Redactie Change Inc. 30 oktober 2026, 15:00

Topverhalen van de week: Een menselijk voedselsysteem en innovatie bij warmtepompen

Wil je zeker weten dat je belangrijke verhalen over duurzame ontwikkelingen niet hebt gemist? Bekijk het weekoverzicht van impactverhalen van Change Inc. in week 43.

 

Topverhalen van de week

Ons voedselsysteem is complex en anoniem, maar Lenteland brengt ambacht en gemeenschapszin terug

Op acht boerderijen wordt een nieuw voedselsysteem gebouwd. De boeren van Lenteland werken regeneratief én bouwen aan een gemeenschap. ‘Uiteindelijk kun je regeneratie het beste gewoon ervaren. Dan hoef je echt niet de hoed en de rand te weten van biodiversiteit’, zegt changemaker Eline Veninga in gesprek met redacteur Maaike Kooijman.

Waarom moet je dit lezen: Het huidige landbouwsysteem is te complex en anoniem. Daardoor heb je geen idee welke gevolgen jouw eigen handelen heeft voor anderen, zegt Eline Veninga. Ze ziet betrokkenheid als één van de belangrijkste manieren om ons voedselsysteem te verduurzamen.

Lees hier hoe Lenteland de menselijke maat weer terugbrengt in het voedselsysteem.

Eline Veninga is de laatste genomineerde voor de Changemaker van het Jaar-verkiezing. Stem hier op jouw favoriete Changemaker.

Biodiversiteit is ondergeschoven kindje bij bedrijven: nieuwe ‘managementtaal’ voor de natuur zou helpen

Uit onderzoek blijkt dat 73 procent van de grootste bedrijven biodiversiteit belangrijk vindt, maar slechts de helft er een strategie voor heeft – en dan zijn die plannen vaak ook veel te vaag geformuleerd. Hoe wennen we aan het idee dat we de natuur moeten versterken in plaats van uitbuiten?

Waarom moet je dit lezen: Bedrijven hebben wel een strategie voor het klimaat, maar voor de natuur ontbreekt die vaak nog. Dat is riskant, want ruim de helft van de wereldeconomie is afhankelijk van natuurlijke ecosystemen en de ‘diensten’ die zij leveren. Experts en ondernemers vertellen hoe dat anders kan.

Lees hier hoe biodiversiteit hoger op de agenda kan komen bij bedrijven.

Deze Friese startup gaat drinkwaterverspilling tegen door lekkages in het waternet op te sporen

‘We vinden het allemaal erg dat er wereldwijd zoveel water naar datacenters gaat, maar ondertussen lekt er alleen al in Engeland en Wales het dubbele aan drinkwater weg’, zegt Robbert Lodewijks tegen redacteur Wilke Wittebrood. Zijn bedrijf Hulo.ai heeft een oplossing voor al die verspilling.

Waarom moet je dit lezen: Wereldwijd lekt 30 procent van het drinkwater weg voordat het een kraan bereikt. Het opsporen van die ondergrondse leidinglekkages kan weken, soms maanden duren. De Friese startup Hulo.ai doet dat veel sneller, met data die waterbedrijven al hebben. Dat trekt wereldwijd de aandacht.

Lees hier hoe Hulo waterverspilling tegengaat in een wereld waarin drinkwater steeds schaarser is.

Innovatie bij warmtepompen: 4 alternatieve oplossingen voor woningen om deels of helemaal van het gas af te gaan

Het kabinet wil mensen vanaf 2029 verplichten om bij vervanging van de cv-ketel minimaal een hybride warmtepomp te nemen. Maar lucht-waterwarmtepompen nemen veel ruimte in beslag en het geluid van de ventilator kan zorgen voor overlast. Gelukkig zijn er steeds meer alternatieven.

Waarom moet je dit lezen: Voor bestaande bouw zijn standaardoplossingen voor warmtepompen niet altijd makkelijk in te passen. Maar er is veel innovatie. Redacteur Jeroen de Boer belicht vier alternatieven voor klassieke luchtwarmtepompen.

Lees hier uit welke alternatieven je kunt kiezen als een klassieke luchtwarmtepomp bij jou niet past.

Change Inc. volgen via Google? Dat kun je hier doen

Hier vind je het belangrijkste nieuws van de week:

  • ‘Kweekmelk’ komt naar Nederland en nieuwe proeftuin voor biodiversiteit in de gebouwde omgeving (29 oktober 2026)
  • Netcongestie is crisis in slow motion en kwelders lijken zeer geschikt voor kustbescherming (28 oktober 2026)
  • No-waste bananenbrood bij KLM en € 30 miljoen voor nieuwe watertechnologieën (27 oktober 2026)
  • Chinese automerken rukken op door populariteit elektrisch rijden en preventieve zorg heeft duurzame functie (26 oktober 2026)

Word Vriend!

Waardeer je onze verhalen? Word Vriend van Change Inc. en help onze journalistiek mogelijk maken. Jouw bijdrage geeft de redactie meer ruimte voor interviews, onderzoek en verhalen die verder kijken dan de waan van de dag. Zo kunnen we meer inspirerende doeners een podium bieden om extra positieve impact te realiseren.

Nederland loopt voorop in agrifood-tech, en met deze noodzakelijke stappen blijft dat ook zo

‘We maken poedertjes die eruit zien als bloem. Maar als je die aan een receptuur toevoegt, gedragen ze zich als kippeneiwit waarmee je kunt binden en luchtig kunt maken’, zegt Corjan van den Berg in een nieuw rapport van Invest-NL. Zijn bedrijf Revyve maakt plantaardige ingrediënten die eiwitten kunnen vervangen in verschillende toepassingen, waaronder cakes, pannenkoeken, sauzen en vleesvervangers. De ingrediënten worden gemaakt op basis van micro-organismen zoals gist.Revyve timmert hard aan de weg. In 2025 haalde de scale-up 24 miljoen euro op, waarmee kan de output tot 2028 verachtvoudigd kan worden. Ook biotechbedrijven The Protein Brewery (30 miljoen euro), Rival Foods (10 miljoen euro) en Mosa Meat (15 miljoen euro) haalden vorig jaar fikse bedragen op om hun technologie verder te ontwikkelen en op te schalen.Dat klinkt veelbelovend. Toch ziet Invest-NL wat beren op de weg. Als Nederland zijn sterke positie in agrifood-tech wil 'verzilveren', zegt de nationale financierings- en ontwikkelingsinstelling, moeten er wel 'de juiste keuzes' gemaakt worden. Langzame procedures In het rapport, gebaseerd op investeringsdata en gesprekken met ruim 150 ondernemers, investeerders, onderzoekers en beleidsmakers, beschrijft Invest-NL hoe die keuzes eruit moeten zien. Daarvoor wordt onderscheid gemaakt tussen drie verschillende waardeketens in de voedingssector: biologische landbouwmiddelen, zaadveredeling en genetica, en biotech-ingrediënten (zoals die van Revyve en The Protein Brewery).Die ketens hebben elk hun eigen uitdagingen. Nederland is – vooral dankzij Wageningen University – bijvoorbeeld sterk in agrifood-onderzoek, maar dat betekent nog niet dat er automatisch innovatieve bedrijven ontstaan, signaleert Invest-NL. 'Nederland heeft sterke biotechkennis, maar zet die nog onvoldoende om in nieuwe, internationaal concurrerende bedrijven. Vooral in zaadveredeling vraagt dat om nieuwe bedrijven, toegang tot genetica en snellere ontwikkeling met data en AI.'Of neem biologische gewasbescherming, waarin onder meer het Zuid-Hollandse Koppert een grote speler is. Bedrijven als Koppert hebben te maken met langdurige toelatingsprocedures: voor sommige middelen kan Europese registratie wel acht tot tien jaar duren.Ontwikkelaars van nieuwe ingrediënten lopen tegen hetzelfde probleem aan. In onder meer Singapore en de Verenigde Staten mag kweekvlees bijvoorbeeld al een tijdje verkocht worden, terwijl Europese bedrijven nog op goedkeuring wachten. Ook Those Vegan Cowboys, dat plantaardige kaas maakt op basis van precisiefermentatie, is in de VS al veel verder dan in zijn thuisland.'Nederland heeft alles in huis om een ​​wereldleider te blijven in biotechnologische voedingsingrediënten. De vraag is of we de industriële opschaling hier organiseren, of die waarde overlaten aan landen die sneller overgaan tot commercialisering', zegt Guido Laman van Foodvalley in het onderzoek. Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.Human-led, AI-enabled De vraag is of al die obstakels zomaar weggenomen kunnen worden. Voor toelatingsprocedures is Nederland bijvoorbeeld afhankelijk van Europa. Wel erkent de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid zelf ook dat de toelating van nieuwe technologieën sneller moet kunnen. Het stelt een 'human-led, AI-enabled' model voor.Invest-NL ziet het liefst dat nieuwe ingrediënten en technologieën tegen 2030 drie keer zo snel op de markt kunnen komen als nu. Daarnaast moet het aantal agrifood-biotechbedrijven verdubbelen, en moeten honderden miljoenen aan financiering zorgen voor minstens vijf wereldwijd concurrerende 'kampioenen'.In dat laatste speelt de nationale financieringsinstelling zelf een rol. Maar ook durfinvesteerders en banken moeten aan boord komen, vindt Invest-NL. Publiek kapitaal kan daarnaast helpen de risico’s van een eerste fabriek te delen.De markt voor agrifood-biotech wordt tot 2040 naar verwachting zeven tot tien keer zo groot. Gaat Nederland daarin mee, dan levert dat 25 miljard euro per jaar op – tegenover slechts 8 à 9 miljard bij ongewijzigd beleid, berekende Invest-NL.En, niet onbelangrijk: 'De technologie kan ook bijdragen aan voedselzekerheid, klimaatbestendige gewassen en minder gebruik van chemische middelen, land en grondstoffen.' Lees ook:Changemaker Andrea van Dijk (Invest-NL): ‘Het gaat erom dat je kijkt hoe iets wel kan’ Rinke Zonneveld, CEO Invest-NL: 'Een zak geld alleen scoort niet' Deze ondernemer werkt toe naar een miljoenenfabriek voor circulaire voedingsingrediënten