Altijd de beste willen zijn: die vereiste in de vacaturetekst van Lidl spreekt Quirine de Weerd wel aan. Het is 2013 en de ambitieuze De Weerd voelt zich aangetrokken tot de – destijds – marktdisruptor. Ze wil carrière maken. En dat lukt.
In de dertien jaar daarna klom De Weerd (40) op bij Lidl. De afgelopen jaren was ze er hoofd duurzaamheid, de rechterhand van voormalig ceo Marcel Oosterwijk. Vandaag stapt ze over van bedrijfsleven naar overheid: ze wordt directeur duurzame landbouw en natuur bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Ze gaat leiding geven aan zo’n duizend mensen die boeren en andere ondernemers helpen verduurzamen.
Die stap kenmerkt haar, zegt Marcel Oosterwijk. ‘Ze kan overal gaan werken. Ze kent iedereen: van Jort Kelder tot ambtenaren en ministers. Dat ze naar de overheid gaat en niet naar een commerciële partij, laat zien dat ze wordt gedreven door intrinsieke waarden. Ze wil echt iets bereiken.’
Als ceo bij Lidl Nederland stond Oosterwijk de pers zelden te woord. Voor De Weerd maakt hij graag een uitzondering. ‘Dat verdient ze.’
Quirine de Weerd: mvo-manager van het jaar
Lidl voert de Superlijst Groen 2025 aan, een ranglijst voor de duurzame prestaties van supermarkten. De Weerd heeft daar een groot aandeel in. Toch is het niet van kinds af aan haar droom geweest om de wereld beter te maken. In haar jonge jaren is ze vooral bezig met carrière maken. ‘Maar gaandeweg is er ook iets anders in haar opgeborreld’, zegt zus Sophie. ‘Ze wil de aarde mooier doorgeven. Dat ze nu zelf kinderen heeft, wakkert dat ook aan.’
Het levert De Weerd in 2024 de titel ‘mvo-manager van het jaar’ op. ‘Met veel energie en overtuigingskracht zet Quirine zich in om ervoor te zorgen dat duurzaamheid standaard een belangrijke factor is in de besluitvorming binnen Lidl’, oordeelt de vakjury. Het is niet voor niets dat De Weerd bij haar afscheid een plakkaat krijgt met daarop de tekst: ‘Waarom wachten als het ook nu kan?’
Gouden jeugd met zwarte rand
De Weerd groeit met vader, moeder en zus op in het welvarende Bloemendaal. Zus Sophie is slechts dertien maanden ouder. De twee zussen zijn twee handen op één buik. Op oude foto’s dragen ze vaak dezelfde kleding. Het was een droom van een jeugd, zegt Sophie de Weerd. ‘We groeiden op in een bubbel. We waren niet verwend, maar wel bevoorrecht. We hadden lieve ouders, leuke vrienden, een opa en oma om de hoek.’
Sophie omschrijft haar zus als enthousiast en energiek. ‘Heel sportief ook. We zaten op hockey en tennis. We waren misschien niet het meest talentvol, maar wel het actiefst. We waren stoere meisjes’, herinnert ze zich. ‘Maar ook braaf, hoor. Ik kan me niet herinneren dat Quirine als puber heel onredelijk heeft staan schreeuwen.’
Aan die droomjeugd komt plotsklaps een einde als vader De Weerd na een kort ziekbed overlijdt. Quirine is dan vijftien jaar oud. ‘Dat is het allerergste wat je kunt meemaken als kind’, zegt zus Sophie. ‘Maar we wilden niet dat het méér ellende zou veroorzaken dan het al deed. Het gebeurde midden in een schooljaar, maar we hebben wel allebei in zes jaar het gymnasium afgerond. Dat zegt ook iets over Quirine.’
In de podcast Leaders in food blikt De Weerd terug op die periode. Hoewel ze het verdriet niet wegmoffelt, erkent ze wel dat het haar ook veel heeft opgeleverd. ‘Het maakt je als kind in één keer volwassen. Als het allerergste je overkomt en het lukt je door te gaan, denk je: kom maar op met het leven. Ik durf het wel aan te gaan.’
Van pedagogiek naar commercie
Vader De Weerd bekleedde altijd hoge functies in de telecommunicatie. Noem het een hardewerkersmentaliteit of competitiedrang: De Weerd − door haar zus consequent ‘Quir’ genoemd − heeft het deels van hem. ‘Ze voelt daarin volgens mij wel een verwantschap met hem. Hij had een mooie carrière, zij wil dat ook. En ze is bereid daar hard voor te werken.’
Toch gaat De Weerd na het gymnasium geen bedrijfskunde studeren, maar pedagogische wetenschappen, met een master forensische orthopedagogiek. Al tijdens haar opleiding realiseert ze zich dat ze geen baan in die sector wil zoeken. ‘Ik schreef mijn masterscriptie in een jeugdgevangenis. Ik was altijd bedroefd als ik naar huis reed’, vertelt ze in Leaders in food. ‘Want je kunt kinderen wel veranderen, maar hun omgeving niet. Terwijl juist díe het gedrag in stand houdt.’
Ze zoekt haar heil in het bedrijfsleven, waar ook haar competitieve kant goed tot z’n recht komt. Niet zo gek: als kind speelde ze al vaak winkeltje, zegt haar zus. Na een marketingstage bij Ahold weet ze al snel Lidl te vinden. Ze begint er in 2013 als managementtrainee en vinkt in de jaren daarna ook de functies van rayonmanager, manager e-commerce en manager verpakkingen en etikettering af.
In 2019 vraagt ceo Oosterwijk haar als head of corporate social responsability en corporate communications. Een mond vol, al was de rol destijds een stuk kleiner dan die nu is. Oosterwijk kent De Weerd goed; ze moeten regelmatig samen naar Duitsland. ‘Daardoor zag ik natuurlijk wat voor type zij was. Lidl is een bedrijf van aanpakkers, en dat is Quirine. Als je haar een opdracht geeft, weet je dat ze er alles aan doet om het te laten slagen.’
Assertiviteit wordt beloond
Van duurzaamheid weet De Weerd op dat moment nog weinig, een duidelijke duurzaamheidsstrategie is er trouwens ook nog niet. Die geeft ze in de jaren daarna samen met Oosterwijk en haar team vorm. Dat typeert haarzelf en het bedrijf, zegt ze in Leaders in food: Lidl is een bedrijf dat ondernemerschap waardeert.
Dat De Weerd zo snel kan opklimmen bij Lidl, komt ook door de cultuur van het bedrijf, bevestigt Rupert Parker Brady. Assertiviteit is een vereiste, initiatief wordt beloond. Oosterwijk prijst onder meer De Weerds inzet voor een belangrijke pilot voor minder bestrijdingsmiddelen in de landbouw, waar ook Natuur & Milieu en het ministerie van landbouw bij betrokken zijn.
Daden zijn bij Lidl belangrijker dan woorden, zegt Parker Brady. ‘Albert Heijn zegt als B Corp heel groen te zijn, maar in de praktijk gaat het gewoon om geld verdienen. Lidl communiceert weinig over duurzame initiatieven, maar doet het gewoon.’
Als retailadviseur heeft Parker Brady regelmatig contact gehad met De Weerd. Bijvoorbeeld toen Lidl een navulapparaat voor wasmiddel in het schap introduceerde. Het bleek geen succes: mensen keken er gewoon overheen, zag hij toen De Weerd hem de duurzame innovatie liet zien. Hoe ging De Weerd met zo’n tegenslag om? Oosterwijk: ‘Dat zal voor haar heel frustrerend zijn geweest. Ze is een bijter.’
Quirine de Weerd bij het navulapparaat voor wasmiddel. | Credits: Rupert Parker Brady
Speechen op verjaardagen
Ook Parker Brady noemt haar ondernemend. En gretig, niet op haar mondje gevallen. Lidl paste haar als een goede jas, denkt hij; haar gedreven persoonlijkheid sluit aan op de cultuur van het bedrijf. ‘Marcel Oosterwijk heeft Lidl Nederland opgebouwd. Dus zijn bewijsdrang zit er heel sterk in. Als je onzeker of niet besluitvaardig overkwam, walste hij zo over je heen. Maar met goede argumenten was hij zeker te overtuigen. Dan gaf hij mensen als De Weerd de ruimte.’
Gelukkig is De Weerd nooit verlegen geweest. Als ze ergens binnenstapt, zeggen mensen over haar, kun je niet om haar heen. Haar 1,85 meter zal daar zeker bij helpen, haar persoonlijkheid doet de rest. ‘Vroeger ging ze altijd speechen op verjaardagen’, herinnert zus Sophie zich. ‘Daar moest ik aan denken toen ze een presentatie kwam geven op de school waar ik werk. Ik was onder de indruk van haar kennis en hoe ze daar stond.’
Het verbaast Sophie niets dat haar zus zo snel opklimt binnen Lidl. ‘Ze is altijd ongeduldig geweest’, zegt ze lachend. ‘En er is dat zelfvertrouwen: ze weet dat ze het kan. In het bedrijfsleven wordt ze als vrouw soms onderschat. Maar ze vindt het wel leuk om dat een beetje uit te spelen.’
Gezin als natuurlijke rem
Haar ongeduld zit De Weerd in de eerste jaren soms in de weg. Oosterwijk spreekt echter liever over ‘de Quirine van de afgelopen jaren’. Ze voelt inmiddels feilloos aan wat er nodig is om mensen mee te krijgen in haar plannen, zegt hij. Dat doet ze onder meer door duurzaamheid ook commercieel te benaderen. ‘Ik heb eerder bij zowel de inkoop- als de verkoopafdeling gewerkt, dus ik weet goed welke commerciële belangen er zijn. Daardoor kan ik die vertaalslag makkelijker maken’, zei ze eerder tegen Change Inc.
Ook Sophie ziet een recente verandering bij haar zus. De Weerd is vorige maand veertig geworden, heeft zelf inmiddels twee jonge zoons. ‘Haar gezin is haar natuurlijke rem’, zegt haar zus. ‘Het liefst zou ze altijd maar doorgaan. Zo zijn we ook opgevoed. Maar sommige dingen in het leven vereisen meer stilstand. Haar man houdt haar soms tegen als ze weer eens te veel wil doen.’
De vraag is of die rem ook bij RVO aanwezig is. Eén ding is zeker: in haar nieuwe rol zal De Weerd zich niet snel uit het veld laten slaan. Parker Brady: ‘De overheid is wat stroperiger dan het bedrijfsleven. Maar als iemand straks zegt dat ‘het zo niet hoort’, zal Quirine zich niet laten afschrikken, maar met goede argumenten komen. Dat is bij Lidl de enige manier om te overleven.’
Meer lezen over het voedselsysteem van de toekomst? In de nieuwsbrief Kweekvlees & Kool schrijft Change Inc.-redacteur Maaike Kooijman over nieuwe ontwikkelingen en interessante updates. Schrijf je hier in.
