Zaadvaste rassen zijn rassen die telers zelf kunnen vermeerderen en gebruiken voor verdere veredeling, in tegenstelling tot de rassen die nu worden gebruikt, zegt Eosta. In de Nederlandse markt voor kasgroente worden zaadvaste rassen volgens het bedrijf al decennia niet meer toegepast.
Vrijwel alle paprika’s worden geteeld met hybride rassen, waarbij inteelt en kruising zijn gecombineerd. Op deze rassen liggen steeds vaker EU-patenten. Dit laatste bemoeilijkt volgens Eosta de uitwisseling van materiaal voor verdere veredeling.
Gepatenteerd zaadgoed
Gert Kögeler, commercieel directeur van Eosta, is fel gekant tegen deze patenten. “We moeten voorkomen dat telers voor hun zaden straks afhankelijk zijn van een monopolist met gepatenteerd zaadgoed”, zegt hij in een persbericht.
“De voortgaande consolidatie van de zadenmarkt en de EU-patenten op natuurlijke eigenschappen van planten zijn een gevaar voor de autonomie van boeren. Door patentvrije zaadvaste rassen op commerciële schaal in de markt te zetten, bieden we een tegenstem.”
Biodiversiteit en biologisch landbouw
Zaadvaste rassen passen volgens Kögeler ook goed bij biologische plantenveredeling: “In de biologische landbouw zijn diversiteit en aanpassing aan veranderende omstandigheden belangrijk. Daarom doe je de veredeling bij voorkeur niet in het lab maar op het veld. Zo zorg je ervoor dat de gewassen zich goed aan de lokale omstandigheden aanpassen.”
De levende biodiversiteit die daarmee in stand wordt gehouden, is volgens de commercieel directeur waardevoller dan de bevroren zaden in een kluis of Spitsbergen of andere genencentra. “Als je die zaden over honderd jaar tevoorschijn haalt, passen ze minder goed bij de wereld zoals die dan is. Door te werken met zaadvaste rassen, werken we aan een levende zadenbank voor de toekomst”, aldus Kögeler.
Nieuw verdienmodel
Volgens Eosta vraagt de veredeling van zaadvaste rassen om een ander verdienmodel. Bij hybride en gepatenteerde rassen kopen boeren elk jaar zaad, zodat veredelingsbedrijven kunnen blijven verdienen. Bij zaadvaste rassen, mits rechtenvrij, kunnen boeren het zaad zelf vermeerderen voor eigen gebruik.
De beloning voor de veredelaar moet dan op een andere manier worden geregeld, stelt Eosta. Het bedrijf experimenteert daarom met modellen waarbij de teler, het zaadbedrijf en de handel deze zaadvaste soorten samen tot een succes kunnen maken.
De zaadvaste paprika’s worden vanaf 6 augustus verspreid via natuurvoedingswinkelketen Estafette, onder het label Nature & More. Bij succes breidt Eosta de proef in 2017 verder uit.
Echte kosten van biologisch
Sinds kort toont Eosta met zijn merk Nature & More ook de ‘werkelijke kosten’ van groente en fruit. Zo wil de distributeur consumenten laten zien dat biologisch eten niet te duur is, maar gangbaar eten goedkoop.
Bron: Eosta | Foto: Eosta (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven)
