Redactie Change Inc. 10 april 2026, 15:01

Topverhalen van de week: Brandveilige batterij uit Eindhoven, nieuwe plantaardige burgers en Renewi-topman Harld Peters

Wil je zeker weten dat je belangrijke verhalen over duurzame ontwikkelingen niet hebt gemist? Bekijk het weekoverzicht van impactverhalen van Change Inc. in week 15.

 

Topverhalen van de week

‘Europa is aan de late kant, maar recente ontwikkelingen stemmen hoopvol over circulaire economie’

Volgens Harld Peters, sinds juli vorig jaar de ceo van Renewi, is het twee voor twaalf voor de recyclingindustrie in Nederland. Tussen ambities en daden zit een gat dat gevuld moet worden. ‘Als er niet snel beleid wordt gemaakt zijn er straks geen Nederlandse bedrijven meer die plastic kunnen recyclen.’

Waarom moet je dit lezen: Recycler Renewi heeft meer dan honderd vestigingen en daarmee een flinke vinger in de pap. Maar het bedrijf lijdt ook onder de druk op de markt voor gerecyclede materialen. Peters geeft inzicht in hoe hij de toekomst ziet en wat dat doet met zijn bedrijf én de sector.

Lees hier het Horizon-interview met Harld Peters.

ChatGPT snapt niet hoe krachtig deze duurzame batterij uit Eindhoven is: ‘AI-antwoorden stappen over innovatie heen’

Jan-Willem Linsen ontwikkelde met de Eindhovense energiespecialist TSS4U een thuisbatterij op basis van loodgeltechnologie. Effectief, veilig en circulair. ‘Duurzaamheid betekent dat je geen nieuwe milieuproblemen creëert als je huidige problemen oplost’, zegt de changemaker van de week.

Waarom moet je dit lezen: De populaire lithiumbatterijen zijn niet brandveilig genoeg én we halen de grondstoffen ervan uit andere werelddelen. Linsens thuisbatterij Qurmit wordt daarentegen volledig in Nederland en Duitsland geproduceerd. Het is een zogenoemde loodgelbatterij, die zo veilig is dat hij zelfs zonder restricties per vliegtuig mag worden vervoerd.

Lees hier het interview met changemaker Jan-Willem Linsen.

Verkoop vleesvervangers daalt, maar Impossible Foods durft het tóch aan in Nederland

De toekomst van voedsel mag dan plantaardig(er) zijn; vooralsnog merken producenten van vleesvervangers daar weinig van. De verkoop daalt al jaren. Toch durft het Amerikaanse Impossible Foods het hier aan.

Waarom moet je dit lezen: Impossible komt naar Nederland op een interessant moment. De verkoop van plantaardige vleesalternatieven daalt, sommige merken zijn alweer op hun retour. Hoe wil het merk tóch winstgevend worden? Met smaak, is het antwoord. Maar ook met een grote campagne die Impossible als ‘lifestylemerk’ neer moet zetten.

Lees hier hoe Impossible Foods de Nederlandse markt voor vleesvervangers wil veroveren.

‘Als burgers collectief hun emissies verlagen, kun je ook meer druk uitoefenen op bedrijven en de overheid’ 

Door toedoen van de mens is de concentratie van CO2 in de atmosfeer zo hoog dat naast de afbouw van fossiele uitstoot ook verwijdering van CO2 noodzakelijk is geworden. Burgers kunnen door zelf initiatief te nemen een signaal geven aan de overheid en bedrijven, is de gedachte achter het nieuwe CO2llectief . Dat werkt samen met de Nederlandse startup Carboneers.

Waarom moet je dit lezen: Wie het vliegtuig neemt, kan een paar tientjes betalen om bomen te laten planten en zo de CO2-uitstoot de compenseren. Maar daarmee blijft CO2 niet per definitie lang uit de atmosfeer. CO2llectief belooft het broeikasgas minstens duizend jaar uit de atmosfeer te houden, door het vast te leggen in biochar.

Lees hier hoe CO2llectief zich wil onderscheiden in de markt voor koolstofverwijdering.

Vers van de boer, landelijk bezorgd: hoe Crisp met organisatieskills de voedselketen wil veranderen

Hoe ziet het voedsel van de toekomst eruit? Vers en van dichtbij, is het antwoord van ceo Tom Peeters van Crisp. En dus bouwde hij een online supermarkt waar hij zelf graag boodschappen wilde doen, vertelt hij in de podcast Mastering Transitions van nlmtd en Change Inc.

Waarom moet je dit luisteren: Het voedselsysteem is onmiskenbaar aan het verschuiven, meent Peeters. Hij is ervan overtuigd te bouwen aan dat waar de consument uit zichzelf al naartoe beweegt. ‘We bouwen niet wat vandaag nodig is, maar wat morgen nodig is. Zo zijn de investeringen van vandaag relevant voor morgen.’

Luister hier de podcast met Tom Peeters van Crisp.

Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:

  • Forse extra CO2-reductie nodig voor klimaatdoel 2030 en boeren willen best biologisch als er perspectief is (9 april 2026)
  • Kamer steunt Groen Staal-plan Tata en Iran opent Straat van Hormuz (8 april 2026)
  • Nederlands bedrijf schroeft gaswinning Noordzee op en debat over Groen Staal-plan Tata (7 april 2026)

Boze bezoekers, maar de Efteling blijft inzetten op plantaardig eten: 3 belangrijke lessen

'Efteling doet kipnuggets en mayo met ei in de ban', kopte het Brabants Dagblad vorige week. Dat leverde een boel boze reacties op van mensen die weigeren 'gedwongen te worden om plantaardige meuk te eten' − die weer voer waren voor meer krantenartikelen.Opvallend, want tot nog toe bleef de duurzame transitie van de Efteling redelijk onopgemerkt. En na de mediahausse is de kans groot dat ook volgende menuwijzigingen niet aan de grote klok worden gehangen. Over de smaak kwamen immers geen klachten.Het introduceren van meer plantaardig eten heeft alles te maken met de duurzaamheidsambities van de Efteling. Het attractiepark wil al in 2030 klimaatneutraal zijn. De voedselstrategie is daar een belangrijk onderdeel van, vertelde specialist culinaire innovatie İnan Şahin eerder op het symposium Plant FWD. De bijna vijf miljoen bezoekers per jaar moeten dan ook duurzamer gaan eten, waaronder meer plantaardig en lokaal.In 2030 moet 60 procent van de verkochte gerechten en drankjes in de Efteling plantaardig zijn. Het attractiepark claimt dat doel al bijna bereikt te hebben, maar geeft ook aan dat de laatste stappen vaak de moeilijkste zijn.De strategie van İnan Şahin: maak duurzaamheid makkelijk en laat smaak overtuigen. Dit zijn zijn lessen. 1. Overtuig eerst je medewerkers Het culinaire team van de Efteling wist het zeker: de nieuwe burger was zó goed dat niemand zou merken dat 'ie plantaardig was. Beter dan het origineel, zelfs. Wie de Loonsche Land Burger bestelde, zou daarom voortaan standaard een vegan burger krijgen. Een rundvleesburger was nog beschikbaar op aanvraag.Toch werd de plantaardige burger in het eerste weekend na introductie helemaal niet verkocht, vertelt Şahin. Wat bleek: hoewel het de bedoeling was dat de medewerkers geen nadruk zouden leggen op het ontbreken van vlees, deden ze dat toch. Dat leidde klanten terug naar de 'goeie ouwe' rundvleesburger zonder de nieuwe variant te proeven.Het deed Şahin inzien dat het betrekken van medewerkers cruciaal is als je een ander menu gaat serveren. 'We hebben hen toen beter uitgelegd waarom we dit deden', vertelt Şahin. 'Bijvoorbeeld door boeren uit te nodigen en hen te laten vertellen waarom we niet zo kunnen blijven eten als de afgelopen decennia. En we hebben de burgers de eerste tijd op het staff-menu gezet. Nu zijn onze medewerkers echt overtuigd van de plantaardige burger. Ze proberen die actief te verkopen, zelfs als iemand om een rundvleesburger vraagt.' 2. Communicatie is key Het voorbeeld van de burger illustreert volgens Şahin ook een ander probleem: 'Plantaardig heeft in Nederland een enorm imagoprobleem.' Daarom voert de Efteling verschillende experimenten uit in de communicatie rondom producten en gerechten.'Eén van de eerste experimenten die we onder het nieuwe duurzaamheidsbeleid gedaan hebben, is het verwijderen van de groene vinkjes die aangeven of iets vegetarisch is', zegt Şahin. 'Veel mensen zien vegetarische gerechten niet als optie. Als je de markeringen schrapt, worden ze dat wel. Na die kleine wijziging verkochten we gemiddeld 18 procent meer vegetarische gerechten, zonder ook maar iets aan de recepten of omschrijvingen aan te passen.'Ook de plantaardige kroketten van Cas en Kas worden geen 'vegakroketten' (meer) genoemd. Hoe ze dan wel heten? 'Gewoon kroket, met een extra symbooltje', lacht Şahin. 'Dan zien we toch dat 65 procent van de mensen die bestelt, zelfs als er een rundvleeskroket naast ligt.'Andere producten worden of zijn standaard plantaardig in het park. Dat geldt voor de Loonsche Land Burger, maar vanaf januari bijvoorbeeld ook voor de pannenkoeken in restaurant Polles Keuken. Dat wordt nergens vermeld, zegt Şahin. En dat heeft een reden. 'Als we bijvoorbeeld groot vermelden dat we een nieuwe koffiespecial met plantaardige melk hebben, vragen klanten in plaats daarvan expliciet om 'normale melk' in hun koffie. Ze proberen het niet eens. Terwijl de smaak niet verschilt.''Voor een ander experiment bieden we de melk in koffie op sommige plekken daarom standaard plantaardig aan. Als mensen die hebben gedronken, vragen we hen natuurlijk wat ze ervan vonden. De meeste mensen zijn enthousiast. Als het lekker is, is het lekker. Zo simpel is het.' 3. Maak plantaardig eten aantrekkelijk 'De Efteling staat bekend om zijn sprookjes. Gebruiken jullie die ook in jullie voedselstrategie?', vraagt iemand uit het publiek. Şahin antwoordt bevestigend. Het is een goede manier om kinderen ook bij het onderwerp te betrekken, denkt hij. 'Bijvoorbeeld door gezonde en duurzame producten letterlijk in de vorm van een sprookje aan te bieden. Een fakir, of zo.'Ook vindt hij het belangrijk om de prijs aantrekkelijk te houden voor klanten. De plantaardige kroket is bijvoorbeeld even duur als de rundvleeskroket. 'En binnenkort is plantaardig zelfs goedkoper. Dat komt door de stijgende prijzen van vlees. Mensen vragen vaak of vegan duurder is, maar het is vaak juist goedkoper dan vlees. Ook hybride vlees heeft over het algemeen stabiele prijzen.'Een eerdere versie van dit artikel verscheen in december 2025 op Change Inc.  Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.Lees ook:Plant Protein Forward versterkt ketens plantaardige eiwitten van eigen bodem:'Edamame-teelt is vertienvoudigd' Frank Giezen (Ojah) stuurt plantaardige kip de wereld over: vleesvervangers uit de extruder De energietransitie van Diergaarde Blijdorp: slimme innovaties en plantaardig gorilladieet op de menukaart