Bedrijven

Vind een bedrijf

20 landbouw en voeding Bedrijven van morgen

Hier laten we iedere dag zien welke bedrijven de toekomst vandaag al vormgeven. Onze onafhankelijke redactie ziet dat bedrijven van morgen opvallen door hun innovatiekracht. En een duidelijke visie hebben over hun rol in de toekomsteconomie. Wil je een bedrijf van morgen aandragen of werk je er zelf? Vul dan het Bedrijven van Morgen aanmeldformulier  in.


Visie & Strategie van Bedrijven

Bedrijven waar verandering niet een punt op de agenda is, maar het nieuwe businessmodel. Zo langzamerhand is iedereen ervan overtuigd dat er weeffouten zitten in onze economische modellen. We zullen anders moeten produceren en consumeren willen we welvaart en welzijn in evenwicht met elkaar brengen.

Visie & StrategieGroenLeven

GroenLeven ontwikkelt en realiseert grootschalige zonne-energie in Nederland. Om zo efficiënt mogelijk met de schaarse ruimte om te gaan, specialiseert GroenLeven zich in ‘dubbelfuncties’. Zoals drijvende zonnepanelen of zonnepanelen boven zacht fruit, waardoor energie wordt opgewekt en tegelijkertijd kwetsbare frambozen worden beschermd tegen te uitbundig zonlicht. Roland Pechtold is algemeen directeur van GroenLeven. In 2018 was de omzet 70 miljoen euro, het hoofdkantoor zit in Leeuwarden.

“In 2025 is het mogelijk om subsidievrij zonneparken aan te leggen”  GroenLeven ontwikkelt en realiseert grootschalige zonne-energie in Nederland. Om zo efficiënt mogelijk met de schaarse ruimte om te gaan, specialiseert GroenLeven zich in ‘dubbelfuncties’. Zoals drijvende zonnepanelen of zonnepanelen boven zacht fruit, waardoor energie wordt opgewekt en tegelijkertijd kwetsbare frambozen worden beschermd tegen te uitbundig zonlicht.   “Onze missie is de wereld voorzien van schone energie”, zegt algemeen directeur Roland Pechtold van GroenLeven. Pechtold wordt naar eigen zeggen gedreven door oprechte zorgen over klimaatverandering. “We willen een bijdrage leveren aan de oplossing van het klimaatvraagstuk. Dat kunnen we alleen samen. Dus we werken intensief aan de energietransitie met omwonenden, bedrijven, corporaties zoals FrieslandCampina en Agrifirm, overheden, het onderwijs en netbeheerders.”  Dubbelfuncties   GroenLeven heeft zich gespecialiseerd in het bouwen van installaties voor zonne-energie op locaties, die al een andere functie hebben. “Nederland is een klein land, de ruimte is schaars. Daarom zoeken wij graag dubbelfuncties op. Denk aan zonneparken op grote daken, water, industrieterreinen, vuilstorten, parkeerplaatsen en boven zacht fruit zoals frambozen,” zegt Pechtold. “Én we gaan geen uitdaging uit de weg: zo hebben we ook een zonnepark gerealiseerd tussen de start- en landingsbaan van Groningen Airport Eelde, terwijl de luchthaven gewoon actief was.”  In 2019 leverde het bedrijf zelfs een bijdrage van 1 procent aan de totale uitdaging van het Nationale Klimaatakkoord. Belangrijke onderdelen van dat klimaatakkoord zijn voor zonne-energie onder andere de zonneladder, in welke volgorde zonne-energie moet worden toegepast, en lokale participatie. “Wij vonden het bij de aanleg van een zonnepark altijd al belangrijk om de omgeving goed mee te nemen en te laten participeren. Je ziet dit dus overal terug bij onze bestaande projecten, zoals ons zonnepark in Emmen en het grootste drijvende zonnepark buiten Azië dat we hebben gerealiseerd op een zandwinplas in Zwolle. Deze zijn bijna volledig in lokaal eigendom. Dé verwezenlijking van het klimaatakkoord.” GroenLeven installeerde al meer dan 230.000 zonnepanelen op het water.  Nederland is een klein land, “Singapore at the North Sea”, dus ruimtelijke ordening is vaak een heet hangijzer. Er heerst dan ook een discussie over het gebruik van landbouwgrond voor de opwekking van duurzame energie. Hoewel GroenLeven met de dubbelfunctie-strategie constructief in het debat zit, wijst Pechtold erop dat, op basis van een studie van TNO en de Universiteit Utrecht, in 2030 slechts 0,2 procent van de landbouwgrond nodig is voor energieopwekking om de doelstellingen te halen. “We moeten zorgvuldig omgaan met vruchtbare landbouwgrond, maar ook in landbouwgrond zitten gradaties.”   Waar Pechtold kansen ziet, naast zonnepanelen boven zacht fruit, is de grond in de veengebieden. Dankzij het zakkende waterpeil en de oxiderende grond stoten die steeds meer CO2 uit; bovendien kampen boeren er met mislukte oogsten. “Als wij daar zonnepanelen mogen neerleggen, kunnen we de waterdaling tegengaan, de natuur een kans geven en tegelijkertijd energie opwekken. Tegen dit soort gebieden kan de landbouwsector geen nee zeggen.”  Samenwerken met netbeheerders  Naast efficiënt ruimtegebruik is samenwerking met de netbeheerders van cruciaal belang voor GroenLeven. Volgens de letter van de wet zijn de netwerkbedrijven verplicht om ieder nieuw zonnepark aan te sluiten op de infrastructuur, zodat de duurzaam opgewekte stroom de gebruiker kan bereiken. Maar de netwerkbedrijven hebben grote moeite om het tempo van de energietransitie bij te houden, omdat wind- en zonneparken vaak een verzwaring van de netwerken vereisen. “Samen met netbeheerders kijken we hoe we de transitie het beste kunnen realiseren”, zegt Pechtold. “We hebben het recht op een aansluiting, maar het moet wel uitvoerbaar zijn. Formeel sturen we weleens boze brieven naar elkaar, maar informeel werken we samen hard aan innovatieve oplossingen.”   Samen met Alliander realiseert GroenLeven een proefproject waarbij een elektrolyser waterstof produceert van zonne-energie. Daarmee wordt het net ontzien. Met netwerkbedrijf Enexis koos GroenLeven voor een andere oplossing om het netwerk te ontzien op piekmomenten: ‘peak shaving’. “Dan knijpen we de energieopwekking zodanig af dat het netwerk het precies aan kan”, legt Pechtold uit. “Op dat moment verlies je even productie, maar het voordeel is dat het zonnepark wel gebouwd en aangesloten kan worden.” Het energieverlies is beperkt, ongeveer 2 tot 5 procent van de opgewekte stroom kan niet worden afgevoerd.   Aanpassen van de beleidskaders  Het belangrijkste is volgens Pechtold dat beleidskaders aangepast moeten worden om de energietransitie te faciliteren. Soms lijkt het namelijk of er een rem zit op de energietransitie. Dat zie je terug in vele vergunningstrajecten. “Dat kan écht niet meer”, alarmeert de GroenLeven-directeur. Wat is er volgens Pechtold dan nodig? “We moeten positief blijven denken en kritisch naar onszelf kijken”, oppert hij. “Want er is veel om wél trots op te zijn. Dankzij het klimaatakkoord en de Regionale Energie Strategieën (RES) is er nu veel meer landelijke regie, die we met lokale autonomie aan het invullen zijn.”   Een ander positief voorbeeld ziet Pechtold in de manier waarop de samenspraak plaatsvindt tussen overheid, netwerkbedrijven en de bedrijven voor hernieuwbare energie. “Die drie partijen hebben elkaar echt gevonden”, merkt hij op. “De techniek is de afgelopen tijd enorm veranderd. De regels zijn nog gebaseerd op oude systemen. Met elkaar proberen we nu de regelgeving aan te passen.”   Maatschappelijk draagvlak essentieel   Maatschappelijk draagvlak is belangrijk voor energieprojecten. Dat wordt benadrukt in het klimaatakkoord en de Regionale Energie Strategieën. “Het is belangrijk samen met de omgeving zonne-energie te ontwikkelen en ervoor te zorgen dat de omgeving kan profiteren, in welke vorm dan ook. Maar bovenal gaat het om goede communicatie en échte inspraak in de plannen. Soms maken we aan de hand daarvan een park kleiner, veranderen we de indeling of passen we de landschappelijke inpassing aan. Wij vinden de panelen mooi, maar voor omwonenden helpt het vaak als we de zonnepanelen juist aan het blikveld kunnen onttrekken.”   Lokale participatie gaat volgens Pechtold verder: “Bij elk van onze projecten kijken we hoe we lokale bedrijven kunnen aanhaken bij de ontwikkeling van het zonnepark. Zo gaat zo’n bron van groene energie echt leven in de regio. Wat ik bij ons zonnepark in Emmen erg mooi vind, is dat daar een educatiecentrum komt. Lokaal onderwijs en het lokale bedrijfsleven kunnen daar werken aan innovaties, onder andere op het gebied van zonne-energie, waterstofproductie, warmtetechnieken en het gebruik van biobased materialen. Werken aan het nu en aan de toekomst van de energietransitie.”  Subsidievrij   Waar nu nog subsidies nodig zijn om zonnestroom tegen concurrerende prijzen op de markt te krijgen, is het doel van GroenLeven om zo snel mogelijk subsidievrij te zijn. Pechtold: “De vraag naar schone energie blijft stijgen en daarmee ook de prijs van GvO’s (Garanties van Oorsprong). Steeds meer consumenten en bedrijven kiezen bewust voor hernieuwbare energie. Ik verwacht dat de businesscase van grootschalige zonne-energie binnen vijf jaar zo sterk is, dat we geen subsidies meer nodig hebben.” 

Visie & StrategieArcadis

Arcadis is een advies- en ingenieursorganisatie. Het merendeel van de opdrachtgevers, zo'n 70 procent, zijn overheden. Arcadis wil niet alleen in de eigen onderneming duurzaamheid op orde hebben, maar ook de branche in beweging brengen. Kortom, het bedrijf wil 'industry game changer' worden. Internationaal werken er 28.000 mensen bij Arcadis, verspreid over zeventig landen. In 1888 werd Arcadis opgericht als de vereniging Nederlandsche Heidemaatschappij.

Visie “Improving the quality of life” is de missie van Arcadis. De advies- en ingenieursorganisatie startte zo in 1888 omdat het de slechte arbeidsomstandigheden op het platteland wilde verhelpen. Inmiddels zet het bedrijf wereldwijd in op het verbeteren van de leefomgeving door op sociaal, economisch en ecologisch gebied te werken aan een duurzame wereld. Arcadis zet technologie en data in voor het optimaal benutten van grondstoffen, de bescherming van het milieu en het ontwikkelen van mobiliteitsoplossingen en het creëren van plekken waar prettig kan worden gewoond, gewerkt en geleefd. Strategie Arcadis heeft een integrale benadering op duurzaamheid en is actief op tal van terreinen: de energietransitie, zoals het opwekken van energie, maar ook op het gebied van infrastructuur, industrie, de gebouwde omgeving en gebiedsontwikkeling. Andere gebieden waar Arcadis werkzaam is, zijn klimaatadaptatie, circulaire economie, duurzame mobiliteit, biodiversiteit en gezonde en inclusieve gebouwen en gebieden. Hierin helpt Arcadis het duurzaamheidsbeleid van haar klanten te vertalen in concrete oplossingen met duurzame impact. Opvallende voorbeelden zijn Wonderwoods (Utrecht), Campus Triodos Bank (Zeist), Duurzaam Schouwburgplein (Rotterdam) en Campus Shell Technology Centre (Amsterdam). Ook internationaal heeft Arcadis duurzaam aantoonbare projecten op haar naam staan, zoals Esenler Park (Istanbul), Dutch/Dubai 2020 Expo Pavillion (Dubai) en landschapspark Donghu Lake (Wuhan). Met de tienduizenden projecten die Arcadis jaarlijks uitvoert, kan het bedrijf een grote stap zetten in het realiseren van haar missie. Uitvoering Lead by example is een uitdrukking die Arcadis serieus neemt. Als je het echt goede voorbeeld wilt geven in de duurzame wereld, moet je het eerst zelf laten zien. Door de mobiliteit van de eigen medewerkers te verduurzamen werkt Arcadis aan de missie om klimaatneutraal te worden, zo zei CEO Gert Kroon in een eerder interview. Zo zijn alle kantoren verplaatst naar intercitystations en wordt het laatste stukje CO2-uitstoot via carbon credits gecompenseerd. In 2020 won Arcadis de Spitsbreker Award van BNR, omdat het mobiliteitsbeleid het meest effectief was in de strijd tegen files, aldus de jury. Door zelf het goede voorbeeld te geven neemt Arcadis haar opdrachtgevers mee in de duurzame oplossingen om de leefomgeving over de hele wereld te verbeteren en toe te werken naar het behalen van de klimaatdoelstellingen wereldwijd.

Kipster

Kun je de perfecte eierboerderij maken? Kipster doet hard zijn best. Het bedrijf ontwikkelde een klimaatneutraal ei, waarbij de kippen op de boerderij ook nog een goed leven hebben. En nog veel meer: Kipster innoveert naar eigen zeggen op 12 aspecten, van zonnepanelen op de stal tot een eerlijke prijs voor de boer. Het bedrijf, in 2013 opgericht door ervaren rotten in de duurzaamheids- en pluimveewereld, laat andere pluimveeboeren zien wat er allemaal mogelijk is. Sinds 2017 staat de Kipsterstal met ruim 24.000 kippen in Oirlo, Limburg.

Protix

Het Nederlandse bedrijf Protix kweekt insecten voor de productie van eiwitten en vetten. Deze producten worden gebruikt om duurzaam vee- en visvoer van te maken. Insecteneiwit heeft namelijk een veel kleinere impact op het klimaat dan andere dierlijke eiwitten. Protix produceert de eiwitten op basis van larven van de zwarte soldatenvlieg, die wordt gevoerd met plantaardige reststromen. Het bedrijf werd in 2009 opgericht door Kees Aarts en Tarique Arsiwalla. In 2019 opende het bedrijf een eerste insectenfabriek, op dat moment de grootste ter wereld. In 2020 volgde een lijn met producten voor menselijke consumptie. Ook haalde het bedrijf een investering binnen om haar internationale plannen te versnellen. Protix telt ruim honderd medewerkers.

Eosta

Eosta importeert, verpakt en distribueert biologische en fair trade producten. Het bedrijf is gespecialiseerd in Nederlandse kasgroente en overzees fruit. Eosta werd in 1990 opgericht door Volkert Engelsman, die nog altijd aan het roer staat. Inmiddels vertegenwoordigt het bedrijf meer dan duizend telers in zes continenten en levert het producten zowel in, als buiten Europa. Eosta zet sterk in op een transparante keten, om consumenten de maatschappelijke meerwaarde van biologische landbouw te laten zien. Daarvoor ontwikkelde het onder andere een zogenaamd 'trace & tell' merk genaamd Nature & More.

CONO Kaasmakers - Beemster kaas

CONO Kaasmakers is bekend van Beemster Kaas. CEO Wim Betten leidt het bedrijf en wil het kaasmaakproces duurzamer te maken. Al in 2008, lang voor duurzaamheid gemeengoed werd, werkte CONO samen met Ben & Jerry's om een duurzaamheidsprogramma te starten. Die voortrekkersrol werpt nu zijn vruchten af. De kaasmakerij is bijvoorbeeld klimaatneutraal.

Koninklijke Grolsch

Koninklijke Grolsch is een Nederlandse bierbrouwerij met Twentse roots. Het is bekend van de unieke groene beugelfles. Sinds 2016 is Grolsch onderdeel van Asahi Group Holdings, waaronder ook biermerken als Peroni en Asahi vallen. Er werken zo'n 600 mensen bij het bedrijf. De brouwerij werd in 1615 opgericht en behoort daarmee tot de oudste ondernemingen van Nederland. Grolsch is verkrijgbaar in zo'n zestig landen wereldwijd.

DSM

DSM is een Nederlandse multinational actief op het gebied van gezondheid, voeding en duurzaam leven. DSM heeft in Nederland tientallen productielocaties, kantoren en laboratoria voor onderzoek en ontwikkeling. Op het hoofdkantoor in Heerlen werken 3.827 mensen (2019). Wereldwijd telt DSM zo’n 23.000 medewerkers. DSM werd in 1902 opgericht is genoteerd op Euronext Amsterdam. De netto jaaromzet is circa 8 miljard euro.

HAK

HAK is een Nederlandse fabrikant van groenten en peulvruchten. Het hoofdkantoor staat in het Brabantse Giessen en minimaal 85 procent van de groenten en peulvruchten wordt in een straal van 125 kilometer rondom het hoofdkantoor geteeld. Er werken zo’n 200 medewerkers en aan de leiding van het bedrijf staat Timo Hoogeboom.

GRO

Een van de grootste organische reststromen van Nederland gebruiken voor nuttig en lekker eten. GRO Together gebruikt koffiedik om oesterzwammen op te kweken. En met die paddenstoelen creëren ze het eten van de toekomst, met een kleinere voetafdruk dat toch door de gemiddelde Nederlander gegeten wordt. Een burger die voor 50 procent uit vlees en 50 procent paddenstoel bestaat, bijvoorbeeld.

Avebe

Avebe levert producten op basis van aardappelzetmeel en aardappeleiwit. Dat wordt vervolgens toegepast in voeding, papier, bouw, textiel en kleding. In Nederland heeft het bedrijf drie productielocaties, het hoofdkantoor is gevestigd in Veendam. "Wij halen meer uit de aardappel", is de slogan van de coöperatie. Bij heel Avebe zijn 2200 boeren in Nederland en Duitsland aangesloten.

Fish Tales

Bart van Olphen richtte in 2013 Fish Tales op. De producten van het duurzame vis-merk zijn in de schappen van verschillende (online) supermarkten te vinden. Niet alleen in Nederland, maar bijvoorbeeld ook in België, Duitsland en Amerika. Denk aan ingeblikte tonijn, gerookte zalm en Zeeuwse mosselen. Er werken zestien mensen fulltime bij het bedrijf. Daarnaast representeren twee mensen het bedrijf in Duitsland en twee in de Verenigde Staten.

Animal Health Vision

AHV (Animal Health Vision) is marktleider op het gebied van quorum sensing-oplossingen voor de gezondheid van vee. Quorum sensing is de wetenschap rond de samenwerking van bacteriën. AHV past deze kennis toe in veevoer. Hun oplossingen versterken het immuunsysteem van de dieren, waardoor ze minder ontvankelijk zijn voor ziektes en infecties. AHV heeft internationale kantoren die plek bieden aan zo’n honderd vaste medewerkers. De oprichter is voormalig dierenarts Gertjan Streefland.

Vandersat

VanderSat is een Nederlandse start-up gevestigd in Haarlem. Boeren kunnen met de satellieten van VanderSat hun gewassen in de gaten houden. Vooral handig in Noord- en Zuid-Amerika, waar boeren vaak enorme lappen grond moeten onderhouden. VanderSat maakt gebruik van microgolven die de satellieten opvangen uit de bodem, en kan zo bepalen of de bodem te nat of juist te droog is. Zo kunnen de boeren gericht in actie komen.

Mister Kitchen

Mister Kitchen is opgericht door drie vrienden: Daan, Maarten en Igor, die elkaar hebben leren kennen in hun studententijd in Groningen. Daar ontwikkelde zij hun liefde voor koken en goed eten. Sindsdien schrijven ze recepten, organiseren ze sinds 2008 het Rollende Keukens-foodfestival, bedenken ze concepten voor voedingsbedrijven en horeca, en maken ze zelf vegan-producten die in de supermarkt verkrijgbaar zijn.

Livekindly Collective

The Livekindly Collective is een beweging met als doel plantaardig voedsel onderdeel te maken van ieders eetpatroon. Het is een combinatie van vijf merken: één mediabedrijf (Livekindly) en vier merken in de plantaardige alternatieven voor vlees: Fry’s, The No Meat Company, Oumph! en Like Meat.

Those Vegan Cowboys

Jaap Korteweg en Niko Koffeman richtten in 2020 samen The Vegan Cowboys op. Het bedrijf ontwikkelt veganistische melk en kaas met als doel om dieren te verlossen van de zuivelproductie. Er werken 26 mensen bij het bedrijf. Een groot deel van hen is wetenschapper, met onder andere kennis op het gebied van metabolische engineering van gist en schimmels en de zuivering van eiwitten. The Vegan Cowboys is gevestigd in België. Inmiddels werkt het bedrijf samen met Westland Kaas (bekend van Old Amsterdam en Maaslander) aan een nieuw plantaardig zuivelmerk.

Volgende pagina

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Producten & Diensten

Magazine


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu