Zo brengt Greencovery reststromen terug in het voedselsysteem

Van puzzelstukjes naar totaalbeeld: dé sleutel tot transitieversnelling

[caption id="attachment_170869" align="alignright" width="282"] Han van der Vleuten, WSP[/caption]De druk op de Nederlandse leefomgeving is als nooit tevoren. Woningbouw concurreert met natuurherstel, netbeheerders worstelen met volle energienetten, waterbeheerders anticiperen op extreem weer en infrastructuur vraagt om urgente renovatie. Het zijn vraagstukken die elkaar raken, versterken en soms blokkeren. In deze ingewikkelde context positioneert WSP in Nederland zich steeds nadrukkelijker als hét strategisch advies- en ingenieursbureau. Of - om in de woorden van algemeen directeur Han van der Vleuten te blijven - als een partner die niet pas wordt ingeschakeld wanneer de schop de grond in gaat, maar al bij de eerste contouren van een vraagstuk. Ingenieurs die strategisch meedenken Van der Vleuten leidt WSP in Nederland sinds 2024. Zijn missie? Een holistische, toekomstgerichte aanpak verankeren in een sector die traditioneel vooral uitvoerend is geweest. 'Als een advies- en ingenieursbureau pas in een later stadium wordt gevraagd om één puzzelstukje op te lossen, is het eigenlijk al te laat. Daarvoor zijn de vraagstukken te groot, te verweven en te urgent. Vroegtijdige betrokkenheid bepaalt tegenwoordig of je überhaupt tot de juiste oplossingen kunt komen.' Dit vraagt om ingenieurs die strategisch meedenken, die meer doen dan ontwerpen en specialistische studies uitvoeren. Maar volgens Van der Vleuten moet dan ook de definitie van het vak op de schop. Hij ziet zijn rol - en die van zijn organisatie - als een kennispartner die het grotere geheel begrijpt en fundamenteel bijdraagt aan oplossingen. Wat de échte puzzel is 'Voorheen werden advies- en ingenieursbureaus vooral gevraagd om één - of een beperkt aantal - nicheproblemen op te lossen', legt hij uit. 'Maar tegenwoordig draait alles om het totaalbeeld. Hoe eerder je bij een opdrachtgever aan tafel zit, hoe beter je begrijpt wat de échte puzzel is. Dit gaat over spelende belangen, de kaders en de maatschappelijke impact. Pas dan kun je waarde toevoegen die veel verder gaat dan het technische deel. Als we vanaf de start meedenken, kunnen we richting geven. Zowel technisch als strategisch.'Deze houding vertaalt zich binnen WSP onder andere in het principe Future Ready. Dat is een proactieve werkwijze en onderdeel van het bedrijfs-DNA. 'In elke offerte en projectopgave kijken we vooruit: welke toekomstige ontwikkelingen kunnen impact hebben op het project? En welke maatregelen zorgen dat we daarop voorbereid zijn?', aldus Van der Vleuten. Als voorbeelden noemt hij natuurinclusief inrichten en circulair ontwerpen. 'Dit delen we met onze opdrachtgevers, ook als die hier niet expliciet om vraagt. We zeggen dus niet alleen: dit is de opdracht. We zeggen ook: en dit komt er waarschijnlijk aan, laten we dat nu al meenemen. Zo leveren we extra meerwaarde en voorkomen we problemen in een later stadium.' Grote uitdagingen vragen om integrale blik De kracht van zo'n holistische benadering wordt duidelijk zichtbaar in een urgent thema als waterveiligheid. De overstromingen in Limburg van 2022 waren voor Nederland een harde wake-upcall. Traditionele maatregelen zoals dijken verhogen en keringen aanpassen zijn geen garantie meer voor droge voeten. 'Waterveiligheid gaat niet alleen over dijken. Het gaat ook over waar water naartoe kan uitwijken. Dat raakt bewoners, boeren, infrastructuur en natuur. Je praat dan ineens met veel meer partijen, vanuit uiteenlopende perspectieven. Hieruit blijkt maar weer dat je echt een integrale blik nodig hebt.'Ook in de energietransitie is die benadering volgens hem essentieel. Netcongestie is inmiddels één van de grootste dealbreakers bij het verduurzamen van onze maatschappij. Van der Vleuten noemt de versnippering van verantwoordelijkheden als een van de belangrijkste oorzaken. 'Het ontwerp, de uitvoering en levering van componenten liggen vaak bij verschillende partijen, met losse contracten en verschillende doelstellingen. Dat is enorm gevoelig voor vertraging. We moeten af van de estafettevorm-aanpak waar iedereen alleen zijn eigen stukje doet. Versnelling bereik je door inspraak- en vergunningstrajecten te stroomlijnen, parallel te plannen en processen te standaardiseren én digitaliseren. Verder gaat het erom dat je al heel snel de samenwerking zoekt met partijen die uiteindelijk gaan bouwen.' De realiteit: schaarste, regels en een volle agenda De uitdagingen zijn, zoals gezegd, heel groot. Van der Vleuten is dan ook realistisch over de remmende factoren waarmee partijen uit de bouw en infra te maken hebben. Veel projecten vertragen als gevolg van stikstofregels, biodiversiteitseisen of lange vergunningsprocedures. 'We zijn een land van polderen. Iedereen heeft belangen, rechten en meningen. Dat is goed, maar soms moeten we accepteren dat versnellen alleen lukt als je ook bereid bent om duidelijke keuzes te maken.' Een ander knelpunt is regelgeving die innovatieve oplossingen soms frustreert. Van der Vleuten noemt een voorbeeld. Zo kunnen landeigenaren oriënterend onderzoek op hun perceel verbieden, waardoor planvorming maanden vertraging oploopt. 'Dat wordt nu waarschijnlijk aangepast, maar het toont hoe groot de impact van regels op de praktijk is.'Advies- en ingenieursbureaus hebben hun handen vol aan complexe vraagstukken. 'Bij WSP werken mensen die graag ondernemend denken en handelen’, aldus Van der Vleuten. ‘Voor ons is het van groot belang dat collega’s daadwerkelijk het werk doen waarvoor ze het vak zijn ingestapt. Ik wil dat ze de ruimte voelen om eigenaarschap en initiatief te nemen in projecten. Zo bepalen we samen de koers, pakken we complexe uitdagingen aan en creëren we oplossingen die het verschil maken.' Dwars door disciplines heen kijken Ondanks de enorme maatschappelijke opgaven blijft Van der Vleuten optimistisch. 'De kennis en technologie zijn er. Wat we nu nodig hebben, is samenwerking, vroegtijdige sturing en de bereidheid om systemen aan te passen. Dan kunnen we echt verschil maken.' De toekomstige ontwikkeling van het bedrijf sluit in ieder geval aan op de grote vragen van deze tijd. De recente overname van Ricardo, gespecialiseerd in rail- en rolling-stock-systemen, is daar een voorbeeld van.Ook ziet Van der Vleuten een groeiende rol voor zijn bureau binnen de defensieopgave, als het gaat om huisvesting en infrastructuur bijvoorbeeld. Waterketens, waaronder drinkwatervoorziening en grootschalige vernieuwing van infrastructuur, zijn onderwerpen waar WSP al veel langer mee bezig is. 'Al deze opgaven zijn te groot om sectoraal te denken. De toekomst vraagt om dwars door disciplines heen kijken en dat is dan ook precies waar wij ons op richten.' Lees ookZo worden steden koeler en groener terwijl stroomnet vol zit en er woningen bij moeten Zo wordt de dijk tussen Moerdijk en Drimmelen sterk en toekomstbestendig Bouwen met organische materialen toekomstmuziek? Niet als het aan dit bouwbedrijf ligtDit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner WSP Nederland. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.