Jeroen de Boer
16 november 2026, 07:00

Nieuwsupdate: Forse publieke steun nodig voor betaalbare warmtenetten en Hoekstra kritisch over klimaatconferentie COP

Er zijn nog overheidsinvesteringen nodig om warmtenetten aantrekkelijk te maken, stellen experts. Verder in het nieuws: Eurocommissaris Hoekstra is kritisch over de effectiviteit van klimaatconferentie COP en opkomst wolf vraagt ook om aanpassingen van de mens.

Voor de uitbreiding van warmtenetten zijn forse publieke investeringen nodig. | Credits: Getty Images

Experts: langdurige subsidie nodig om warmtenet aantrekkelijk te maken

Per 1 januari 2027 treedt de nieuwe Wet Collectieve Warmte in werking. Eén van de veranderingen is de bepaling dat warmtebedrijven voor minstens de helft in publieke deelneming moeten zijn. Daarvoor worden nieuwe warmtebedrijven opgericht, maar er moet ook onderhandeld worden over private warmtebedrijven van onder meer Eneco en Vattenfall. Die situatie zorgt ervoor dat oude warmtebedrijven terughoudend zijn met investeringen, meldt Nu.nl.

De aantrekkelijkheid van warmtenetten wordt mede bepaald door de gebruikskosten. Momenteel zijn prijzen gekoppeld aan gasprijzen, maar de komende jaren wordt die koppeling geleidelijk losgelaten. Daarnaast zijn er relatief hoge vaste kosten. ‘Ik denk niet dat publieke partijen het goedkoper kunnen dan private partijen. Grote energiebedrijven hebben immers ook schaalvoordelen en kunnen relatief goedkoop geld lenen’, zegt directeur Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie tegen Nu.nl. Hij verwacht dat langdurige subsidies nodig zijn om warmtenetten aantrekkelijk te maken en de aanleg te versnellen.

Lees ook: Warmtenetten kunnen rol spelen in aardgasvrij Nederland, maar dan moeten de prijzen wel omlaag

Hoekstra kritisch over effectiviteit van COP-conferenties

Deze week gaat Eurocommissaris Wopke Hoekstra van Klimaat zich namens de EU mengen in de onderhandelingen over de slotverklaring van de klimaattop COP31 in Turkije. In een interview met de Volkskrant zegt Hoekstra geen hoge verwachtingen te koesteren. ‘De COP is volstrekt onvoldoende fit for purpose.’ Hoekstra wijst erop dat de vereiste unanimiteit bij de besluitvorming veel mogelijkheden biedt om zaken te blokkeren. Dat doen olielanden bijvoorbeeld bij plannen om het gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen.

Hoekstra vindt dat andere wegen gezocht moet worden om vooruitgang te boeken met klimaatbeleid, onder meer met regionale coalities. Hij is positief over het initiatief van Nederland en Colombia eerder dit jaar om een aparte conferentie over de afbouw van fossiel op te zetten.

Intussen is de vertegenwoordiging van Nederlandse ministers bij COP31 in het geding door de kabinetscrisis. Minister-president Rob Jetten was het hele weekend bezig om zijn kabinet te redden, en minister Stientje van Veldhoven van Klimaat gaat vanwege de binnenlandse politieke perikelen pas later deze week naar de klimaattop.

Lees ook: De heikele thema’s tijdens klimaattop COP31: elektrificatie, afbouw fossiele brandstoffen en klimaatfinanciering

Prijzen voor duurzame startups Claybens, Plastilose en Covolt

Bij twee awarduitreikingen zijn duurzame startups in de prijzen gevallen. Claybens is winnaar van de Wubbo Ockels innovatieprijs, die innovatieve ideeën gericht op een duurzame toekomst beloont. De startup heeft een methode ontwikkeld om bakstenen te bakken van met pfas vervuilde klei. De schadelijke chemicaliën worden daarbij vernietigd.

De Innovatie Top 100 van de Kamer van Koophandel telt twee categorieën gericht op duurzaamheid. In de categorie ‘circulaire economie’ won Plastilose. Dit Delftse bedrijf maakt biologisch afbreekbare medicijnbekertjes als alternatief voor plastic wegwerpbekers. In de categorie ‘energietransitie’ ging de eerste prijs naar Covolt, een AI-platform dat de aansturing van energie-installaties optimaliseert.

Lees ook: Bij steward-owned bedrijven staat niet rendement, maar de missie voorop (ook al lachen durfinvesteerders je soms uit)

Vooral midden- en hogere inkomens verduurzamen hun huis met subsidie

Van de huishoudens met een inkomen boven de 60.000 euro heeft de afgelopen jaren één op de zes gebruikgemaakt van subsidies voor verduurzaming van de eigen woning. Bij huishoudens met een jaarinkomen van minder dan 60.000 euro was dat één op de negen, blijkt uit een analyse van RTL Nieuws van CBS-cijfers.

In de praktijk zijn huishoudens met lagere inkomens vaak kwetsbaarder voor energieschokken, onder meer omdat ze afhankelijker zijn van grillige gasprijzen. Lagere inkomens kunnen momenteel via het Nationaal Warmtefonds rentevrije leningen afsluiten om te verduurzamen. Maar het kabinet-Jetten kijkt ook naar aanvullende maatregelen om de betaalbaarheid van de energietransitie voor lagere inkomens te verbeteren. Het nieuwe beleid moet in het voorjaar van 2027 z’n beslag krijgen. Door de huidige kabinetscrisis is onzeker of dat gaat lukken.

Lees ook: Innovatie bij warmtepompen: 4 alternatieve oplossingen voor woningen om deels of helemaal van het gas af te gaan

Wolf en mens moeten zich allebei aanpassen om te kunnen samenleven

Met de terugkeer van wolven in Europa neemt het aantal confrontaties tussen wolf en mens toe. Een nieuwe wetenschappelijke studie waarover Nature Today schrijft heeft 21 gevallen van problematisch gedrag van wolven in zes Europese landen geanalyseerd. Het gaat dan onder meer om wolven die herhaaldelijk mensen op korte afstanden benaderden.

Een belangrijke conclusie van de studie is dat mensen grote invloed hebben op het probleemgedrag van wolven. Eccoloog Glenn Lelieveld legt uit dat wolven positievere associaties krijgen bij contact met mensen als die voedselresten en afval achterlaten. Vooral jonge wolven zijn daar gevoelig voor en kunnen zo hun terughoudendheid verliezen.

De onderzoekers pleiten ervoor om zogenoemde ‘lokfactoren’ zo veel mogelijk weg te nemen. Dat vraagt om aanpassing van beide kanten, aldus Lelieveld: ‘Mensen moeten voorkomen dat wolven aan hun aanwezigheid en voedselbronnen gewend raken. En overheden moeten meldingen serieus nemen, gedrag systematisch volgen en tijdig ingrijpen wanneer dat nodig is.’

Lees ook: Opmerkelijk: Mensen beschermen vlinders die ze mooi vinden (onterecht) beter

Change Inc. volgen via Google? Dat kun je hier doen

Ook in de media:

  • Zuid-Holland trekt € 1,5 miljoen uit voor anti-voedselverspillingshub (Provincie Zuid-Holland)
  • Bonte verzameling aan keurmerken maakt duurzame bloemen kiezen lastig (Trouw)
  • Afrikaanse landen promoten zichzelf als logische groene investering (FD)
  • Wetenschappers: weer afremmen opwarming aarde lastig na ‘overshoot’ (Nu.nl)
  • CO2-uitstoot VS dit jaar naar verwachting iets lager door minder gebruik van kolen (Energy Connects)
  • Combinatie van zonne-energie, windmolens en batterijen versterkt stabiele dekking van elektriciteitsbehoefte (Ember)
  • Biomateriaal dat plastic vervangt is afbreekbaar, maar kan toch in de vaatwasser (New Atlas)
  • Grootste bron van zoetwater ter wereld, het Baikalmeer, toont tekenen van herstel (Phys.org)

Topverhalen van de week: Groene staalfabrikant, geld voor waterstartups en frisdrank uit het voedselbos

Deze Italiaanse staalfabrikant behoort tot de groenste in Europa: ‘EU kan meer doen om circulaire industrie te ondersteunen’De Italiaanse staalproducent Feralpi werkt vrijwel alleen maar met schroot en behoort tot de staalproducenten met de laagste milieuvoetafdruk in Europa. Om circulaire staalproductie te ondersteunen, moet er snel werk worden gemaakt van Europese plannen voor verplichte inkoop van groen staal, zegt directeur energietransitie en ecologie Maurizio Fusato.Waarom moet je dit lezen: Wie in Nederland aan staal denkt, ziet vrijwel automatisch de hoogovens in IJmuiden voor zich. Maar staal maken kent in Europa en daarbuiten nog een andere veel gebruikte productiemethode. Het Italiaanse Feralpi loopt daarin voorop.Lees hier hoe Feralpi te werk gaat en waar het bedrijf nog tegenaan loopt.PureTerra zet in op startups die het watertekort tackelen: ‘Decentrale waterbehandeling heeft de toekomst’PureTerra Ventures zet in op startups met technologie die watervervuiling, het tekort aan drinkwater en waterverspilling tegengaan. Een duurzame missie, waarvoor het investeringsfonds onlangs 30 miljoen euro ophaalde. Maar alles begint met een sterke businesscase, zeggen medeoprichters Gijs de Bruin en Job van Schelven tegen redacteur Philip Bueters. ‘Daaruit vloeit de impact voort.’Waarom moet je dit lezen: Europa stevent in rap tempo af op een tekort aan schoon drinkwater. Dat is niet alleen een klimaat- en sociale ramp in wording, maar drijft ook de kosten voor de industrie, landbouw en waterleidingbedrijven op. PureTerra financiert bedrijven die de oplossing hebben.Lees hier het interview met de oprichters van PureTerra Ventures.Groene stroom en waterstof moeten eenvoudig uitwisselbaar worden: Nederland zet beetje bij beetje nieuwe stappenNederland ziet voor groene waterstof de komende jaren vooral een aanvullende rol in een elektrificerend energiesysteem. Onder meer de interactie met het aanbod van windenergie op zee wordt belangrijker. Uitbreiding van de opslagmogelijkheden voor waterstof wordt daarbij essentieel, concludeert redacteur Jeroen de Boer op de conferentie GroeneWaterstofhuisNL.Waarom moet je dit lezen: Het opvangen van pieken in het windaanbod door omzetting van elektriciteit in waterstof kan gaan helpen om het energiesysteem als geheel efficiënter te laten functioneren. Daarbij moet Nederland nog wel een flinke leercurve doorlopen. Onder meer het zo slim mogelijk afstemmen van de omzetting van groene stroom in waterstof en de mogelijkheden voor korte- en langetermijnopslag worden cruciaal.Lees hier wat de opties zijn voor het efficiënt produceren en opslaan van groene waterstof.Wie koopt de oogst uit voedselbossen? Scale-up Fruitslagers waagt de gokVoedselbossen zijn goed voor bodem en biodiversiteit, maar niet alle gewassen zijn ook populair bij afnemers. Voedingsbedrijf Fruitslagers gooide zijn inkoopmodel om en helpt voedselbosboeren om hun model financieel gezond te maken. 'We verwerken hun oogst tot iets wat de consument herkent.'Waarom moet je dit lezen: Voedselbossen worden steeds populairder. Het idee: een ecosysteem dat goed is voor de bodem en de biodiversiteit, en waar de mens van kan blijven oogsten. Maar in de praktijk worden er veel vraagtekens gezet bij de financiële levensvatbaarheid van voedselbossen. Voedingsbedrijf Fruitslagers werkt samen met voedselbossen om hun oogst te verwaarden.Lees hier hoe Fruitslagers voedselbossen rendabel wil maken.AI-model controleert of marketing van bedrijven voldoet aan Europese regels voor greenwashing: 'Compliance wint altijd'Nieuwe Europese regels moeten consumenten beter beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. Maar ze leveren organisaties ook een hoop hoofdpijn op, zegt startup Typetone tegen redacteur Wilke Wittebrood. Een jaar geleden maakte Typetone de draai naar AI-compliancetool. En dat kan bedrijven fikse boetes schelen.Waarom moet je dit lezen: Nieuwe Europese regels moeten consumenten beter beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. Voor bedrijven betekent dit dat ze ook oude online uitingen opnieuw moeten beoordelen. Het bedrijf Typetone maakte een AI-tool om dat proces grotendeels te automatiseren. ‘Wij streven naar 98 procent accuratesse.’Lees hier waarom Typetone van AI-teksten op maat naar AI-compliancetool ging. Change Inc. volgen via Google? Dat kun je hier doenHier vind je het belangrijkste nieuws van de week:€ 60 miljoen voor boeren zonder pesticiden en Dierenbescherming scherpt Beter Leven-keurmerk aan (12 november 2026) Lagere CO2-prijzen slaan gat in publieke financiering koolstofopslag en criteria voor ideale thuisbatterij (11 november 2026) Groengasfabriek in Delfzijl stap dichterbij en 2 Nederlanders bij Time100 voor klimaatleiders (10 november 2026) Bedrijven werken met verouderde milieuvergunningen en € 124 miljoen voor bouwer elektrische vliegtuigen (9 november 2026)Word Vriend! Waardeer je onze verhalen? Word Vriend van Change Inc. en help onze journalistiek mogelijk maken. Jouw bijdrage geeft de redactie meer ruimte voor interviews, onderzoek en verhalen die verder kijken dan de waan van de dag. Zo kunnen we meer inspirerende doeners een podium bieden om extra positieve impact te realiseren.