de grond stampten. Neem Isar Aerospace. Deze Europese raketbouwer had afgelopen september een knaller van een primeur: als eerste bedrijf bracht het vanuit West-Europa een raket in een baan om de aarde.

‘De oprichters wilden eerst alleen een raketmotor maken’, vertelt Van Dartel. ‘Maar toen stapte Vsquared in, ook onze founding investor, en die zei: je moet veel groter denken. En nu hebben we een volledig soevereine Europese raket. Als drie gasten die net van de universiteit komen zó’n prestatie kunnen neerzetten, moest ik het ook proberen, vond ik. Daarop heb ik mijn ontslag bij Airbus ingediend en Vaeridion opgericht.’

Met een seedronde van Vsquared en Project A van 3,2 miljoen euro kon hij een team samenstellen. Dat telde destijds vier mensen; inmiddels zijn het er negentig. Eigenlijk heeft hij de draad van zijn studentenproject dus weer opgepakt? ‘Ja, en in die 12,5 jaar bij Airbus heb ik geleerd hoe je alles organiseert.’

Luchtvaart is soort Doornroosje

De luchtvaart is een soort Doornroosje die wakker moet worden gekust, vindt Van Dartel. Specifieker de zogeheten algemene luchtvaart (general aviation), waar les- en recreatievluchten maar ook kleinschalig personen- en vrachtvervoer onder vallen, in dito toestellen. Over die industrie verbaast hij zich al jaren. ‘De afgelopen dertig jaar is er in de categorie waarin wij zitten geen enkel nieuw type toestel op de markt gekomen. Er is een totaal gebrek aan innovatie.’

Wereldwijd vliegen er ruim 21.000 negenzitters rond, zegt hij, die gemiddeld 23 jaar oud zijn en dus hoognodig aan vervanging toe. Dat wordt de eerste markt waarop Vaeridion zich richt; tegenover Forbes rekende hij voor dat alleen al het vervangen van deze verouderde toestellen een jaarlijkse omzetkans van 8 miljard euro biedt.

Om terug te komen op het ontwerp: waar Maeve en Lilium volledig nieuwe toestellen ontwikkelden, past de Microliner van Vaeridion grotendeels binnen bestaande regelgeving. Het ontwerp, met lange, slanke vleugels waarin de batterijpakketten zitten, is gebaseerd op een zweefvliegtuig.

‘Technisch gezien is het een conventioneel toestel met een elektrische aandrijflijn’, vertelt Van Dartel. ‘Qua formaat valt het binnen de CS-23 Level 3-richtlijn van de Europese luchtvaartautoriteit EASA, het wettelijke kader voor toestellen voor zeven tot negen passagiers.’ Hij grijnst: ‘Daarom hebben we maar negen stoelen, en niet meer.’

Makkelijker én sneller de lucht in

Zodoende kan de Microliner makkelijker én sneller de lucht in. Vaeridion wil volgend jaar de assemblage van het eerste prototype afronden. Daarna volgen de vliegtests en kan de scaleup gaan toewerken naar de certificering, serieproductie en de uitlevering aan de eerste klanten. Die mijlpalen staan voor uiterlijk 2030 gepland.

Ondertussen zit het bedrijf in het traject om de status van erkend luchtvaartontwikkelingsbedrijf te krijgen. Het is een strakke, maar rationele planning, zegt Van Dartel. ‘De regels zijn bekend. We weten waaraan we moeten voldoen, en we hebben nu het kapitaal om het te realiseren.’

Het orderboek is al goed gevuld: Vaeridion heeft naar eigen zeggen toezeggingen voor 130 toestellen. Het Belgische ASL Group, dat zakelijke vluchten verzorgt en privéjets verhuurt, wordt de launching customer. De E-Flight Academy in Teuge (Gelderland) gaat toestellen afnemen, die de vliegschool niet alleen wil inzetten voor lessen, maar ook voor trips tussen kleinere vliegvelden. En ook regionale luchtvaartmaatschappijen Avanti Air (Duitsland), Aero-Dienst (Duitsland) en Copenhagen AirTaxi (Denemarken) willen met de elektrische negenzitters gaan vliegen.

Credits: Vaeridion.

Prijs van een eersteklas treinticket

De aantrekkingskracht? De vluchten zijn niet alleen emissievrij – mits de stroom waarmee de Microliners hun rondjes vliegen duurzaam is opgewekt – maar ook een stuk goedkoper. Van Dartel: ‘Een vlucht met de Microliner van zo’n 300 kilometer – dat is ongeveer een uur en een kwartier vliegen – kost een luchtvaartmaatschappij alles bij elkaar opgeteld ongeveer 1.000 euro.’

Hij rekent voor: ‘Als je 300 euro per ticket rekent, heb je die kosten er met vier stoelen uit en zijn de overige vijf pure winst.’ Bij een vergelijkbare vlucht met een regulier toestel kom je volgens Van Dartel al gauw op het dubbele uit. ‘Zeker met de hoge kerosineprijzen nu – en de kosten voor stroom waren voor de Straat van Hormuz werd afgesloten al een factor tien lager.’

Door de sterk gestegen brandstofprijzen en hoge onderhoudskosten zijn er ruim 120 regionale vliegverbindingen in Europa verdwenen, vertelt hij. ‘Wij willen die ‘verdwenen’ routes weer herstellen. In Duitsland worden 1,2 van de 1,4 miljard reizen tussen de 150 en 600 kilometer met de auto afgelegd. Ik denk dat we 10 procent van die groep in een elektrisch vliegtuig kunnen krijgen.’

En dat voor de prijs van een eersteklas treinticket, blijkt uit het persbericht over de investeringsronde. Van Dartel: ‘Als je van Düsseldorf naar Schiphol zou vliegen, een afstand van 225 kilometer, moet je denken aan een ticketprijs tussen de 112,50 en 180 euro.’

Geen elektrische luchtvaartrace

Tussen 2030 en 2034 wil Vaeridion de serieproductie opschalen. En daarna? Het volgende decennium kan de scaleup misschien wel een toestel met 40 tot 50 stoelen bouwen, denkt Van Dartel. ‘Al zijn we daar nu nog niet mee bezig. Ik verwacht dat de ontwikkelingen in de batterijtechnologie het dan ook mogelijk maken om grotere afstanden af te leggen: 800 of zelfs 1.000 kilometer.’

Dat raakt aan de ambities van een andere luchtvaartstartup, het Nederlandse Elysian, dat aan een toestel voor negentig passagiers werkt. Dat moet een bereik krijgen van 750 kilometer en midden jaren dertig op de markt komen.

Is het belangrijk om de eerste met een zo groot mogelijk toestel in de lucht te zijn? Wat Van Dartel betreft niet. ‘Om alle redenen die ik eerder noemde’, zegt hij. ‘Je moet ons toestel zien als het equivalent van de Ford Model T. Dat was in de jaren 20 van de vorige eeuw de eerste auto in Amerika die voor de massa werd geproduceerd.’

Technisch was het misschien niet het meest hoogstaande model, vervolgt hij, maar het was wél een auto waar vraag naar was, die mensen konden betalen. ‘Van een vervoersmiddel voor de allerrijksten heeft de T-Ford de auto veranderd in een vervoersmiddel voor de gewone man. Dat willen wij voor elektrisch vliegen doen – en dan moet je met het juiste product beginnen. Dat is wat ons betreft die negenzitter. En wat er daarna mogelijk is, zullen we zien.’

Dit artikel verscheen eerder op MT/Sprout.

Lees ook:

Nieuwsupdate: Wadden mogelijk bedreigd werelderfgoed en steviger beleid nodig om 7 miljoen huizen te verduurzamen

Unesco overweegt Wadden op lijst bedreigd werelderfgoed te plaatsen Het aantal zeehonden in het Waddengebied neemt af. In de Nederlandse wateren zijn dit jaar 6 procent minder zeehonden waargenomen dan in 2025. Hiermee neemt de zeehondenpopulatie voor het vijfde jaar op rij af, meldt onder meer de NOS. Onderzoekers zien geen massale sterfte en vermoeden daarom dat er sprake is van een combinatie van factoren die zeehonden parten speelt. Meer menselijke activiteiten en verandering van de beschikbaarheid van voedsel spelen waarschijnlijk een rol.VN-organisatie Unesco heeft zijn bezorgdheid uitgesproken over de situatie en overweegt het Waddengebied op de lijst van bedreigde werelderfgoed te plaatsen, aldus BNR. De Wadden staan sinds 2009 op de werelderfgoedlijst en worden gezien als een essentiële stopplaats voor migrerende vogels en een ecologisch gebied met duizenden unieke zeedieren en planten. In 2027 wil een inspectiecommissie van Unesco langskomen om de staat van het Waddengebied te bespreken.Lees ook: Bedrijven hebben wel klimaatplannen, maar biodiversiteit is lastiger Rapport: Rijk moet regie pakken bij betaalbare verduurzaming woningen Nederland telt ruim 8 miljoen woningen, waarvan er momenteel ongeveer 1 miljoen volledig aardgasvrij zijn. Om de overige 7 miljoen woningen voor 2050 helemaal gasvrij te krijgen, zouden er jaarlijks ongeveer 300.000 huizen verduurzaamd moeten worden. Het huidige beleid schiet daarvoor tekort, blijkt uit een nieuw ambtelijk rapport dat maandag naar buiten kwam: IBO Energietransitie van de woningvoorraad.Particuliere huiseigenaren, VvE's en woningcorporaties willen vaak wel verduurzamen, maar het ontbreekt aan richtinggevend beleid om dat mogelijk te maken. De ambtenaren hebben vier scenario's uitgewerkt met maatregelen om de energietransitie voor woningen te versnellen. Hoofdlijn is dat het Rijk duidelijkheid schept met heldere technologische keuzes (rond warmtenetten en warmtepompen) en het bieden van zekerheid (betaalbaar voor iedereen, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen).In de doorgerekende scenario's tot 2050 leveren de ambitieuzere beleidsmaatregelen een grotere emissiereductie op. Op basis van het huidige beleid komt de jaarlijkse uitstoot van woningen naar verwachting uit op 8 miljoen ton CO2-equivalent in 2050, tegen 13 miljoen ton nu. Bij het zwaarste beleidspakket gaat de daling veel harder en resteert er in 2050 nog 2 miljoen ton CO2-uitstoot van woningen.Lees ook: Minder gas verbruiken: welke opties zijn er buiten de warmtepomp? Watertekort grotere uitdaging voor Nederland dan stijging zeespiegel Maandag kwam ook een ander vergezicht op 2050 naar buiten. De Rijksoverheid presenteerde de Nota Ruimte, een nationale visie op de inrichting van Nederland tot 2050. Water is daarbij een overkoepelend thema. 'Nederland blijft op de lange termijn veilig bewoonbaar, ook bij een versnelde zeespiegelstijging. Maar achter de dijken en duinen zal de inrichting van ons land veranderen. We moeten rekening houden met extremer weer, een stijgende zeespiegel, een dalende bodem, een onregelmatiger, rivierafvoer en daardoor meer verzilting en langere perioden van droogte', luidt een van de conclusies.Periodieke watertekorten lijken een grotere uitdaging te worden dan de zeespiegelstijging. Oplossingen liggen onder meer bij ‘meervoudig ruimtegebruik’. Wateropslag moet samengaan met onder meer landbouw en natuur, en ook steden en bedrijventerreinen moeten (tijdelijk) water kunnen opslaan.Lees meer over de Nota Ruimte op Change Inc.: De zeespiegelstijging overleven we wel, maar watertekort is wél een bedreiging voor Nederland Schade door extreem weer in EU afgelopen 5 jaar opvallend hoog De economische schade door extreem weer is voor de Europese Unie in de afgelopen 45 jaar opgelopen tot 920 miljard euro. Opvallend is dat de afgelopen vijf jaar goed waren voor 270 miljard euro aan schade, ofwel bijna 30 procent van het totaal. Dat blijkt uit een nieuwe studie van het Europese milieuagentschap EEA. Onderzoekers hebben gekeken naar drie categorieën: schade door overstromingen, stormen en klimatologische veranderingen. De klimaatcategorie omvat onder meer hittegolven, droogte en bosbranden. Tussen 1980 en 2025 kwam 44 procent van de totale schade voort uit overstromingen.Typisch is dat een beperkt aantal gebeurtenissen  het gros van de schade veroorzaakt: één procent van de gebeurtenissen was goed voor 31 procent van de totale schade. 'Aangezien extreem weer vaker zal voorkomen als gevolg van klimaatverandering, is de verwachting dat de economische schade gaat oplopen', concludeert de European Environment Agency.Lees ook: KNMI-directeur Maarten van Aalst: 'Klimaatverandering raakt nu al het hele functioneren van de economie' Chinees elektrisch vliegtuig voor 19 passagiers maakt eerste bemande vlucht De Chinese vliegtuigfabrikant Comac heeft afgelopen weekend voor het eerst een bemande vlucht uitgevoerd met een elektrisch vliegtuig dat bedoeld is voor 19 personen. Twee piloten en een technicus voerden een testvlucht uit met de Comac CE-25A, meldt Bright. Het toestel heeft een actieradius van 400 kilometer en vliegt met een snelheid van 300 kilometer per uur. Wat de plannen zijn voor het pad richting commercialisatie is nog niet duidelijk.De Duitse pionier Vaeridion haalde eerder deze maand onder leiding van de Nederlandse ceo Ivor van Dartel 30 miljoen euro aan groeifinanciering op voor de bouw van een elektrisch prototype voor negen personen. En in Nederland werkt scaleup Elysian in Hoofddorp aan een elektrisch model dat 90 passagiers moet gaan vervoeren, met een bereik van 750 kilometer.Lees ook: Pioneer van elektrisch vliegen Elysian test schaalmodel met succes: de echte 90-zitter komt daarmee een stap dichterbij Change Inc. volgen via Google? Dat kun je hier doenOok in de media:Nieuwe poging om uitfaseren fossiele brandstoffen op agenda klimaattop COP31 te krijgen (NOS) De 403 grootste Amerikaanse datacenters stoten evenveel CO2 uit als Denemarken (Nu.nl) Rusland, Saudi-Arabië en Australië zijn grootste exporteurs van CO2 (CarbonBrief) AI-chatbots passen antwoorden aan als gebruiker klimaatwetenschap tegenspreekt (The Guardian) In Bali wordt plastic afval nu omgezet in brandstof (Trouw) China zet minder kolen in voor opwekking elektriciteit dankzij hernieuwbare energie (Energy Connects)