Jeroen de Boer
23 maart 2026, 07:11

Nieuwsupdate: Opwarming aarde in 2025 dicht tegen 1,5 graden en nieuwe steun alleen voor grotere zonneprojecten

Afgelopen jaar lag de gemiddelde temperatuur op aarde ruim 1,4 graden Celsius boven het niveau van de tweede helft van de negentiende eeuw. Verder in het nieuws: overheidssteun via contracts for difference gaat bij zonne-energie alleen voor grotere projecten gelden en bevers doen topwerk voor opslag CO2 in de bodem.

opwarming aarde gemiddelde temperatuur 2025 | Credits: Unsplash / James Day / WMO / Bewerking Change Inc.

Opnieuw zeer warm jaar in 2025 met opwarming van ruim 1,4 graden

De gemiddelde temperatuur op aarde lag afgelopen jaar 1,43 graden Celsius boven het niveau van de periode tussen 1850 en 1900. Daarmee behoort 2025 tot de top drie van warmste jaren in de afgelopen eeuwen, meldt de World Meteorological Organization (WMO) maandag. De afgelopen elf jaar vormen samen de warmste in de moderne meetperiode.

Door de aanhoudende uitstoot van broeikasgassen ligt onder meer het concentratieniveau van CO2 op het hoogste niveau in de afgelopen 800.000 jaar. Dat hangt onmiskenbaar samen met menselijke activiteiten rond het verbranden van fossiele brandstoffen. De WMO waarschuwt dat de gevolgen van klimaatverandering steeds sterker merkbaar zullen worden in de vorm van hittestress, droogte, overstromingen en andere vormen van extreem weer.

Lees ook: Klimaatwetenschapper Heleen de Coninck: ‘De herverkiezing van Trump is toch een soort psychologisch kantelpunt geweest’

Contracts for difference alleen voor grotere zonneprojecten

Projecten voor wind- en zonne-energie kunnen vanaf 2027 overheidssteun krijgen via zogenoemde contracts for difference (cfd). Hierbij wordt een bandbreedte voor de elektriciteitsprijs afgesproken per project. Wanneer de marktprijs daar aan de onderkant doorheen zakt, krijgt de exploitant een vergoeding; en als de marktprijs de bovenkant van de bandbreedte doorbreekt, worden overwinsten afgeroomd.

In een ontwerpvoorstel van minister van Stientje van Veldhoven van Groene Groei en Klimaat blijkt dat dit wel gevolgen gaat hebben voor de steun aan zonneprojecten die nu nog onder de SDE++ regeling vallen. Met de invoering van cfd’s kunnen ook zonneprojecten daar gebruik van maken, maar die moeten dan minimaal een omvang van 200 kilowattpiek hebben, bericht Solar Magazine.

Lees ook: Uitbreiding van windenergie op zee: deze oplossingen moeten de markt weer aanjagen

Turbine levert CO2-vrije stroom met ammoniak als brandstof

Het Japanse energiebedrijf IHI heeft samen met branchegenoot GE Vernova uit de VS een succesvolle proef gedaan, waarbij een gasturbine geschikt is gemaakt om ammoniak als brandstof te gebruiken. Daarbij is het voor het eerst gelukt om stroom te produceren met 100 procent verbranding van ammoniak. In tegenstelling tot de verbranding van aardgas, komt er bij verbranding van ammoniak geen CO2 vrij.

De twee bedrijven onderzoeken of ammoniak een alternatief kan zijn voor het gebruik van waterstof om CO2-vrije stroom te produceren, meldt TW. Ammoniak kan in vloeibare vorm bij temperaturen van minus 33 graden relatief makkelijk worden getransporteerd. Wel brandt het langzamer dan aardgas en zijn strikte veiligheidseisen nodig vanwege het giftige karakter van het gas.

Lees ook: Optimisme over zonne-energie: ‘Snelheid van technologische ontwikkeling én kostendaling nog steeds onderschat’

Consumenten krijgen recht op reparatie elektronische apparaten

Minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat heeft een wetsvoorstel ingediend die het makkelijker moet maken voor consumenten om elektronische apparaten te laten repareren. De wet vloeit voort uit een Europese richtlijn en wordt later dit jaar van kracht.

Fabrikanten van apparaten zoals wasmachines, smartphones, televisies, stofzuigers en bepaalde elektrische steps en fietsen krijgen een verplichting om reparatie mogelijk te maken, ook als de garantieperiode is verlopen. Tegen een ‘redelijke vergoeding’ moet het mogelijk worden onderdelen te vervangen. Ook mogen fabrikanten reparatie niet verhinderen door in de gebruiksvoorwaarden bepaalde eisen op te nemen over hard- of softwaretechnieken.

Lees ook: Patagonia geeft levenslange garantie op kleding, en dat is slimmer dan je denkt

Bevers verrichten topwerk voor opslag van CO2 in de bodem

De activiteit van bevers in rivier- en moerasnetwerken is zeer gunstig voor het vasthouden van CO2 in de bodem. Dat blijkt uit nieuw Europees onderzoek, waarover Nature Today schrijft.

De studie naar een beekzone in Noord-Zwitserland richtte zich op het effect van graaf- en bouwwerk door bevers op het vasthouden van koolstofdioxide. De creatie van moerassen en de verandering van grondwaterstromen zorgen ervoor dat de snelheid van koolstofopslag een factor tien hoger ligt dan in vergelijkbare gebieden zonder beveractiviteiten. Volgens hoofdonderzoeker Joshua Larsen van de universiteit van Birmingham laat de studie de kracht zien van zogenoemde ‘nature-based’ oplossingen voor koolstofopslag.

Lees ook: Geen coöps, maar zoöps: zo nemen bedrijven de natuur mee in hun besluitvorming

Ook in de media:

  • Noord-Brabant ziet kansen voor hybride combinaties van vlees en plantaardige eiwitten (FD)
  • Mode van gerecyclede petflessen minder duurzaam dan gedacht (VK)
  • Oorlog in Midden-Oosten zorgt in 2 weken tijd voor 5 miljoen ton aan CO2-emissies (Guardian)
  • Oproep energie-agentschap: meer thuiswerken, autodelen en reizen met ov (IEA)
  • Tijd dringt voor CO2-opslagproject Aramis bij aanvragen subsidies en afspraken met klanten (FD)
  • Nederlanders zoeken naar goedkope benzine of elektrische occasion, maar rijden niet minder (AD)
  • Verticale tuinen kunnen luchtkwaliteit van gebouwen verbeteren, aldus nieuwe studie (Phys.org)
  • Wetenschappers geven tips voor oplossen van het stikstofprobleem (WUR)

Topverhalen van de week: Delfzijl duurzame hotspot, elektrisch vliegen en eerlijke economie vereist andere machtsverdeling

Niets mis met techno-optimisme, maar geloof in kernenergie mag wind en zon niet remmenInnovatie is essentieel voor de energietransitie. Maar we moeten niet alleen inzetten op technologie die nu nog niet bewezen is, betoogt gedragswetenschapper Reint Jan Renes. De belofte van morgen mag geen reden zijn om vandaag niets te doen.Waarom moet je dit lezen: Het Noord-Hollandse dorp Opmeer wil in 2030 een kleine kerncentrale bouwen, ter vervanging van zonneweides. Maar je ziet techno-optimisme overal, schrijft Renes. Daardoor laten we oplossingen die nu al bewezen zijn soms links liggen.Lees hier het betoog voor meer nuance rondom nieuwe technologie.Van bioplastics tot duurzame vliegtuigbrandstof: Delfzijl hotspot voor nieuwe economieEr broeit iets in Delfzijl. Bioplastics, grondstoffen uit afgedankte autobanden, duurzame vliegtuigbrandstof. Al deze bouwstenen van de toekomst vinden hun weg naar het haventerrein van de Eemsdelta in het hoge noorden. Wat maakt het gebied zo aantrekkelijk voor de circulaire bedrijven van morgen? Redacteur Teun Schröder zocht het uit.Waarom moet je dit lezen: De Eemsregio heeft de uitgesproken ambitie om zich te profileren als broedplaats voor de nieuwe economie. Ze zet sterk in op vergroening, circulaire ketens, elektrificatie en het gebruik van reststromen als grondstof. Dat biedt Nederland veel kansen, maar dan moet er wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan.Lees hier waarom juist Delfzijl zo in trek is bij circulair ondernemers.De economie veroorzaakt schade aan mens en milieu, maar Babette Porcelijn heeft een alternatief: de trias economicaWe zijn bekend met de negatieve gevolgen die onze leefstijl heeft op mens en milieu, maar toch wordt die impact niet minder. De economie groeit, maar de milieuschade ook. En mensen in het mondiale Zuiden krijgen nog steeds geen eerlijk loon. Schrijver Babette Porcelijn ging op onderzoek: waarom is dat? Het resultaat is het boek De trias economica. Ze sprak erover met redacteur Maaike Kooijman.Waarom moet je dit lezen: Zolang geld het hoogste doel is, stevenen we af op economisch en ecologisch verval. Porcelijn stelt een economisch model voor waarin maatschappelijke waarde centraal staat. Dat kan nog weleens goed van pas komen.Lees hier welke oplossingen Babette Porcelijn heeft voor ons schadelijke economische systeem. Grote industrie blijft onmisbaar in transitie Rotterdamse haven: 'De installaties blijven bestaan, de brandstoffen veranderen'Hoe behoud je bedrijvigheid én maak je van de haven van Rotterdam de duurzaamste haven van Europa? Changemaker Nico van Dooren, verantwoordelijk voor de strategie bij Havenbedrijf Rotterdam, houdt zich dagelijks met die vraag bezig. ‘Je krijgt de energietransitie niet voor elkaar met alleen startups.’Waarom moet je dit lezen: De CO2-uitstoot van bedrijven in de Rotterdamse haven is enorm. Dat moet veranderen. De haven werkt toe naar een CO2-vermindering van 55 procent in 2030. Dat is niet altijd makkelijk, maar Van Dooren laat zich niet te veel leiden door de waan van de dag.Lees hier het interview met changemaker Nico van Dooren.Elektrisch vliegen: het echte potentieel ligt bij korte Europese vluchtenElektrisch vliegen wordt vaak gezien als toekomstmuziek. Maar volgens e-piloot en ondernemer Merlijn van Vliet kan een groot deel van de korte Europese vluchten al binnen tien jaar elektrisch, betoogt hij in de gezamenlijke podcast Mastering Transitions van nlmtd en Change Inc.Waarom moet je dit luisteren: Volgens Van Vliet staat elektrisch vliegen ongeveer waar elektrisch rijden vijftien jaar geleden stond. De technologie is er, maar nog niet perfect. De huidige toestellen kunnen ongeveer een uur vliegen. Voor vlieglessen is dat meer dan genoeg. Maar het echte potentieel ligt volgens hem in korte Europese vluchten. ‘30 procent van alle vluchten in Europa is korter dan 500 kilometer. Dat gaan we binnen een paar jaar elektrisch kunnen vliegen.’Luister hier de podcast met Merlijn van Vliet. Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:EU wil elektriciteitsprijs voor industrie verlagen en kopgroep om bouw sneller te verduurzamen (20 maart 2026) Jumbo gaat weer met vlees stunten en veel meer aanvragen voor verduurzamen huis (19 maart 2026) Waterschap wil groen gas maken van rioolslib en natuur krijgt steeds vaker een stem (18 maart 2026) Eerste groene waterstoffabriek aangesloten en BYD rolt snellaadnetwerk uit in Europa (17 maart 2026) Tony's Chocolonely verkozen tot duurzaamste merk van Nederland en Shell wijst eisen Milieudefensie af (16 maart 2026)